تالاب گاوخونی

فضایی اسرارآمیز، احساس مبهمی از راز و رمز زندگی، مرگ، واقعیت و وهم

امسال (۱۴۰۳) به دلیل بارش زیاد در اوایل بهار ، آب نسبتاً زیادی در تالاب گاوخونی جمع شده و فلامینگو های صورتی پس از سال ها دوباره در این تالاب اتراق کردند.🌊 به امید خشک نشدن تالاب گاوخونی و حفاظت از محیط زیست و پرندگان مهاجر.

متاسفانه اکوسیستم منطقه در حال نابودی هست تالاب خشک شده . برای دیدن پرنده های مهاجر حداقل یک ساعتی پیاده باید وارد تالاب بشید و البته باتلاق های زیادی هست تو منطقه

بکر و دیدنی تالاب بین‌المللی گاوخونی، تالابی است در جنوب شرقی استان اصفهان و در شرق شهرستان ورزنه استان اصفهان که زاینده‌رود به آنجا می‌ریزد. بخشی از این تالاب هم در استان یزد واقع شده‌است. تالاب گاوخونی یکی از تالاب‌های مشهور در جلگهٔ مرتفع مرکزی ایران به‌شمار می‌آید. این تالاب حیاتی منطقه‌ای به وسعت ۴۷۶ کیلومتر مربع را پوشانده و در ۱۳۷ کیلومتری جنوب شرق اصفهان در ۳۰ کیلومتری شهرستان ورزنه و در مجاورت تپه‌های شنی واقع شده‌است. ارتفاع آن از سطح دریا ۱٬۴۷۰ متر و بیشینهٔ عمق آن ۱۵۰ سانتیمتر می‌باشد. باتلاق مذکور منابع زیستی غنی ای دارد البته به انضمام فعالیت‌های دیگری که نسبت به محیط دارد. این باتلاق همچنین پناهگاهی برای پرنده‌های مهاجر است که با همهٔ این ویژگی‌ها یکی از جاذبه‌های گردشگری است. این فضا فاقد فعالیت و سکونت انسان می‌باشد. نزدیک‌ترین آبادی به گاوخونی همان شهر توریستی ورزنه است که در حدود ۲۳ کیلومتر تا دهانه مرداب فاصله دارد. در بقیه مناطق، روستاهای دستجرد، مالواجرد، حسن‌آباد و خارا از دهستان جرقویه علیا در جنوب تپه شنی حاشیه مرداب واقع‌اند که این روستاها به جز از طریق روستای خارا دسترسی به مرداب گاوخونی ندارند.[۳]

تقریبا یکی از مکان های بکر و زیباست.در صورتی که آب داشته باشه بسیار زیباست. جاده ای که منتهی میشه به تالاب خوب نیست مخصوصا قسمت انتهایی جاده که واقعا بد هست و پر از چاله است.در کل در مواقع پرآبی با کوه سیاه کنارش واقعا چشم نوازه. با اینکه جاده خوبی نداره ولی دیدن این مکان را پیشنهاد میکنم بهتون

تالاب گاوخونی در فروردین ۱۴۰۰ به دلیل رهاسازی آب در زاینده رود، مجددا حیات پیدا کرده است و از خشکی کامل فعلا رها شده است.

فوق العاده مکانی آرامش بخش ،رمز آلود و با شب هایی پر از ستاره بدون آلودگی نور و روشنایی .مناسب رصد و کمپ البته در فصل تابستان.افسوس برای از بین رفتن اکوسیستم منطقه ... An incredibly relaxing, secluded, nightlife filled with stars without pollution of light and bright. Suitable for the observation and campus in the summer. AFSOS to destroy the ecosystem of the area...

عالی. با اینکه قسمت اعظمش خشک شده، و خبری از پرنده ها نیست ولی بخاطر جاده نه چندان مناسب و دور بودن از شهرهای بزرگ، طبیعتش همچنان بکر هست. برای کسایی که دنبال سکوت و آرامشن فوق‌العاده‌س. چون خبری از دوپس دوپسِ ماشینایی که برای دور دور میان نیست...

