قلعه حیدرآباد، جاذبه‌ی گردشگری در شهرستان خاش، یکی از مکان‌های تاریخی و دیدنی ایران است. این قلعه با معماری سنتی و چشم‌اندازهای طبیعی اطرافش، برای گردشگران علاقه‌مند به تاریخ و طبیعت، تجربه‌ی بی‌نظیری فراهم می‌کند. در سیستان و بلوچستان، جاذبههای تاریخی زیادی وجود دارند اما قلعه حیدرآباد به خاطر موقعیت خاصش در دل صحرای خاش، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده. اگر می‌خوای از سفر خودت لذت ببری، حتماً زمان کافی برای گشت و گذار در اطراف این قلعه در نظر بگیر. یه نکته ساده: قبل از رفتن، یه کوله‌پشتی با آب و خوراکی‌های لازم همراه داشته باش.
قلعه حیدرآباد، که در خاش به‌عنوان یکی از آثار تاریخی مهم و قدیمی سرحدی شناخته می‌شود، تاریخچه‌ای طولانی از دوران قاجار تا حضور نیروهای انگلیسی دارد؛ بازدیدکنندگان اغلب از معماری خشت خام، کاهگل، برج‌های نگهبانی و طاق‌های هلالی زیبا لذت می‌برند و در کنار این جذابیت، می‌گویند که بازسازی‌های انجام شده توسط سازمان میراث فرهنگی هنوز در حال تکمیل است و گاهی در دسترس نیست یا به‌صورت جزئی باز می‌شود. در کنار این نکات تاریخی، مهمانان به مهربانی مردم خاش، رفتار مهمان‌نوازانه و حتی کمک‌های کوچک مثل آوردن نان اشاره می‌کنند، در حالی که برخی از بازدیدکنندگان به مشکلاتی مثل دسترسی محدود، وضعیت تعمیرات ناقص و نبود امکانات رفاهی در اطراف اشاره کرده‌اند. در مجموع، قلعه حیدرآباد به‌عنوان یک جاذبه تاریخی و فرهنگی جذاب دیده می‌شود، اما تجربه‌ی بازدید ممکن است بسته به زمان و وضعیت تعمیرات متفاوت باشد.
Susan
تاریخ ویرایش: ۱۰ ماه قبل
۵
این قلعه، که طول عمر آن به اواخر دوران قاجاریه بر می گردد، در شهر خاش از شهرستان های استان سیستان و بلوچستان قرار دارد. سازنده این قلعه شخصی به نام عیدوخان بود که آن را در سال 1288 شمسی در این منطقه ساخته است.
زمانی که نیروهای انگلیسی به بهانه همکاری بلوچ ها با آلمانی ها به سیستان حمله کردند این قلعه را نیز تصرف کردند که در این زمان از آن به عنوان محلی برای نگهداری آذوغه و مهمات نیروهای انگلیسی استفاده می شد. چهار برجک نگهبانی در اطراف قلعه وجود دارد که جهت نگهبانی مورد استفاده قرار می گرفتند. این اثر تاریخی در سال 1380 در فهرست آثار ملی ایران جای گرفته است.
این راهم یاداوری کنم که مردم سیستان بلوچستان فوق العاده ان اما مردم خاش یکجور دیگه مهربون وهمراهن
من ماه رمضان اونجا بودم دوستانی که سفر کردن میدونن که در شهرهای این استان نون یکم سخت تر پیدا میشه نه اینکه کم باشه اما برای مسافرها چون محل نانوایی وساعت پخت را نمیدونن واینکه نون زود در نانوایی تموم میشه دردسرهای خاص خودش را داره میخواستیم ناهار بخوریم بماند که هر ماشینی که از افراد بومی رد شد نگهداشتن وتعارف کردن بریم خونه شون چندتا ماشین برامون نون اوردن و یکی از اعضا شورای شهر جناب اقای زهی هم اومدن واصرار برای اینکه بریم منزلشون و وقتی ما قبول نکردیم ایشون ادرس اینجا را دادن
نمیتونم براتون توصیف کنم میزان مهربانی ادمهایی را که نسبت به شهرهای بزرگ از حداقل امکانات رفاهی در سطح شهرشون برخوردارن
امیدوارم جای جای ایران هر روز پررونقتر از قبلش باشه ولی قبل از بقیه جاها امیدوارم یک تلاش ویژه برای بهبود شرایط مردم جنوب کشور رخ بده برای مردمی که اینهمه مهربان ومهمان نواز هستن باید از بهترین امکانات برخوردار باشن نه اینکه اب لوله کشی قابل شرب نباشه وهوا هم الوده
پرچم جنوب همیشه بالاست
قلعه حیدرآباد در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاریخی باقی‌مانده از دوره متقدم اسلامی در این منطقه است. این قلعه در سال ۱۹۲۰ میلادی (۱۲۹۹ خورشیدی) از سوی شخصی بنام حیدر علی خان کرد معروف به حسام النظام ساخته و بعدها شخصی بنام عیدوخان با کمک دیگران در ان ساکن گردید و تا سال ۱۳۰۷ هجری خورشیدی به عنوان محل سکونت همین شخص و خانواده اش مورد بهره‌برداری قرار گرفت. همچنین از این قلعه به عنوان محل نگهداری آذوقه و مهمات نیروهای انگلیسی به سرپرستی ژنرال دایر استفاده شده‌است. عمده مصالح به کار رفته در قلعه خشت خام و کاهگل است و دارای برج‌ها و طاق‌های هلالی زیبایی است که از سوی سازمان میراث فرهنگی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته‌است.
