مسجد و مدرسه علمیه معیر الممالک مسجد در تهران. این مکان برای دانشجویان دینی و علاقه‌مندان به علوم اسلامی در جوادیه، یکی از محله‌های تاریخی و پرجمعیت تهران، جایگاه ویژه‌ای دارد. در ایران، مدارس علمیه نقش مهمی در آموزش و پرورش روحانیان دارند و این مدرسه نیز به‌عنوان یکی از مراکز معتبر در این حوزه شناخته می‌شود. قبل از رفتن، حتماً از ساعت باز شدن مطمئن شوید.
مسجد و مدرسه علمیه معیر الممالک در سنگلج تهران، با تاریخچه‌ای که به دوران قاجار برمی‌گردد، هم‌چنین با معماری اصیل و زیبایی که در بازدیدهای عمومی و حتی از بیرون قابل مشاهده است، جایگاه خاصی در دل محلی‌ها و گردشگران دارد؛ اما دسترسی به آن گاهی پیچیده می‌شود و در بعضی روزها (مثلاً جمعه غروب) درب‌های چوبی و حفاظ آهنی باز می‌شود، در حالی که در دیگر مواقع، به‌خصوص در مراسم عزاداری، چراغ‌ها به‌صورت خاصی خاموش می‌شوند. بازدید عموم محدود است و عکاسی در داخل ممنوع است، ولی نزدیک‌ترین خانه تاریخی، مستوفی الممالک، که در سریال‌های تاریخی هم دیده می‌شود، امکان دیدن نمای بیرونی را فراهم می‌کند. در مجموع، بازدیدکنندگان از زیبایی و روحانیت مسجد لذت می‌برند، اگرچه تعداد بازدیدکنندگان گاهی کم است و نظرات متنوعی درباره‌ی دسترسی، محدودیت‌های بازدید و تجربه‌ی روحانی ارائه می‌شود.
Milad Tayebi
۴ سال قبل
۴
این مجموعه‌ی تاریخی و دیدنی در جنوب شرقی باغ معیرالممالک در محله‌ی قدیمی سنگلج، رخ می‌نمایاند. بخشهایی از این باغ با طرح توسعه شهر تهران به مردم فروخته شده که باعث مسکونی شدن حوالی مدرسه در شرق،جنوب و شمال می‌شود.
قدمت این مجموعه که شامل مسجد و مدرسه، حمام و آب انبار می‌شود به دوران قاجار باز می‌گردد. آب‌انبار در قسمت جنوب غربی مدرسه قرار داشته و دو بادگیر بر روی سقف مجموعه برای خنک نگهداشتن آب کاربرد داشته، متاسفانه در گذر سالها، قسمت حمام تخریب و نوسازی شده است.
ساخت این مجموعه بناهای عمومی توسط دوستعلی‌خان نظام‌الدوله معیرالممالک از رجال دوره‌ی قاجار به سال ۱۲۸۴ هجری قمری برابر با ۱۲۴۶ شمسی شروع شده و در اراضی بنام همین شخص پابرجا مانده است. بدلیل نزدیک بودن به بازار بزازها و ارتباط گذرهای مجاور به میدان محمدیه و بازار نو اهمیت ویژه دارد.
در حال حاضر این بنا تحت نظارت سازمان اوقاف نگهداری شده و در اغلب اوقات بر روی اهالی و گردشگران بسته بوده، امکان بازدید میسر نیست و تنها کاربری آن مدرسه علمیه است.
این مسجد زیبا ،بازدید عمومی داره ولی مانند بقیه مساجد ،درب آن را چند دقیقه قبل اذان ها باز می‌کنند.برید و در اینجا عبادت خدا رو کنید و برای من هم دعا کنید.من روز جمعه ۲۳ شهریور ۱۴۰۳ هنگام نماز مغرب اینجا بودم .داخل کوچه درب چوبی بزرگی داره که قبلش یه درب و حفاظ آهنی هست.در نزدیکی این مسجد ،خانه مستوفی الممالک هست که پیاده به اینجا هم میتونید برید و یک تیر و دو نشان هست.اون خونه تاریخی لوکیشن سریال های تاریخی هست ولی جمعه غروب باز نیست اما نمای عمارت از بیرون هم پیداست
رسم خاموش کردن چراغ‌ها در هنگام عزاداری از کجا آمده است ؟
مرحوم قهرمان میرزا سالور می‌نویسد :
« جمعه ۲۳ [ رمضان ۱۳۱۴ ه.ق ] - دیشب را از منزل به مسجد معیرالممالک مرحوم رفتم . . . جمعیت زیاد [ بود و ] تا ساعت هفت مسجد طول کشید . کار تازه این مسجد که جاهای دیگر معمول نیست خاموش کردن چراغ است در میان وعظ و قبل از قرآن سرگرفتن چراغ‌ها را خاموش می‌کنند . انقلاب و گریه شدیدی دست داد . . . »
( روزنامه خاطرات عین‌السلطنه / بکوشش مسعود سالور و ایرج افشار / جلد ۲ / ص ۱۱۲۹ )