متاسفانه بخاطر بی تدبیری ریاست جمهوریهای قبلی از رفسنجانی و خاتمی و احمدی نژاد، زاینده رود نابود شده و اون منطقه باتلاق گاو خونی هم که باید از آب زاینده رود پر شده باشه، تبدیل به بیابان رمل گونه شده و حیات وحش منطقه در حال از بین رفتن کامل هست

تمام عمرمون شنیده بودیم که زاینده رود به تالاب یا باتلاق گاوخونی میریزه ولی ندیده بودیم. رفتیم دیدیم راست میگفتن واقعا به تالاب گاوخونی میریزه. البته قطعا الان در یکی از بدترین شرایط و کم آب ترین روزگارانش می باشد ولی باز هم پرندگان متنوعی در آن به چشم میخورند. با هر نوع وسیله ای قابلیت رفتن دارد ولی دوستان آفرودر هم به دلیل امنیت و فرو نرفتن( چون روی خاک به نظر خشک می رسد ولی پوسته نازکی از خاک است و زیر آن سست و باتلاقی می باشد) ومهمتر زیبایی طبیعت لطفا از مسیر اصلی و یک جاده خاکی مشخص خارج نشوید. بسیار رد لاستیک ماشین هایی که حاضر نشده اند چند قدم پیاده روی کنند ویا در گل گیر کرده اند منظره زشتی خط خطی به وجود آورده است که منظره جالبی برای دیگر بازدید کننده ها به جا نگذاشته اند. اهل پرنده نگری باشید قطعا بسیار جذاب خواهد بود.

درسته تقریبا خشک شده ولی جای جالبیه. البته من فکر کنم قسمت پر اب ترش نرفتم. از کنار کوه سیاه یه جا تابلو داشت که تابلو مال 10 15 سال پیش بود که دربارش توضیح داده بود. از اون جا یه جاده ی خاکی بود حدود 100 متر که سمت راست یه برکه کوچیک اب بود ولی وقتی نزدیک برکه میرفتی کنار اب معنی باتلاق بودنو متوجه می شدی چون هرچی تکون بیشتر می خوردی بیشتر داخل می رفتی باید چند لحظه وای میسادی. فوق العاده جای ساکتیه. امیدوارم که یه بار پر اب باشه و دوباره برم.

یکی از زیباترین مناطق زمین است که حفظ نگهداری از آن وظیفه همه است. درغیر این صورت مرکز ریزگرد می شود و کل ایران مرکزی را تحت تاثیر قرار می دهد

خیلی عالی و بکر است مخصوصا بعد از سیل اخیر خیلی زیبا بود.و توصیه می کنم با ادامه مسیر از قلعه خرگوشی هم دیدن کنید.

