محسن ملااحمدی
۳ ماه قبل
قلعه تاریخی احمدآباد مشیر، یکی از شگفتانگیزترین و منحصربهفردترین بناهای تاریخی استان کرمان است. این قلعه در روستای احمدآباد، در بخش مرکزی شهرستان رفسنجان و در دل کویر واقع شده و نمادی از معماری مسکونی-تدافعی دوره قاجار به شمار میرود. این بنای عظیم در سال ۱۲۹۸ هجری قمری (حدود ۱۲۶۰ خورشیدی) به دستور **حاج حسین مشیرالملک**، از بزرگان و خیران معروف کرمان و رفسنجان (پدر ابراهیم مشیرالملک، ملقب به مشیرزاده)، ساخته شد. هدف از ساخت آن، ایجاد یک مجموعه کامل مسکونی، اداری و امنیتی برای خانواده مشیر و مدیریت امور کشاورزی و منطقه بود. قلعه احمدآباد نمایی از یک قلعه مستحکم و تماشایی دارد. مساحت آن بالغ بر ۷۵۰۰ مترمربع است و با خشت و گل، مصالح اصلی معماری کویری، ساخته شده. این قلعه دارای ۴ برج دیدهبانی بلند و استوار در چهار گوشه خود است که برای حفاظت از ساکنان در برابر مهاجمان و ناامنیهای دوره قاجار طراحی شده بودند. ورودی اصلی قلعه با سردری رفیع و زیبا و دو برج جانبی، شکوه و عظمت خاصی به آن بخشیده است. پس از عبور از هشتی و راهرویی پیچدرپیچ (که نقش تدافعی داشت)، به حیاط مرکزی وسیعی وارد میشوید که قلب مجموعه است. معماری قلعه به صورت چهارفصل و با الهام از باغهای ایرانی طراحی شده. در اطراف این حیاط، حجرهها و اتاقهای متعددی برای سکونت خانواده، خدمه و مهمانان تعبیه شده است. در بخش میانی حیاط، شاهنشین یا اندرونی با معماری خاص و تزئینات گچبری زیبا قرار دارد که محل سکونت حاکم و خانوادهاش بوده است. وجود بادگیرهای بلند بر فراز اتاقها، نشاندهنده هوشمندی معماران در استفاده از جریان هوا برای خنک کردن فضاها در تابستانهای گرم کویر است. در بخش غربی قلعه، حمام خصوصی با تمام اجزای یک حمام سنتی شامل سربینه، گرمخانه و خزینه قرار داشته است. پس از سالها متروکه ماندن و آسیبدیدگی، خوشبختانه در سالهای اخیر عملیات مرمت و بازسازی قلعه احمدآباد مشیر آغاز شده است. این بنای ارزشمند با شماره ۲۳۴۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و یکی از مقاصد جذاب برای گردشگران علاقهمند به تاریخ و معماری کویری در سفر به رفسنجان و کرمان محسوب میشود.
