Mehrdad Behroozi
یک سال قبل
دروازه ملل یا بارگاه همه کشورها یا درگاه همهی کشورها، دارای سه درگاه است که محل ورود ملتهای مختلف به شهر شاهی پارسه بوده است. این دروازه و کاخ انتظار توسط داریوش بزرگ پایه گذاری شد و توسط خشایارشاه به اتمام رسید. ۲ دروازه دارای ۴ نقش هم اکنون باقیمانده است که و یک دروازه(جنوبی)که ورودی به کاخ آپادانا بوده است از بین رفته است و احتمالا از جنس چوب بوده است. ورودی اول(غربی) مخصوص ملت هاست و ورودی دوم(شرقی) مخصوص درباریان که از داخل کاخ وارد سالن انتظار میشدند و با میهمانان دیدار میکردند. درگاه غربی ۲ ستون با سرستون گاو زانو زده دوسر که بین دو گاه شاه تیر قرار میگرفته است. یک تیر چوبی که نگهدارنده تیرهای کوچکتر سقف سالن بوده است. درگاه غربی( درگاه میهمانان) ساده تر است و در دو جانب آن، دو گاو نر بزرگ قرار گرفته است. این دو گاو از هنر گاوان دروازهبان در هنر آشوری الهام گرفته شده است و ابداعاتی نیز در آن صورت گرفته است. در این درگاه به صورت قرینه به سه زبان فارسی باستان، عیلامی و بابلی یا اکدی و با سه خط میخی کتیبه ای است از خشایار شاه با این متن: «خدای بزرگ اهورامزداست، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که خوشبختی مردمان را آفرید، که خشایارشا را شاه کرد، یکی را شاه بسیاری، یکی را سرور بسیاری. من خشایارشا، شاه برگ، شاه شاهان، شاه کشورهایی که مردم گوناگون دارند، شاه این جهان فراخ و دور، پسر داریوش شاه هخامنشی. گوید خشایارشاه: این بارگاه خهی ملل (دوورثیم ویسه دهیوم) را من به توفیق اهورامزدا ساختم. بسا ساختمانهای خوب دیگر در این پارسه کرده آمد، که من براوردم و پدرم برپا کرد. هرآن بنایی که زیبا مینماید، هم را به تأیید اهورامزدا، ما ساختیم. گوید خشایارشا: اهورا مزدا مرا بپایاد، و کشورم و هر چه بر دست من ساخته آمده و هر چه بر دست پدرم برپا گشته، اینها را نیز اهورامزدا بپایاد!» بر دیوارهی درگاه ورودی، یادگاریهای زیادی نوشته شده که مهمترین آنها:کارشان نیبور ۱۷۶۵ جهانگرد دانمارکی، کاپیتان جان ملکم، سر هارفورد جونز بریجز، جیمز موریه سفرای ادوار مختلف بریتانیا در قرن ۱۹ میباشد.در این سالن سکویی به ارتفاع ۵۲ سانتی متر هست که محل نشستن میهمانان میباشد. همچنین سکویی بلندتر که مخصوص حاجیان سلطنتی بوده است. این سکو بلندتر است تا حاکب بتواند ارتباط چشمی با سکوی مقابل و سایر مسئولین برقرار کند. از درگاه جنوبی فقط کف وقسمت پایینی و محل پاشنهی در باقی مانده است. این درگاه رو به حیاط بزرگی در شمال کاخ آپادانا باز میشود درگاه شرقی کاملا مانند درگاه غربی است، فقط به جای گاوهای دروازه بان، از مجسمهی ابوالهول هوایی با سر انسان، تنهی گاو و بال عقاب استفاده شده است. منبع: کتاب راهنمای مستند تخت جمشید، مرحوم دکتر علیرضا شاهپور شهبازی