اسپی مزگت

مسجد تاریخی اسپی مزگت، که یکی از قدیمی‌ترین آثار باستانی گیلان و نمادی از تاریخ و معماری ایران بخصوص دوره ساسانیان به شمار می‌رود، متأسفانه در حال حاضر در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار دارد. با وجود آنکه جاده‌ی منتهی به این مکان زیبا و تمیز است و ناشناخته بودن آن باعث حفظ محیط آرام و دلنشینش شده، اما خود مسجد به حال خود رها شده و روند تخریب آن به‌طور آشکاری پیش می‌رود. در حالی که حدود یک تا دو سال پیش خبرهایی از بازسازی و ترمیم این بنای تاریخی به گوش می‌رسید و امید به احیای آن وجود داشت، در شهریور ماه امسال که از مسجد بازدید کردم، شرایط آن به شدت ناراحت‌کننده و غم‌انگیز بود. هیچ نشانه‌ای از ادامه‌ی ترمیم وجود ندارد و به‌نظر می‌رسد این مسجد با ارزش به طور تدریجی به فراموشی سپرده شده است. عدم توجه و رسیدگی از سوی مسئولین منطقه به چنین سازه‌ی ارزشمندی واقعاً جای تأسف دارد. اگر به‌زودی اقدام جدی برای محافظت و ترمیم این مسجد صورت نگیرد، تنها چیزی که از آن باقی خواهد ماند، اسمی در کتاب‌های تاریخ خواهد بود. باید از همین حالا چاره‌ای اندیشیده شود تا از نابودی این میراث تاریخی جلوگیری شود.

مسجد اهل سنت قوم بزرگ تالش در ناحیه قشلاقی حیف که تخریب شده تقریبا سازه ی محافظ رو گویا دزدیدند و روند تخریب بنا شدت گرفته مراتع اطراف زیبا ست برای ناهار و پیک نیک یک سری عروس و دوماد بیشعور البته بودن که در حال گرفتن عکس آتلیه ای در مسجد بودند! این مکان با هر عقیده ای مقدس هست نباید با تن لخت و عور توش رفت آتلیه عکاسی نیست کمترین حرمت هم قائل نشدن برای مقدسات، نشان از بی عقلیه نه تمدن

قبل از جاده‌ی منتهی به جنگل گیسوم مسیرش جدا میشه به علت قطع غیرمجاز درختان ورودی بسته شده و برای ورود با ماشین باید با جنگل‌بانی هماهنگ کنین جاده‌ی قشنگی داره که انتهای اون بنای مسجد قرار داره وسط راه بسته شده و ادامه‌ی راه رو باید پیاده برین لطفا زباله نریزین

خوب بودولی به ویرانه تبدیل شده اماهنوزآثاری ازگذشته درآن نمایان است.

متاسفانه این اثر دوره ساسانی با معماری زیبا کاملا فراموش شده و نسبت به ده سال پیش کاملا نابود شده و هیچی ازش نمونده

نیایشگاه باستانی اسپی مزگت مربوط به دوره ساسانیان است و در ۸۰ کیلومتری باختر شهر رشت و ۲۲ کیلومتری جنوب شهر تالش و در دهستان دیناچال پره‌سر در کنارهٔ راست رودخانهٔ دیناچال جای دارد و با وجود نزدیکی به جایگاه گردشگری ویژهٔ ساحل گیسوم، توجه کمی به این نیایشگاه شده‌است. با وجود آسفالت بودن راه تا نزدیکی بنا، تابلوی راهنمایی که مسافران را به سوی این نیایشگاه باستانی راهنمایی کند خیلی اندک است. این اثر در تاریخ ۱۶ مهر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۹۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. سنگ نوشته‌های بنا آن را وابسته به سدهٔ چهارم و آغاز سدهٔ پنجم هجری معرفی می‌کند و سفال‌های یافت شده همگی وابسته به سدهٔ هشتم هجری (دوره ایلخانی) هستند. در دراز مدت عوامل گوناگون انسانی (نظیر ثبت یادگاری) و طبیعی موجب ویرانی بنای «اسپی مزگت» شده‌اند، درختان جنگلی بزرگ بر بام آن رسته و ریشه‌های خود را میان دیوارها فرو برده و آن‌ها را شکافته‌اند، رودخانه سیلابی دیناچال نیز قسمت جنوبی آن را کنده و برده‌است.

متاسفانه برای ورود خودرو نیاز به هماهنگی با جنگل بانی داره به دلیل حفاری های غیر مجازی که صورت گرفته و بنای آن تا حدود زیادی تخریب شده و نگهداری خاصی صورت نمیگیره... اما بصورت پیاده با حدود ۱۵ دقیقه میتونید ازش دیدن کنید. هم مسیر و هم بنا زیباست تو مسیر میوه درخت های آلو جنگلی تماشایی و خوشمزه بود

یک مکان جا افتاده نزدیک جنگل گیسوم ظاهراً مسجدی قدیمی بوده از زمان سلجوقیان خرابه های آن موجود است. مکان مناسب برای عکس عروس و داماد

مسیر دسترسی و محیط بسیار زیبا ، اما خود مکان با وجود اینکه ثبت ملی شده اما رهاش کردن و در حال از بین رفتنه

اخر پارک جنگلی گیسوم (1500 متر) حتما دیدن نمایید.

