مسجد جامع عتیق - خدای خانه یک جاذبه گردشگری در شیراز است. این مکان برای مسافران و محلی که به دنبال آرامش روحانی هستند، جایگاه ویژه‌ای دارد. در ضلع جنوب شرقی حرم شاهچراغ، نزدیک به بازار و میدان، این مسجد تاریخی با معماری زیبا و فضای دلنشین، تجربه‌ای متفاوت ارائه می‌دهد. اگر می‌خواهید روح خود را تازه کنید، حتماً در مسیر بازدیدتان از این مسجد عبور کنید. در طول سال، هزاران زائر و گردشگر از این مسجد عبور می‌کنند و لحظاتی آرامش‌بخش را در آن تجربه می‌کنند. همچنین، برای علاقه‌مندان به معماری اسلامی، این مسجد نمونه‌ای بی‌نظیر از هنر ایرانی است.
اطلاعات تماس و آدرس
Fars Province, Shiraz, ضلع جنوب شرقی حرم شاهچراغ(ع) Iran، ایران
مسجد جامع عتیق، که در شرق حرم شاهچراغ قرار گرفته و به‌عنوان مسجد جمعه یا آدینه شناخته میشود، یکی از قدیمی‌ترین مساجد شیراز و سومین مسجد قدیمی در ایران است؛ بنای اولیه‌اش در سال ۲۸۱ هجری قمری توسط عمرو لیث صفاری ساخته شد و بر روی بقایای احتمالی یک آتشکده ساسانی بنا شد. در طول تاریخ، این بنا مرمت‌های فراوانی در دوره‌های اتابکان، تیموریان، صفویان و قاجاریه دریافت کرده و ترکیبی از سبک‌های معماری مختلف را در خود جای داده؛ از جمله ایوان‌های بلند، شبستان‌های وسیع، محراب‌های تاریخی و کاشی‌کاری‌های هفت‌رنگ. بخش ویژه‌ای که در میان حیاط قرار دارد، خدای‌خانه یا دارالمصحف است که در سال ۷۵۲ هجری قمری ساخته شد و محل نگهداری قرآن‌های نفیس و تلاوت حافظان بوده؛ کتیبه سنگی آن به خط «ثُلث» و خطاطی برجسته «پیرحیایی شبانکاره‌ای» نگاشته شده است. بازدیدکنندگان به دیوار ندبه در ضلع جنوب، درب امام و طاق مروارید اشاره می‌کنند و بسیاری از نظرات به فضای معنوی و تاریخی این مکان اشاره دارند، گرچه برخی از بازدیدکنندگان نگران وضعیت نگهداری و آسیب‌های ناشی از گذر زمان هستند. در مجموع، مسجد جامع عتیق به‌عنوان یک جاذبه تاریخی، مذهبی و گردشگری در شیراز شناخته میشود که با ترکیبی از معماری، هنر خطاطی و تاریخچه‌ی غنی، تجربه‌ای فراموش‌نشدنی برای زائران و گردشگران فراهم می‌کند.
mir
یک هفته قبل
۴
* مسجد جامع عتیق *
کهنترین مسجد شیراز می‌باشد که مسجد جمعه یا آدینه نیز نامیده میشود. بنای اولیه این مسجد در سال ۲۸۱ هجری قمری در زمان عمرو لیث صفاری ساخته شده‌است. بعدها شاه اسحق اینجو در سال ۷۵۲ هجری قمری ساختمانی در میان مسجد بنا کرد که آن را {خدای خانه} یا دارالمصحف می‌نامیدند و مکان نگهداری قرآن مجید و مکان تلاوت آن بوده‌است. کتیبه سنگی آن از نمونه‌های ارزنده هنر خطاطی به‌شمار میرود. این کتیبه به خط یحیی الجمالی الصوفی خطاط نامدار زمان شاه اسحآق نوشته شده و حاوی جملاتی در شأن قرآن مجید است.
