دروازه ملل، یک موزه تاریخی در مرودشت است که قدمت و داستانهای باستانی را به بازدیدکنندگان نشان میدهد. محیط آرام و دوستانهای دارد و برای خانوادهها و عاشقان تاریخ گزینهای مناسب است. با مسیرهای جذاب نمایشگاهی و فضای آموزشی، دیدن این اثر تاریخی تجربهای آموزشی و الهامبخش برای هر ساعتی از سفر شماست.
دروازه ملل در تخت جمشید، جاییه که هر قدمی که میکشی، حس میکنی که تاریخ در حال زنده شدنه؛ ستونهای عظیم با گاوهای سر انسان، نقشهای باستانی و یادگاریهای گردشگران از سراسر جهان روی سنگها نقشگذاری شده. همهی بازدیدکنندهها از شکوه این دروازه تعریف میکنن، ولی نکتهی جالب اینه که حتی در تابستان داغ، با کلاه و ضدآفتاب میتونی از نور طلوع یا غروب فوقالعادهای که از زیر طاق میتابه، لذت ببری. راهنماهای محلی با حوصلهی بینظیر، قصههای معماری و جزئیات رو توضیح میدن و ارزش هزینهی اضافه رو برمیگردونن. اگر میخوای بدون ازدحام عکس بگی، قبل از ۸ صبح یا در روزهای وسط هفته بهتره بیای. دروازه ملل نه فقط نماد شکوه ایرانیه، بلکه جاییه که هر بازدیدکننده میتونه با نگاه کردن به ستونها، حس غرور ملی و احترام به تاریخ رو در دلش حس کنه.
Mehrdad Behroozi
یک سال قبل
۵
دروازه ملل یا بارگاه همه کشورها یا درگاه همهی کشورها، دارای سه درگاه است که محل ورود ملتهای مختلف به شهر شاهی پارسه بوده است. این دروازه و کاخ انتظار توسط داریوش بزرگ پایه گذاری شد و توسط خشایارشاه به اتمام رسید. ۲ دروازه دارای ۴ نقش هم اکنون باقیمانده است که و یک دروازه(جنوبی)که ورودی به کاخ آپادانا بوده است از بین رفته است و احتمالا از جنس چوب بوده است. ورودی اول(غربی) مخصوص ملت هاست و ورودی دوم(شرقی) مخصوص درباریان که از داخل کاخ وارد سالن انتظار میشدند و با میهمانان دیدار میکردند. درگاه غربی ۲ ستون با سرستون گاو زانو زده دوسر که بین دو گاه شاه تیر قرار میگرفته است. یک تیر چوبی که نگهدارنده تیرهای کوچکتر سقف سالن بوده است. درگاه غربی( درگاه میهمانان) ساده تر است و در دو جانب آن، دو گاو نر بزرگ قرار گرفته است. این دو گاو از هنر گاوان دروازهبان در هنر آشوری الهام گرفته شده است و ابداعاتی نیز در آن صورت گرفته است. در این درگاه به صورت قرینه به سه زبان فارسی باستان، عیلامی و بابلی یا اکدی و با سه خط میخی کتیبه ای است از خشایار شاه با این متن:
«خدای بزرگ اهورامزداست، که این زمین را آفرید، که آن آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که خوشبختی مردمان را آفرید، که خشایارشا را شاه کرد، یکی را شاه بسیاری، یکی را سرور بسیاری. من خشایارشا، شاه برگ، شاه شاهان، شاه کشورهایی که مردم گوناگون دارند، شاه این جهان فراخ و دور، پسر داریوش شاه هخامنشی. گوید خشایارشاه: این بارگاه خهی ملل (دوورثیم ویسه دهیوم) را من به توفیق اهورامزدا ساختم. بسا ساختمانهای خوب دیگر در این پارسه کرده آمد، که من براوردم و پدرم برپا کرد. هرآن بنایی که زیبا مینماید، هم را به تأیید اهورامزدا، ما ساختیم. گوید خشایارشا: اهورا مزدا مرا بپایاد، و کشورم و هر چه بر دست من ساخته آمده و هر چه بر دست پدرم برپا گشته، اینها را نیز اهورامزدا بپایاد!»
بر دیوارهی درگاه ورودی، یادگاریهای زیادی نوشته شده که مهمترین آنها:کارشان نیبور ۱۷۶۵ جهانگرد دانمارکی، کاپیتان جان ملکم، سر هارفورد جونز بریجز، جیمز موریه سفرای ادوار مختلف بریتانیا در قرن ۱۹ میباشد.در این سالن سکویی به ارتفاع ۵۲ سانتی متر هست که محل نشستن میهمانان میباشد. همچنین سکویی بلندتر که مخصوص حاجیان سلطنتی بوده است. این سکو بلندتر است تا حاکب بتواند ارتباط چشمی با سکوی مقابل و سایر مسئولین برقرار کند.