نقشه اصلی قلعه حیدرآباد به صورت مستطیل بوده که با اضافه شدن چند اتاق و دیوار در قسمت جنوب شرقی آن نقشه به بنایی ذوزنقه‌ای شکل تبدیل شده‌است. در ساخت و تکمیل این بنا از تزئینات معماری خاصی بهره گرفته نشده تنها تزئینات کنگره‌ای شکل نیم دایره‌ای متمایل به بیضی و تیرکش‌های تعبیه شده در قسمت فوقانی حصار خارجی و تزئینات کادربندی اتاقک‌های نگهبانی بالای سر در ورودی‌ها و همچنین خشت چینی نیم دایره‌ای، قوس سردر ورودی اتاق ۸ ضلع غربی حیاط مرکزی بخش سوم قلعه و تزئینات کاربردی آن از عناصر تزئین معماری این اثر است.
قلعه "حيدرآباد" در جنوب شرق خاش از جمله آثار تاريخي مهم شهرستان خاش به شمار می رود. اين قلعه درسال۱۹۲۰ميلادي (۱۲۹۹ ه.ش) توسط شخصي به نام "عيدوخان" ساخته شد و تا سال۱307 ه.ش به عنوان محل سكونت همين شخص و خانواده اش مورد بهره برداري قرار گرفت. بعدها از اين قلعه به عنوان محل نگهداري آذوقه و مهمات نيروهاي انگليسي به سرپرستي ژنرال داير استفاده شده است. عمده مصالح بكار رفته در قلعه خشت خام و كاهگل است و داراي برج ها و طاق هاي هلالي زيبايي است كه توسط سازمان ميراث فرهنگي مورد مرمت و بازسازي قرار گرفته است. نقشه اصلي قلعه حيدرآباد به صورت مستطيل بوده كه با اضافه شدن چند اتاق و ديوار در قسمت جنوب شرقي آن نقشه بنا به ذوزنقه اي شكل تبديل شده است.
در ساخت و تكميل اين بنا از تزيينات معماري خاصي بهره گرفته نشده، تنها تزيينات كنگرهاي شكل نيم دايرهاي متمايل به بيضي، تيركش هاي تعبيه شده در قسمت فوقاني حصار خارجي، تزيينات كادربندي اتاقك هاي نگهباني بالاي سر در ورودي ها، خشت چيني نيم دايره اي، قوس سردر ورودي اتاق هشت ضلع غربي حياط مركزي بخش سوم قلعه و تزيينات كاربردي آن از عناصر تزيين معماري اين اثر مي باشد.
پس از اينكه قلعه به صورت نيمه مخروبه رها شد؛ سازمان ميراث فرهنگي استان سيستان و بلوچستاناقدام به مرمت و بازسازي آن كرد و هم اينك از بخش سوم آن كه مورد مرمت قرار گرفته به عنوان پاسگاه انتظامي حفاظت آثار تاريخي استفاده مي شود. همچنين اكنون از بخش شمالي معماري و قسمتي از معماري بخش دوم اتاق هاي ضلع غربي حصار، روستاييان منطقه به عنوان محل نگهداري دام و انبار علوفه استفاده مي شود.