این مسجد اولین هسته مذهبی در شهر شیراز است که جدا از عملکرد مذهبی نقش اجتماعی-سیاسی نیز داشته‌است و به همین دلیل دارای ۶ ورودی در اضلاع مختلف می‌باشد که مهم‌ترین آن ورودی ضلع شمالی است که در دوره صفویه بازسازی گردیده‌است.
کهنترین مسجد در شیراز و سومین مسجد ایران از نظر دیرینگی است که تاریخ ساخت آن به سال ۲۸۱ق (روزگار صفّاریان) بازمی‌گردد.
اغلب مصالح استفاده‌شده در ساخت این بنا گچ، سنگ و کاشی است.
قسمت‌های قابل بازدید:
حیاط و حوض مسجد
خدای‌خانه یا دارالمصحف
دیوار ندبه
دروازه امام (ورودی رو به قبله)
طاق مروارید
رواق‌ها
محراب‌ها
شبستان‌ها
مسجد جامع عتیق، کهنترین مسجد شیراز است که به آن «مسجد جمعه» یا «مسجد آدینه» نیز می‌گویند. این بنای باشکوه بر روی بقایای یک عبادتگاه قدیمی (احتمالاً آتشکده) در سال ۲۸۱ هجری قمری و در دوره حکومت «عمرو لیث صفاری» ساخته شده است. این مسجد در ضلع شرقی حرم مطهر حضرت شاهچراغ (ع) قرار دارد و از داخل صحن حرم نیز راهی برای ورود به آن وجود دارد.
خدای‌خانه (دارالمصحف)
منحصربه‌فردترین بخش این مسجد، عمارتی است که درست در میان حیاط آن قرار گرفته و به «خدای‌خانه» یا «دارالمصحف» معروف است.
کاربری: این بنا در سال ۷۵۲ هجری قمری به دستور «شاه شیخ ابواسحاق اینجو» (حاکم فارس) ساخته شد. خدای‌خانه محل نگهداری قرآن‌های نفیس (به‌ویژه قرآن‌های مکتوب به دست حضرت علی (ع)، امام حسن (ع) و امام صادق (ع)) و مکانی برای تلاوت قرآن توسط حافظان بوده است.
معماری: ساختمان خدای‌خانه از سنگ و گچ ساخته شده و شباهت زیادی به کعبه دارد. دورتادور آن ایوانی به عرض دو متر قرار دارد و کتیبه‌ای بسیار ارزشمند به خط «ثُلث» بر روی بدنه آن دیده میشود که با کاشی‌های معرق لاجوردی تزئین شده است. این کتیبه شاهکاری از خطاط برجسته دوران، «پیرحیایی شبانکاره‌ای»، است.
ویژگی‌های برجسته مسجد
تعدد دوره‌های تاریخی: اگرچه پی بنا متعلق به قرن سوم است، اما در دوره‌های اتابکان، اینجو، صفویه و قاجاریه بارها مرمت شده و به همین دلیل مجموعه‌ای از سبک‌های مختلف معماری را در خود جای داده است.
دیوار ندبه: در ضلع جنوبی مسجد، دیواری قرار دارد که به «دیوار ندبه» معروف است و در میان مردم محلی تقدس خاصی دارد.
کاشی‌کاری و مقرنس: طاق مروارید در ضلع شمالی و ایوان‌های بزرگ مسجد با کاشی‌کاری‌های هفت‌رنگ و گچ‌بری‌های قدیمی تزئین شده‌اند که اوج هنر ایرانی را نشان می‌دهند.
خدای خانه در حیاط مسجد عتیق قرار گرفته ، فضای معنوی داره ، در واقع جایی بوده که روزی حافظ در اونجا قرآن داری میکرده و وظیفه نگهداری و مراقب از اون فضا رو داشته، شاید از همین جا بوده که حافظ شروع کرده و کم کم سبک و سیاق زندگیشو از صوفی ها جدا کرده و انگار اینجا خونه های اولی بوده که ازشون گذشته تا نهایتا به مقامی که بعدها بدستش آورده رسیده … روزی که ما رفتیم میذاشتن داخل خود فضا بشیم و بهترین موقع رفتن موقع اذان مغرب و عشا هست که در مسجد عتیق باز هست
