موزه تاریخ طبیعی دانشگاه بوعلی سینا در همدان، منطقه ۱، بلوار آزادگان، یه مکان جذاب برای علاقه‌مندان به تاریخ طبیعی و علم. این موزه با مجموعه‌ی گسترده‌ای از نمونه‌های طبیعی، فسیل‌ها و نمایش‌های تعاملی، تجربه‌ی یادگیری رو به‌صورت سرگرم‌کننده و جذاب ارائه میده. اگر به دنبال یه جایی هستی که می‌تونی در مورد تاریخ زمین، حیات وحش و تغییرات اقلیمی بیشتر بدونی، این موزه بهترین گزینه‌ست. این موزه در یکی از محله‌های پر رونق همدان قرار گرفته و دسترسی بهش خیلی راحته. یه یادآوری ساده: قبل از رفتن، یه لیست از سؤالاتی که می‌خوای بپرسی رو آماده کن تا از بازدید خودت حداکثر بهره‌برداری کنی.
موزه تاریخ طبیعی دانشگاه بوعلی سینا یه جاییه که با یه فضای ۲۰۰۰ مترمربع، شش تالار پر از فسیل‌های نایاب، صدف، حشرات، پرندگان، پستانداران و حتی آبزیان زنده، به‌طور کلی یه دنیای کوچک از زمین و زمان رو بهت میاره؛ خیلی‌ها از تنوعش و طراحی زیباش تعریف می‌کنن، مخصوصاً بچه‌ها و دانش‌آموزان که می‌تونن حشرات و دوزیست‌ها رو از نزدیک ببینن، اما یه چندتا نکته‌ی منفی هم هست: بوی شدید مواد شیمیایی (فرمالین) در بخش‌های تاکسیدرمی باعث سردرد میشه، راهنمای انسانی یا صوتی کم‌بود، امکانات رفاهی مثل آب سردکن یا تهویه مناسب ناقصه، و بعضی تابلوها توضیح کلیه یا ناکافیه. با این وجود، اگر به تاریخ طبیعی علاقه‌مند باشی و حتماً ماسک یا آب سرد کن بیاری، این موزه یه تجربه‌ی ارزشمند و جذاب برای همه‌ی سنیه.
N I K A
یک سال قبل
۳
موزه تاریخ طبیعی همدان از نظر محتوا واقعاً جالب و متنوعه
قسمت مربوط به سنگ‌های معدنی و غیرمعدنی هم دیدنی و آموزنده بود، و نمونه‌های جانوری تاکسیدرمی‌شده هم خوب نگهداری شده بودن. محیط موزه تمیز بود، ولی متأسفانه بوی شدید مواد شیمیایی (احتمالاً فرمالین) توی فضا حس می‌شد و باعث سردرد و حالت تهوع شد.
نکته دیگه اینکه هیچ راهنمای انسانی یا صوتی وجود نداشت و توضیحات روی بعضی تابلوها هم ناکافی یا خیلی کلی بودن. با اینکه خود موزه ارزش بازدید داره، اما این موارد تجربه رو کمی ناخوشایند می‌کنن. اگر به بوهای شیمیایی حساس هستید، حتماً ماسک بیارید.
اگر گذرتان به دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی‌سینا افتاد، پشت آن نمای سنگی، با یکی از غافلگیرکننده‌ترین موزه‌های ایران روبرو می‌شوید. موزه تاریخ طبیعی همدان جایی است که زمان در آن متوقف شده و شما را به سفری از اعماق اقیانوس‌ها تا دوران دایناسورها می‌برد. این موزه با همت اساتید و دانشجویان همین دانشگاه طی سال‌ها جمع‌آوری شده و برخلاف موزه‌های خشک و بی‌روح، حسی از کشف و شهود دارد.
جذاب‌ترین بخش برای هر بازدیدکننده‌ای، تماشای فسیل‌های نایابی است که از دل کوه‌های اطراف همدان پیدا شده‌اند. جالب است بدانید که بخش زیادی از خاک همدان در دوران پیش از تاریخ، زیر آب‌های اقیانوس بوده و دیدن فسیل گاو دریایی یا بقایای موجودات عظیم‌الجثه‌ای که در همین منطقه زندگی می‌کردند، ذهن را به بازی می‌گیرد. یکی از داستان‌های شنیدنی موزه، مربوط به نحوه جمع‌آوری برخی گونه‌های کمیاب است؛ اساتیدی که برای نجات یک گونه یا پیدا کردن یک فسیل خاص، روزها در دل کوه‌های الوند و بیابان‌های اطراف کاوش کرده‌اند تا امروز این گنجینه پیش روی ما باشد.
بخش تاکسیدرمی موزه هم با دقت خیره‌کننده‌ای چیده شده است. از شیرهای منقرض شده ایرانی تا پرندگان نایاب، طوری در ویترین‌ها قرار گرفته‌اند که انگار در یک لحظه از حرکت باز ایستاده‌اند. برای بچه‌ها و حتی بزرگسالان، دیدن این همه تنوع زیستی در یک‌جا، شبیه به تماشای یک مستند زنده و سه‌بعدی است.
پیشنهاد می‌کنم حتماً به بخش آکواریوم‌ها و خزندگان هم سر بزنید. این موزه فقط برای تماشای اشیاء نیست، بلکه یک دایره‌المعارف تصویری از حیات روی زمین است. اگر در فصل‌های خلوت‌تر بروید، سکوت سالن‌ها و نگاه خیره‌ی موجودات داخل ویترین‌ها، اتمسفری شبیه به فیلم‌های علمی‌تخیلی ایجاد می‌کند که فراموش‌نشدنی است. این موزه به خوبی نشان می‌دهد که همدان فقط تاریخ تمدن بشری نیست، بلکه شناسنامه‌ای از تاریخ چند میلیون ساله زمین را در سینه دارد.
موزه تاریخ طبیعی همدان در دوره محمد رضا شاه پهلوی در سال 1351 با تلاش گروهی از علاقه‌مندان و دبیران دبیرستان و اساتید دانشگاه در دبیرستان پهلوی (بوعلی سینا فعلی) فضای موزه به همراه کارگاه تاکسیدرمی تاسیس شد. با گذشت زمان و افزایش نمونه‌ها، موزه به مکان‌های بزرگ‌تر نقل‌مکان کرد تا اینکه در سال 1371 به محل فعلی خود در دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا منتقل شد.
این موزه مساحتی در حدود دو هزار متر مربع دارد و از بخش‌های گوناگونی تشکیل شده است. در حال حاضر در این موزه هزاران نمونه زنده، سنگواره و تاکسیدرمی شده از گونه‌های گیاهی، پرندگان، خزندگان، پستانداران، حشرات و آبزیان به شیوه‌های مدرن و علمی نگهداری می‌شود. این موزه هم اکنون دارای شش تالار مجهز و کامل است:
1. سالن صدف‌ها و مرجان‌ها (سالن خلیج فارس)
2. سالن زمین‌شناسی
3. سالن پستانداران و پرندگان
4. سالن آبزیان
5. سالن پروانه‌ها و حشرات
6. سالن خزندگان
این موزه زیبا با تلاش های جعفر محمد علیزاده و جمعی از دانشجویان در انتهای چهارباغ آزادگان در داخل دانشکده کشاورزی ساخته شده است. موزه ای بی نظیر که شامل انواع گونه های حیوانی، گیاهی و طبیعی مربوط به اقلیم ایران و جهان است و اکنون به عنوان سرمایه ای گرانبها در شهر همدان می درخشد.
آدرس: همدان،انتهای چهارباغ آزادگان، دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا
