آب انبار شش بادگیر

آب انبار شش بادگیر یزد یکی از شاهکارهای مهندسی آب در مناطق کویری ایران است که حدود ۱۸۰ سال پیش در دوره قاجار ساخته شده. این بنا با شش بادگیر هشت‌وجهی بلند (هر کدام حدود ۱۰ متر ارتفاع) طراحی شده تا بادهای غالب را به داخل مخزن ۲۰۰۰ مترمکعبی هدایت کند و با ایجاد جریان هوا، دمای آب را حتی در اوج گرمای تابستان یزد زیر ۱۵ درجه نگه دارد. گنبد تخم‌مرغی آجری آن هم نقش عایق حرارتی دارد و از تبخیر آب جلوگیری می‌کند. دو ورودی مجزا در جهت شمال و جنوب وجود دارد؛ ورودی جنوبی با ۵۵ پله مارپیچ و تزیینات مقرنس‌کاری آجری بسیار زیبا، برای دسترسی آسان‌تر به آب طراحی شده و ورودی شمالی برای استفاده در فصل‌های مختلف. عمق مخزن حدود ۱۲ متر است و ظرفیت ذخیره‌سازی آن برای تأمین آب یک محله کامل در دوران گذشته کافی بوده. بهترین زمان بازدید صبح زود یا غروب است که سایه بادگیرها منظره‌ای تماشایی می‌سازد.

آب انبار شش بادگیر دارای دو ورودی می‌باشد که یکی از از شمال و دیگری در جنوب قرار دارد که مخزن آب انبار در ورودی جنوبی قرار دارد. مخزنی که در آب انبار وجود دارد گنجایش 2000 متر مکعب آب را دارد و از این حیث جز آب انبار‌های متوسط به حساب می‌آید. ورودی آب انبار در قسمت جنوبی قرار دارد که با طی کردن 55 پله میتوانید به پاشیر آب انبار برسید. پاشیر محلی است که آب را برای استفاده خارج میکردند. پاشیر، همان شیر آب امروزی است. البته نکته‌ای که در برخی از منابع گفته شده وجود دو پاشیر است که ممکن است درست نباشد، نکته این است که این دو پاشیر برای استفاده دو قشر بوده، یک شیر برای مسلمانان یزد و شیر بعدی برای زرتشتیان یزد. البته منابع دیگر نیز ادعای دیگری مطرح کردند مبنی بر اینکه چون تعداد افراد این محل زیاد بوده و ازدحام جمعیت باعث شلوغی زیادی می‌شده، دو شیر را تعبیه کردند تا از این شلوغی جلوگیری کنند. آب انبار شش بادگیر دارای یک گنبد تخم مرغیست و دارای 6 بادگیر که هر کدام از این بادگیر ها 10 متر ارتفاع دارند و عمق خود آب انبار نیز 12.6 متر است. آب انبار ها اغلب دارای 4 المان مهم می‌باشد که شامل گنبد ، پاشیر، خزینه و بادگیر که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند. گنبد : را برای این منظور می‌ساختند که گرد و خاکی یا زباله‌ای به داخل مخزن وارد نشود تا آب را آلوده کند پاشیر : راهروی پلکانی طوری بوده که مردم بتوانند آب مورد نیاز خود را تخلیه کنند. بادگیر : برای خنک نگه داشتن هوای داخل آب انبار و خزینه ساخته می‌شده. و خزینه : نیز برای جمع شدن آب باران و ذخیره آن در دل زمین حفر می‌شده.

داخل آب انبار قابل بازدید نیست ولی ساختمان خود آب انبار و بادگیرهایش جذابیت خودش را برای بازدید دارد.

آب‌انبار شش بادگیر مربوط به دوره معاصر است و در یزد، محله شش بادگیری، کوچه شش بادگیر واقع شده و این اثر در تاریخ ۴ فروردین ۱۳۵۷ با شمارهٔ ثبت ۱۶۰۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

متاسفانه بسته بود و فقط از بیرون تونستیم نگاه کنیم

دانشجوهای معماری حتما مراجعه کنن. جزو مفاخر معماری و دانش عصر قدیم ایران هست.

بنای زیبا ولی شده حسینیه کنارش موزه مردم شناسی هست

ایام عید رفتیم بسته بود

معماری خاص و دیدنی

Rostam Giv Ab Anbar: A Masterpiece of Persian Water Architecture. The Rostam Giv Ab Anbar, also known as the Rostam Giv water reservoir, is located in the historic city of Yazd in central Iran. Commissioned in 1940–1941 by the philanthropist Rostam Giv, this ab anbar (water cistern) was built to supply clean water to the arid urban environment of Yazd, where preserved underground structures were essential due to the region’s extreme dryness. This striking structure features a large underground cylindrical cistern covered by a dome and ventilated by four tall windcatchers (badgirs). These towers draw in cooler air and expel warmer air, naturally cooling and aerating the water. The brick dome and walls act as insulation, preventing evaporation and contamination —an ingenious design refined over centuries of Persian engineering. Beyond its functional role, the ab anbar symbolizes the civic generosity of Rostam Giv, one of Yazd’s Zoroastrian leaders and philanthropists. His foundation financed schools, fire temples, and other public works. The reservoir’s careful preservation and listing as a national heritage site in 1996 underscore its importance as a modern homage to ancient traditions. Today, the Rostam Giv Ab Anbar stands as a well-preserved cultural monument, open to visitors and admired for its architectural elegance and historical significance.