Mohammad Azimzadeh
۷ سال قبل
کلیسای انجیلی مشهد ، در تاریخ ۲۵/۵/۱۳۸۴ و با شماره ۱۳۳۷۵ توسط سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی به ثبت رسیده است . بنای مذکور هم اکنون نزدیک به ۱۰ سال است که به کاربری مسکونی تغییر کاربری داده و جهت حفظ و نگهداری بنا ، خانواده مسلمانی به عنوان سرایدار در آن ساکنند. در طول این مدت ، قسمت هایی از کلیسا به ساختمانهای اطراف فروخته شده است . تا کنون نیز هیچ گونه عملیات مرمتی ای در این بنا صورت نگرفته است . در پشت ساختمان قدیمی آن بنائی دیگر جهت کاربری مذهبی (یعنی همان کلیسا ) ، سبکی کاملا متفاوت دارد و این قسمت به ثبت نرسیده است . این بنا از لحاظ مالکیت در ابتدا مالکیت حقیقی داشته ولی در حال حاضر دارای مالکیت حقوقی (متعلق به اداره کلیساها) می باشد . شناخت بنا : ۱- موقعیت بنا : کلیسای انجیلی مشهد ، در کوچه گلستان ، پشت ساختمان صدا و سیما ۲ ، جنب سوپر کوهسار و به پلاک ۵۳ واقع است . ۱-۱٫ تاریخچه موقعیت بنا در بافت : خیابان گلستان واقع در پشت باغ ملی واقع در محدوده ی خیابان ارگ ( خیابان امام خمینی ) می باشد . خیابان ارگ ( دروازه ارگ ، کوچه ارگ ، چهارطبقه و….)، در سالهای ۱۳۰۷ تا ۱۳۰۹ شمسی در امتداد ارگ قدیم مشهد در جهت شمالی – جنوبی احداث و بدین جهت به خیابان ارگ مشهور شد . عناصر مهم و محورهای مهم در رابطه با کلیسا موقعیت بنا در سالهای مختلف ۱-۲ . تاریخچه و معرفی بنا : گفته شده است که فردی از اهالی شوروی سابق با نام نصیر باگوف (نصیر بیگف ) ، پس از جنگ و فروپاشی شوروی به همراه عده ای که قصد ترک وطن داشتند ، به ایران مهاجرت کرد . او در مشهد بعد از خریدن ملکی که هم اکنون به عنوان کلیسای انجیلی می شناسیم ، ساکن شد و بعد از چند سال مکان مورد نظر را به کلیسا اجاره داد و بعدها نیز این مکان به کلیسا فروخته شد . در پی سالها ساختمان شرقی کلیسا میزبان انجیلی های سراسر کشور بود و ساختمان مرکزی کلیسا که در انتهای سایت قرار دارد ، هر یکشنبه جایگاه دعا و نیایش عده ای از مسیحیان ساکن در مشهد بود . اکنون حدود ۸ سال است که کلیسا کاربری گذشته خود را از دست داده و تبدیل به بنای مسکونی شده است . در طول این مدت قسمتهایی از کلیسا به ساختمانهای اطراف فروخته شده است و در حال حاضر شخصی به نام ((آقای منتظمی )) مامور حفظ و نگهداری بنا و نماینده شورای کلیساهای انجیلی میباشد . قدمت این بنا حدود ۷۵ سال میباشد و با توجه به اینکه کاربری اولیه بنا مسکونی بوده است ، سبک معماری آن دقیقاً همخوان با سبک سایر بناها در دوران پهلوی اول است . همچنین آجر های بنا ، سازه ساختمان ، مصالح بکار رفته ، ارتفاع و تناسبات ، سلسله مراتب دسترسی ، تزئینات و سایر موارد همه الگوئی از معماری پهلوی اول میباشد . اما کلیساهایی که توسط معماران اروپایی در ایران ساخته شده است نیز تحت تاثیر معماری ایرانی قرار گرفته ؛ به رغم اینکه هویت ظاهری معماری کلیساها بر سبک معماری اروپائی بنا نهاده شده ، اما به گفته ی کارشناسان تاثیر معماری کهن ایرانی در قالب کاشیکاری و گچبری در داخل این بناهای اروپائی، تلفیق معماری ایرانی و اروپائی را به نمایش گذاشته است . ۱-۳ . مشخصات و ویژگی های بنا : کلیسای انجیلی با دو درب آهنی از سمت کوچه به حیاط راه پیدا می کند. درب سمت چپ که درب اصلی است ، از گوشه ی حیاط به سمت ساختمان اصلی کلیسا هدایت می کند ، که بعد از یک شکست ۹۰ درجه در مسیر ، به درب ورود به ساختمان کلیسا می رسیم . نمای آن به شکل صلیب است که بواسطه ۵/۰ متر شکستگی در سقف صلیب را تداعی می کند .فضای داخل کلیسا سالنی مستطیل شکل به ابعاد ۲۰*۱۲ متر است که طول آن مقابل به حیات است . دو پنجره ی ۳ متری در ضلع سمت راست و دو پنجره با همین مشخصات در ضلع سمت چپ و دو پنجره ی دیگر در طرفین درب ورودی قرار دارد. سطح این پنجره ها با شبکه ی سرامیکی پوشیده شده است که نور را بصورت زیبایی بداخل هدایت می کند . در انتهای سالن سنی قرار دارد که در گوشه ی آن پیانوئی قرار گرفته است . روبروی ساختمان کلیسا ساختمانی سه طبقه قرار دارد که به عنوان مهمانسرا از آن استفاده میکردندواز سمت شمال وجنوب دارای درب ورودی میباشد. این ساختمان سه طبقه دارای یک راهروی مستطیلی به ابعاد ۹*۳ متر است که سه اتاق ۳*۴ متر در سمت شرق و اتاقی ۴*۶ متر در سمت غرب آن است که سرویس پله ای در کنار آن قرار گرفته و سرویس پله ای دیگر در برابر طبقه همکف به اول و اول به دوم در فضای دایره شکل وجود دارد که در طبقه ی سوم تراس می شود . (پلان ذکر شده در سه طبقه تکرار میشود)
