چهار برج کبوتر خانه

چهاربرج کبوترخانه در محله بابا سلطان و در کنار رودخانه اصلی خوانسار و قنات دائمی حاج عبداللهی واقع شده است. کبوترخانه یا برج کبوتر از دیرباز مورد توجه ایرانیان بوده است. در دوران قدیم برای غنی سازی خاک نیاز به کود حیوانی بوده است. فضولات کبوتران برای این موضوع استفاده می شده است. برج ها را در خوانسار بصورت مکعب مستطیل می سازند. برخلاف اصفهان و منطقه اژیه و کوهپایه که برجها به حالت استوانه ای ساخته می شود. قدمت برج ها در خوانسار به حدود ۸۰ سال می رسد. در برجهای خوانسار از مصالح خشت و گل استفاده شده است. سقف ها با تیرک های چوبی پوشیده و با شاخه های کوچکتر و ملات گل پوشانده می شود. دیواره ها زاویه ملایمی به سمت داخل دارند تا فرو نریزند. غیر از دیوار اصلی بنا، در داخل دیوار کاذبی با خشت بصورت مشبک جهت لانه گزینی و تخم گذاری کبوتران فراهم شده است. بین دو دیواره بزرگتر برج تیرک هایی قرار دارد تا دیواره ها به داخل فرونریزند و محل استراحت کبوتران باشد. در سطح بیرونی برج و در ارتفاع سه متری به پهنای یک متر با ملات گچ پوشانده می شود تا مارها امکان نفوذ به داخل برج را نیابند. در نزدیکی سقف پنجره های مشبک برج قرار دارد و سوراخ های آن به نحوی تنظیم شده است تا پرندگان بزرگتر از کبوتر امکان تردد نداشته باشند. درب بزرگی در قاعده یکی از دبوارها جهت تخلیه فضولات تعبیه شده است و سپس با ملات پر می شود. دریچه کوچکی معمولا در نزدیکی سقف کبوترخانه جهت ورود به برج و استفاده از تخم کبوتران نهاده شده است.

برج های کبوتر در خوانسار از بناهای قدیمی است که با کارکرد ویژه برای تهیه کود به خصوص برای مزارع تنباکو از صدها سال پیش در خوانسار ساخته می شد،۴ برجی؛ از برج های کبوتر واقع در روستای قودجان است و با قدمت چند صد ساله از بناهای جالب با معماری زیبا و منحصر به فردی است . تاریخچه کبوترخانه‌ها و این که در چه زمانی یا کجا با هدف بهره‌برداری از مدفوع پرنده‌ها به خصوص کبوترها به عنوان کود ساخته شدند به‌طور دقیق مشخص نیست، اما شواهد این سازه‌ها در ایران به ۱۲۰۰ سال پیش می‌رسد. کبوترخانه ها یاستوانه ای و مدور هستند یا مکعبی و مستطیل. در برخی نمونه ها هم به صورت دو قلو طراحی شده اند.

چهار بنای تاریخی با مصالح خشت و گل با تیرهای چوبی که کاربری اصلی آنها نگهداری کبوتر برای استفاده از کود پرنده برای زمین های کشاورزی و نیز استفاده از گوشت کبوترها در گذشته بود. تمهیداتی برای جلوگیری از ورود پرنده های شکاری، خزندگان و سایر تهدید کننده های سلامت کبوترها در این برج ها دیده می شد که در نوع خود آثار معماری ارزشمندی هستند. برای بازدید از چهار برج کبوتر خوانسار باید در میدان امام حسین خوانسار، جاده قودجان به سمت ویست را وارد شوید و پس از حدود دو کیلومتر ورود به این جاده، وارد کوچه کنار رودخانه شوید و با راهنمایی افراد محلی چهار برج را بازدید کنید. محل این اثر با خودرو وبا کمتر از ده دقیقه رانندگی قابل دسترسی است.

این برج ها محل زندگی کبوترها بوده و به منظور استفاده از کود آن ها ساخته می شده است. در حال حاضر تعداد کمی از برج های کبوترخانه در ایران باقی مانده ولی این سازه در گذشته اهمیت کاربردی داشته و هنوز هم از جاذبه های گردشگری معماری است. در گذشته های نه چندان دور در بعضی شهرهای ایران به ویژه شهرهای استان اصفهان و استان یزد پرورش و نگهداری کبوتر بسیار مرسوم بوده است. برای این کار بازارهای مخصوصی وجود داشته که کبوتر در کنار سایر طیور خرید و فروش می شده است. در سفرنامه شاردن که به دوره صفویه نوشته شده آمده که در حوالی اصفهان بیش از سه هزار کبوترخانه وجود داشته است. بعضی کبوترخانه ها بیشتر از سه قرن قدمت دارند.

بسیار مکان زیبا و عالی است‌...چهار برج کبوتر خانه روبروی قنات پر اب....دیدن این همه زیبایی با دیدن از کوه سرسرخی روبرو قنات تکمیل می شود...برجهای کبوتر خانه برای تهیه کود زمینهای کشاورزی..تخم پرندگان و همچنین برکت داشتن زمینهای کشاورزی با پناه دادن به حیوانات همچون پرندگان ؛ساخته شده است....غیر قابل نفوذ ولی اکنون تخریب و قابل نفوذ است...دکتر رضا عسگری

یک مکان زیبا که چهار برج کبوتر در کنار مظهر قنات ۴برج و رود خوانسار ودر کنار مزارع و باغات روستای قودجان مناظر بسیار زیبایی بوجود اورده ، هر چند برجها در حال تخریب هستن و رسیدگی به انها نمیشود،برجهای برای سکونت کبوترها ساخته شده بود تا از فضولات انها برای مزارع و مخصوصا برای مزارع تنباکوی خوانسار که معروفه استفاده میشده

کاملا به جال خود رها شده و مرمتی صورت نگرفته.

میعادگاه انسان، طبیعت و معماری...

جای زیبایی هست کنار اب

Nearby spa massage experience was refreshing relaxing and very satisfying.