تالاب گاوخونی در ۱۶۷ کیلومتری جنوب شرق اصفهان در کنار شهر ورزنه و در مجاورت تپه‌های شنی ورزنه واقع شده‌است.  این تالاب در منتهی الیه رودخانه های زاینده رود، زر چشمه و ایزد خواست قرار گرفته است که منبع اصلی تغذیه کننده آن رودخانه زاینده رود است که یکی از مهمترین رودخانه های فلات داخلی کشور است که حوضه آب خیز زاینده رود را زهکشی و به تالاب گاوخونی ختم می شود. طول مسیر رودخانه زاینده رود ۴۰۵ کیلومتر می باشد و از دامنه های شرقی ارتفاعات زاگرس و کوههای مرتفع زرد کوه بختیاری سرچشمه می گیرد و اختلاف ارتفاع تالاب نسبت به سرآب ( زرد کوه بختیاری ) ۲۷۴۷ متر می باشد و وسعت کل حوضه آب خیز زاینده رود ۴۱۳۷۱ کیلومتر مربع است که /۹/۹۰% آن در استان اصفهان و مابقی در استانهای چهار محال و بختیاری و یزد و فارس قرار گرفته است و به تدریج که وارد جلگه اصفهان می گردد از شیب آن کاسته و پس از مشروب نمودن اراضی مستعد و دشت های کشاورزی از شهرهای اژیه و ورزنه عبور نموده و وارد تالاب گاوخونی می شود. محیط پیرامون تالاب با ویژگی های خاص و متفاوت جغرافیایی همراه است. بخش های شمالی و شمال غربی آن مصب قرار گرفته که آخرین حد جریان آب شیرین رودخانه است ، مصب رودخانه انباشته از جلبک های سبز بوده و حرکت آب در این ناحیه کند است. ابتدای آن را نیزارها و گزستان انبوه فرا گرفته است. در کنار و اطراف مصب برکه ها آبگیرهای زیاد جود دارد که به دلیل شور بودن نسبی اراضی آب شور شده و در طول تابستان تبخیر می شود . در حاشیه جنوبی تالاب نمکزار وسیعی وجود دارد که در اثر تبخیر زیاد آب و باقی ماندن و انباشته شدن کریستالهای نمک بوجود آمده . نمک این بخش استخراج شده و مورد بهره برداری قرار می گیرد. در غرب و جنوب غربی گاوخونی تپه های ماسه ای بادی قرار دارد که خود اکوسیستمی متفاوت با تالاب و مصب آن را بوجود آورده اند .این تپه ها در اثر وزش بادهای کویری شکل گرفته اند و عاری از پوشش گیاهی طبیعی و خاصی هستند که از نظر زیبایی شناسی جایگاه ویژه ای برا ی خود دارند و شکل گیری آنها بر حسب تعییرات جهت وزش باد متفاوت است و در نهایت بخش شرقی تالاب را دشتی تپه ماهوری محاط در کوهستانهای بلند و در طول محور اصفهان – نایین احاطه کرده است. کوه سیاه در منتهی الیه شمال غربی این دشت و در کناز مصب تالاب گاوخونی قرار گرفته است. رویش این تپه ماهور ها و دشت ها را گیاهان خشکی پسند استپی از انواع متعدد و متنوع درمنه دشتی، اشنان، جارو سفید، خارشتر، انواع شورها، ارمک، گز،قیچ ، پرند، سبد و افدرا فرا گرفته است. ویژگی های تالاب گاوخونی ارتفاع تالاب از سطح دریا ۱۴۷۵ متر و نوسانات آب در آن به نیم (۵/. ) متر می رسد ، حد اکثر عمق این تالاب در فصل پر آبی حدود ۱ ( یک ) متر است . مساحت تالاب ۴۷۰ کیلومتر مربع گرچه وسعت آن متغیر و تا ۷۱۹ کیلومتر مربع می رسد . بیشترین عرض آن ۱۵ کیلومتر و طول آن تقریبا” ۲۵ کیلومتر می باشد . منابع تامین آب تالاب رودخانه زاینده رود است که میزان آب ورود ی به تالاب بر حسب سال متغییر بوده و متاسفانه در سالهای اخیر از آب زاینده رود سهمی دریافت نمی کند وآبهای ورودی به آن ناشی از شورآبها و زهکش های زمین های مجاور رود خانه است . میزان آب دریاچه بستگی زیادی به وضعیت آب وهوای هر سال داشته و بسیار متغییر است به طوریکه در سالهای کم باران تقریبا” تمامی تالاب در فصل تابستان خشک می شود و وسعت بخش دائمی تالاب در فصل تابستان تا ۱۲۰ کیلومتر مربع کاهش می یابد . اطراف تالاب را اراضی غیر مزروعی فرا گرفته است . فقط در بخش شمال غربی آن آثار زراعت مشاهد ه می شود که به علت شوری آب کشاورزان دست از زراعت برداشته اند و در حال حاضر تا شعاع حدود ۱۵ کیلومتری اطراف تالاب زمین زراعتی دیده نمی شود و نیز آبادی وجود ندارد. نام شناسی گاوخونی در فرهنگ آنندراج گاو را به معنی بزرگ و خان را به معنی چاه آورده است و آن را چاه بزرگ می‌داند. دهخدا گمان می‌برد که گاوخانه باشد زیرا در گذشته روستاییان گاوهای خود را برای چرا به اینجا می‌آوردند. واژه گاوخونی مرکب است از گاو  که استرابو در جغرافیای معروف خویش اصفهان را بدان نامیده و این واژه بعدا به گبی، گی و جی تبدیل گردیده است. و خانی (خانیک پهلوی) که به معنی چشمه، حوض و آبگیر است و در آثار قدمای زبان فراوان به کار رفته‌ است. بر اساس این احتمال گاوخانی به معنای آبگیر جی (اصفهان) است. گياهان طبيعی اين منطقه را می‌توان به سه نوع تقسيم كرد: ۱- گياهان مقاوم به شوری كه مخصوص سريهای برخوار- زرنديد و گرگاب مي‌باشد. شامل: cresa-soaeda-cretica salsola- salicorhia ۲- گياهان مناطق مرطوب و شور مخصوص سريهاي برخوار و ژرنديد در حالت مرطوب شامل: juncos- glabra- agropyram- cyperus- rotundus ۳- گياهان نسبتاً مقاوم به شوری مخصوص سريهای خاک اصفهان – رنگيده – حاجي آباد

انگار اینجا آب خسته میشه...

الان زمان خوبیه برای بازدید . لطفا با طبیعت مهربان باشیم و زباله نریزیم

دوست دارم یک سفر برم باید مکان زیبایی باشه

باید کمی زیرساخت جهت بازدید منطقه درست بشه

جاده بسیار خراب و خیلی هم اب نبود .در کل ارزش دیدن نداره

منطقه ای دیدنی و جذاب با طبیعتی فوق‌العاده زیبا