مسجد دارالاحسان(مزگه‌وتی دارالأحسان)

مسجد مربوط به دوره قاجاریه هست و کاشی کاریهای زیبای دارد همچنین ستونهای شبستان بسیار دیدنی هست

این مسجد در ضلع شمالی خیابان امام خمینی و در بافت قدیم سنندج قرار دارد. این خیابان که مسجد اکنون در کنار آن واقع شده‌است از سال ۱۳۱۰ شمسی به بعد ایجاد شده‌است. بر اساس کتیبه‌های موجود، بنای مسجد در سال ۱۲۲۷ هجری قمری توسط امان‌الله خان اردلان والی کردستان ساخته شد. این بنا شامل دو ایوان شرقی و جنوبی، گل دسته‌های بالای ایوان شرقی، صحن مرکزی، ۱۲ حجره در اطراف، شبستان ستون دار با ۲۴ ستون سنگی مارپیچ است. این مسجد را می‌توان مسجد – مدرسه دانست، زیرا بخشی از مسجد به حجره‌های طلاب علوم دینی اختصاص دارد و بخش جنوبی آن صحن اصلی مسجد است. این بنا دارای تزیینات کاشی کاری هفت رنگ مینایی فوق‌العاده پرکار، ظریف، ازاره‌های مرمرین، آجرکاری لعاب دار و معقلی، حوض سنگی و فواره‌های زیبا و همچنین ستونهایی با تزیینات طنابی است. اطراف شبستان و سر ستون‌ها با دو سوم قرآن تزئین شده‌است که آیات را با کاشی، به خطی که شبیه به خط کوفی است نوشته‌اند. این مسجد در گذشته یکی از مهم‌ترین دارالعلم‌های دینی بوده و بسیاری از علما در این دارالعلم به کسب علوم مختلف پرداخته‌اند. مسجد دارالاحسان، یکی از ارزشمندترین مساجد استان کردستان از نظر معماری و تزیینات معماری است. برجسته‌ترین ویژگی‌های هنری این بنا کاشیکاری زیبای آن است. . به‌علاوه کتیبه‌های زیبای مسجد به روی سنگ مرمر و حجاری گل و گیاه در حواشی آن‌ها ازجمله تزئینات حجاری منحصر به فرد محسوب می‌گردند. در منابع تاریخی کردستان آمده‌است: «خانه‌پاشا» حاکم تحت امر دولت عثمانی که به جهت ضعف حکومت مرکزی ایران از کرکوک به کردستان تاخته، «علیقلی‌خان اردلان» والی کردستان را مجبور به عزیمت به اصفهان می‌کند و در طول مدت حکمرانیش در کردستان، مسجد و مدرسه‌ای بزرگ و دو منار رفیع را در سنندج بنا می‌کند، بعد از پایان حکمرانی وی و پسرش این بناها به دست والیانی که پادشاهان صفوی منصوب کرده بودند، تخریب می‌شود. سرانجام «امان‌اللّه خان اردلان» (والی بزرگ کردستان) با برکندن دومنار بلند آن، این بنا را کاملاً ویران کرد. مسجد دارالاحسان که به «مسجد جامع» نیز شهرت دارد، به دستور «امان‌اللّه خان اردلان» والی بزرگ کردستان در سال ۱۲۲۸ هجری، در زمان حکومت فتحعلی‌شاه قاجار احداث گردیده است. با استناد به قصاید مرحوم «میرزاصادق ناطق اصفهانی» که در ایوان جنوبی