آتشکده ای در دل جنگل که بعدها به مسجد و اکنون ویران شده است باقدمتی به بلندای تاریخ و خستگی و ویرانی دیده نشدن .

جایی متروکه و رها شده، در حال ویران شدن، دارای کتیبه‌ای به خط کوفی. پر از قورباغه و مار

متاسفانه نسبت به چند سال پیش که رفته بودم تخریب بنا بیشتر شده و با وجود اینکه ثبت ملی شده ولی میراث فرهنگی هیچ اقدامی در حفظ و مرمت آن نکرده. حتی تخنه سنگ سفیدی که مشخصات اثر روی اون نوشته شده بود را به کناری گذاشته اند و دیگر قابل خواندن نیست. جای جای محوطه و حتی دیوارها را سودجویان برای یافتن گنج کنده اند. واقعا قلب انسان از این همه بی توجهی به درد میاد. امیدوارم میراث فرهنگی گیلان یک فکری بکنه و جلو تخریب بیشتر بنا رو بگیره

برخی از باستان شناسان معتقدند نیایشگاه باستانی اسپی مزگت مربوط به دوران ساسانیان و پیش از اسلام است . اما باستان شناسی اخیر در دهه ۷۰ و ۸۰ شمسی این بنای تاریخی را مربوط به دوره‌های سلجوقی و صفویه می داند . اگر قدمت بیش از ۲۰۰۰ ساله این بنای ارزشمند را نادیده بگیریم ، همه تاریخ دانان اسپی مگزت را یک بنای یادبود مربوط به قرن ۶ و ۷ هجری قمری می دانند که بعنوان مسجد بازسازی و مورد استفاده قراد گرفته است . کتیبه هائی از آیات قران کریم بر دیواره های این مسجد ۶۰۰ ساله که در بنای آن از ساروج استفاده شده ، به رقم حفاری های غیر مجاز و بی توجهی به این اثر ملی و فرهنگی که در یونسکو به ثبت رسیده است ، باقیمانده است . متاسفانه این بنای ارزشمند که در جنگل های گیسوم و منطقه گردشگری گیسوم قرار گرفته است ، چندان مورد توجه سازمان گردشگری و میراث فرهنگی استان گیلان نبوده که از رنگ و روی تابلوی این بنای ارزشمند تاریخی مربوط به دوران ساسانیان یا ۷۰۰ سال پیش میتوان به اهمیت آن برای سازمان مربوطه پی برد .

طبیعت بسیار زیبا و سبز همانند هر نقطه‌ای در استان گیلان. بنای باستانی اسپی مزگت در انتهای جاده قرار دارد. جاده جنگلی که تا بنا آسفالت است. طبق سنگ نوشته اسپی مزگت مربوط به دهه پنجم قمری است. جنگل اطراف آن بسیار زیباست و در فصل اردیبهشت پر از نعنا. اما متاسفانه میزان زباله در این جنگل زیبا بسیار زیاد است، امیدوارم فرهنگ حضور در طبیعت در بین اکثر مردم نهادینه شود و هر کس خود را در قبال محیط مسئول بداند. طبیعت برای قلیان کشیدن، موسیقی بلند و زباله ریختن نبست.

اثر تاریخی برجسته‌ای هست و مشخصه که دارای اهمیت بوده در گذشته با توجه قطر دیوارها مشخصه بنای بزرگی بوده که قسمت زیادی ازش ویران شده

این مسجد تاریخی در دل جنگل های رشت قرار دارد و برای ورود به جنگل باید با جنگلبان هماهنگ کنید. اجازه ورود خودرو ندارید اما میتوانید در نزدیکی جنگلبانی پارک کنید. این مسجد ۶۰۰ساله بخاطر حفاری های غیرقانونی تخریب شده است. قبل از احداث مسجد این بنا متعلق به آتشکده بوده و مصالح استفاده شده در بنای مسجد از ساروج است. در دیوار این بنا از سوره توبه استفاده شده است و تنها مسجدی است که از آیات این سوره در بنای بیرونی استفاده شده است.

بهمن ماه ۴۰۳ متاسفانه این بنای تاریخی در وضعیت نامناسبی قرار دارد و محلی برای چراگاه چهارپایان شده است.

بخش‌هایی از سریال تلویزیونی «در چشم باد» در همین مکان و اطراف آن ساخته شد. انفجارهایی در سریال انجام می‌شد که با شرایط حفظ آثار باستانی سازگار نبود.

این مسجد از بناهای قدیمی و بی نظیر منطقه می باشد که با خشت هایی از تخم مرغ و خاک بنا شده بود، متاسفانه در چند سال اخیر با بی توجهی تمام مسولان شهری و میراث فرهنگی رو به رو شده که یاعث تخریب در سطح گسترده این بنای تاریخی شده