از درگاه جنوبی فقط کف وقسمت پایینی و محل پاشنهی در باقی مانده است. این درگاه رو به حیاط بزرگی در شمال کاخ آپادانا باز میشود
درگاه شرقی کاملا مانند درگاه غربی است، فقط به جای گاوهای دروازه بان، از مجسمهی ابوالهول هوایی با سر انسان، تنهی گاو و بال عقاب استفاده شده است.
منبع: کتاب راهنمای مستند تخت جمشید، مرحوم دکتر علیرضا شاهپور شهبازی
مجموعه باستانی تخت جمشید یا پارسه بر صفحه یا تخت گاهی تسطیح شده به مساحت ۱۲۵ هزار متر مربع بر دامنه کوه مهر بنا شده. بناهای آن در زمان پادشاهان مختلف هخامنشی ساخته و تکمیل شده اند. دروازه ملل در ورودی مجموعه و پس از پلکانهای ورودی در محدوده شمال شرق مجموعه واقع شده و کاخ کوچکی با دروازه های باشکوه برای ورود مهمانان و نمایش عظمت و شکوه امپراتوری هخامنشی به آنان بوده. بنای اولیه مجموعه بدستور داریوش اول هخامنشی و برای برپایی جشنهای ملی مذهبی همچون نوروز بوده و ساخت این دروازه به دستور خشایارشا صورت گرفته.
دروازهٔ ملل تخت جمشید یکی از آن جاهایی است که وقتی از میان ستونهای بلند و باشکوهش رد میشوید، به-معنای واقعی حس میکنید بخشی از تاریخ ایران زیر پای شما زنده شده است. شیرهای بالدار و گاوهای غولپیکر سرِ ستونها هنوز هم اقتدار هخامنشیان را فریاد میزنند و هر چه بیشتر نگاه میکنید، جزئیات کندهکاریها شما را شگفتزدهتر میکند.
نکات مثبت
چشمانداز خیرهکنندهٔ محوطهٔ تخت جمشید از زیرِ طاق دروازه، مخصوصاً هنگام طلوع یا غروب.
عکسهای عالی؛ نور طبیعی بین ستونها بازی جذابی با سایهروشن ایجاد میکند.
راهنمایان محلی کاربلد که داستانها و ریزهکاریهای معماری را با حوصله توضیح میدهند (ارزش هزینهٔ اضافه را دارند).
چیزهایی که بهتر است بدانید
تابستان هوا واقعاً داغ است؛ کلاه لبه دار، ضدآفتاب قوی و بطری آب یخزده همراه داشته باشید.
اگر میخواهید بدون ازدحام گردشگران عکس بگیرید، قبل از ساعت ۸ صبح یا در روزهای وسط هفته مراجعه کنید.
سرویس بهداشتی در ورودی اصلی محوطه نسبتاً تمیز است، ولی دستمال کاغذی همراه ببرید تا خیالتان راحت باشد.
پیشنهاد شخصی
حتماً چند دقیقهای در مرکز دروازه بایستید و ۳۶۰ درجه دور خود بچرخید؛ این-طور زاویهٔ دیدتان از تخریبهای زمان و شکوه باستان کنار هم مینشیند و حس عجیبی از احترام و غرور ملی ایجاد میکند. همچنین اگر فرصت دارید، شبهنگام تور نورپردازی تخت جمشید را امتحان کنید؛ ستونهای دروازه زیر نورافکنها دو برابر عظمت پیدا میکنند.
دروازه ملل نام كاخ كوچكی در شمال شرقی صفه تخت جمشید و جلوی پلكان ورودی است . علت نامگذاری آن به این سبب است که نمایندگان ملل مختلف ابتدا از این دروازه وارد می شدند و سپس به کاخهای مختلف هدایت می شدند به همین سبب شکل این دروازه می بایست طوری باشد که قدرت و شکوه هخامنشیان را به همه یاد آوری کند.این بنای زیبا به دستور خشایارشا ساخته شد وو شامل یک سالن نسبتا کوچک با سه در و چهار ستون 16/5 متری می باشد. دو ستون این بنا سالم مانده است و یکی دیگر را با قسمتهای شکسته ستونهای دیگر بازسازی کرده اند و این ستون بازسازی شده کاملترین ستون تخت جمشید می باشد. نمای داخلی سالن با کاشی های سبز آبی نارنجی پوشیده شده بود و نمونه ای از این كاشی ها داخل انبار موزه تخت جمشید است