بنا، بر سنگ ازاره حجاری گردیده و همچنین قصاید مرحوم «میرزا فتح‌اللّه خرم کردستانی» که در کتیبه سنگ مرمر ایوان شرقی بنا آمده تاریخ بنای مسجد، سال ۱۲۲۷ بوده و به همین استناد این بنا مجموعه‌ای است مشتمل بر مسجد و مدرسه‌ای که در دوران رونق خود دارالعلمی معتبر در ایران بوده‌است. هزینه‌های تحصیلی طلاب و مستمری و حقوق مدرسین این مدرسه و نیز هزینه نگهداری و مرمت آن از درآمد باغهای روستای «خلیچیان» واقع در شمال سنندج که به امر «امان‌اللّه خان اردلان» به این منظور اختصاص یافته بودند تأمین می‌شد. با گذشت زمان بعضی از عناصر و اجزای بنا از جمله گلدسته‌های آن تخریب گردید که به همت حکّام وقت و مردم مرمت شده‌اند. گلدسته‌های فعلی این مسجد به همت و دستور «مظفرخان سردار انتصار» (حکمران کردستان) و حمایت مردم مرمت شده‌اند. گفته می‌شود کاشیهای اصلی بنا نیز که عمده‌ترین عنصر تزئینی آن را تشکیل می‌داده، با گذشت زمان و به واسطه کم‌توجهی متولیان آن فروریخته و در بازار شهر سنندج به فروش رسیده. بدین ترتیب می‌توان گفت که شکل اصلی عناصر تزئینی آن دستخوش تحول گردیده است. مسجد دارالاحسان در ضلع غربی قلعه حکومتی (دژ سنندج) به روی مکان بلند تری نسبت به بافت شهر قرار دارد، به گونه‌ای که از هر نقطه شهر به‌سهولت می‌توان گلدسته‌های آن را دید و صدای مؤذّن را شنید. این مسجد را هم درزمان ساخت و هم در شرایط حاضر می‌توان قلب مذهبی سنندج دانست. معابر و خیابانهایی که در چهار دور مسجد ایجاد شده‌اند، دسترسی به مسجد را از همه طرف سهل و آسان می‌سازند. در ترکیب صحیح فضاها و رعایت تناسب بین حجمها را نیز یکی دیگر از ابعاد شایان توجه در ساخت بنا می‌توان محسوب نمود. یکی دیگر از ویژگی‌های این بنا که آن را در میان تمامی بناهای قبل و بعد خود در کردستان متمایز می‌سازد، وسعت کاشیکاری آن است. کاشی در این بنا نه‌تنها به صورت تزئینی بلکه به عنوان عایقی مطمئن به کار رفته. ویژگی دیگر آن استفاده وسیع از معماران، آجرتراشان، کاشیکاران و نجاران اصفهانی در ساخت آن است. جالب توجه‌تر اینکه «امان‌اللّه خان» شاعری را از اصفهان دعوت کرد تا در وصف بنا شعر بسراید. به تقلید از سنّت معماری اسلامی ایران، دورتادور میانسرا (صحن حیاط) مسجد را حجرات دوازده‌گانه مدرسه‌ای محاط نموده و بدین ترتیب بنا کاربری آموزشی نیز پذیرفته‌است. آب جاری که امروزه نیز در حوض سنگی وسط میانسرای بنا جریان دارد، از قناتی در پنج‌کیلومتری شمال غربی سنندج به این نقطه آورده شده‌است.

مسجد دارالاحسان در شهر سنندج و در استان کردستان قرار دارد مسجد دارالاحسان یا مسجد جامع سنندج مربوط به دوره قاجار می باشد و با شماره ثبت 375 به ثبت رسیده است کاشی کاری های لعاب دار و گلدسته های رنگی این مسجد برای من خیلی جذاب بود مسجد جامع سنندج در نزدیکی خانه کرد یا عمارت آصف و موزه سنندج قرار دارد

مسجدی قدیمی که به دستور رضا خان مرمت شده است

در ابتدا سنندج با نام «سینه دژ» و پس از آن با نام «سنه‌دژ»، نامیده می‌شد که با گذشت زمان، این نام تغییر کرد و به‌شکل امروزی آن رسید. این شهر دارای بافت سنتی بسیار ارزشمندی است که میراثی گران‌بها از عمارات، حمام، مساجد و بازار را به یادگار دارد.مسجد جامع سنندج در ضلع شمالی خيابان امام قرار دارد. با استفاده از وسایل نقلیه عمومی یا خودروی شخصی می‌توانید به این مکان دسترسی داشته باشید. پایانه اتوبوس‌رانی ناصر خسرو در فاصله کمتر از یک کیلومتری مسجد قرار دارد. در فواصل حدودا یک کیلومتری مسجد جامع نیز پارکینگ‌های عمومی واقع شده‌ است که در صورت استفاده از خودروی شخصی می‌توانید در آن‌ها پارک کنید.به نظر می‌رسد مسجد جامع سنندج در سال ۱۲۲۸ هجری، در دوران فتحعلی شاه قاجار و به دستور امان الله خان اردلان، از والیان بزرگ کردستان، احداث شده است.با توجه به برخی متون تاریخی، هنگامی که حکومت مرکزی ایران به‌دلیل ضعف و ناتوانی، احاطه‌ کاملی بر اوضاع کردستان نداشت، خانه پاشا، از حاکمان تحت سلطه‌ دولت عثمانی، از کرکوک به کردستان آمد. وی حاکم وقت آن زمان، علی قلی خان را مجبور ساخت به اصفهان نقل مکان کند. خانه پاشا هنگام حضور در کردستان، عماراتی از جمله مسجد، مدرسه، دو منار بلند و سازه‌های دیگری را در سنندج احداث کرد. پس از اتمام حکومت وی، این بناها به دست والیان پادشاهان صفوی در کردستان ویران شد و از بین رفت. امان‌الله خان نیز دو منار رفیع بازمانده از مسجد دوران صفویه را تخریب کرد و بنای آن به‌طور کامل از بین رفت. بدین‌ترتیب به نظر می‌رسد مسجد جامع سنندج بر شالوده‌ همان مسجد عهد صفویه، ساخته شده است.

می‌شه گفت یکی از ارزشمندترین و زیباترین مساجد استان کردستان با معماری بی‌نظیره، که بازدید ازش حتما توصیه می‌شه. مسجد دارالاحسان به دستور امان‌الله‌خان در ضلع شمالی خیابان شاپور سنندج ساخته شد. برای ساخت این مسجد از معماران و کاشی‌‌کاران اصفهانی دعوت شد و چند روستا برای ساخت این مسجد وقف شد. بنا کردن این مسجد هزینه زیادی داشت؛ برای هر یک از شعرهایی که بر روی سنگ مرمر حکاکی شد، یک سکه طلا خرج می‌شد. بعداز حمله مغول که مرکزیت علمی خراسان از بین رفت، علمای مناطق اسلامی به‌دلیل امنیت آنجا به سمت مناطق کردنشین آمدند که بعدها با تأسیس سنندج علما در این منطقه جمع شدند و سنندج به «دارالعلم بلاد اسلامی» تبدیل شد. این مسجد شامل دو ایوان شرقی و جنوبی، گل‌دسته‌های بالای ایوان شرقی، صحن مرکزی، ۱۲ حجره در اطراف، شبستان ستون‌دار با ۲۴ ستون سنگی مارپیچ است. اطراف شبستان و سرستون‌ها با دوسوم قرآن تزئین شده ‌است که آیات را با کاشی، به خطی که شبیه‌به خط کوفی است نوشته‌اند.

نگاره‌های چشم نواز و کاشی فیروزه‌های گاها گله به گله، حیاط دلنشین با درختان قدیمی و حوض آبی که میان نقاشی هنرمندانه ‌ای از جنس آجر محصور شده. بافت زیبا و قدیمی این مسجد هم جلوه‌ی باستان شناسی به بنا داده و هم از نظر مذهبی جذبه‌ی خوبی برای نمازگزاران به وجود آورده. این مسجد که روی خیابان استانداری شهر سنندج واقع شده، همچنین جایگاهی برای توقف کوتاه و استراحت رهگذران شده. درب اصلی رو به جنوب غربی قرار گرفته، به طوری که به محض خارج شدن از آن، چشم ناخودآگاه به سمت منظره زیبای آبیدر دوخته میشه.

مسجد جامع و قدیمی سنندج که در مرکز شهر قرار دارد و شامل صحن قدیمی و جدید است که صحن جدید و تازه ساخت ، چهره قدیمی و تاریخی آن را خدشه دار کرده است و البته بعضی کاشی کاری‌های آن دور از اعتقادات اهل سنت و جماعت می‌باشد و همانطور که حکومت در تعیین امام جمعه این مسجد دخالت مستقیم دارد، در چهره ظاهری آن هم دخالت دارد .

مربوط به دوره قاجار هست کاشیکاریای فوق العاده زیبایی داره . واردش که شدم یهو فکر کردم وارد مسجد مشیر شیراز شدم

دلها أرام گیرد با ذکر خدا

The jameh mosque of Sanandaj with a unique architecture

Beautiful old place