خانه هنرمندان تبریز

خانه ختایی بنایی مربوط به دوره صفوی تا دوره قاجار است که در تبریز، خیابان ارتش جنوبی، کوچه صدر، بن‌بست ختایی‌ها واقع شده و این اثر با نام "خانه ختایی" در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ با شمارهٔ ثبت ۹۴۱۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در آبان ۱۳۸۹ از سوی شهرداری تبریز خریداری شد و مالکیت آن به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تبریز واگذار گردید و به نام «خانه هنرمندان تبریز» گشایش یافت. ختائیان خانواده بازرگان و ثروتمندی بودند که آن‌ها با درایت توانستند در تمام سال‌های انقلاب مشروطه و جنگ، خود را در امان نگه دارند تا این که روس‌ها در روز اول محرم سال ۱۳۳۰ ه.ق با وجود آتش‌بس اعلام شده، به خانه آنان حمله برده و افرادی را که از ترس در زیرزمین خانه مخفی شده و قرآن به سر گرفته بودند را کشتند و خانه را غارت کردند. خانه ختایی‌ها، حدود 700 مترمربع مساحت دارد. اسناد تاریخی و آثار قدیمی برجای مانده در آن، قدمت خانه را به حدود150 سال قبل و دوران قاجار مربوط می‌سازد.

خانه‌ی ختایی‌ها از خانه‌های قدیمی تبریز است که از دوران قاجار (حدود ۱۵۰ سال قبل) به یادگار مانده است. این خانه در حوالی خیابان باغ شمال، در بن بست ختایی واقع در کوچه‌ی «صدر» قرار گرفته است. ختایی‌ها بازگانانی بودند که از ثروتمندترین خانواده‌های آن دوران در تبریز محسوب می‌شدند. اهالی خانه توانسته بودند با محافظه کاری و درایت، خود را از آسیب‌های جنگ و انقلاب آذربایجان در امان نگه دارند اما در روز اول محرم سال ۱۳۳۰ با وجود اعلام آتش بس، روس‌ها به این خانه حمله کرده و کسانی که قرآن به‌سر در زیرزمین مخفی شده بودند را به خاک و خون کشیدند و خانه را غارت کردند. مساحت این خانه حدود ۷۰۰ متر مربع و زیر بنای آن ۸۰۰ متر مربع است. هنگامی که از یک در چوبی کوچک وارد حیاط می‌شوید حوض آبی زیبایی را می‌بینید که در وسط حیاط خودنمایی می‌کند. پنجره‌های ارسی قاجاری مشرف به ایوان است که سر ستون های زیبایی دارد. ارتفاع هر یک از ستون‌ها حدود 8 متر است. عمارت در ۲ طبقه ساخته شده است و زیرزمینی زیبایی دارد. در طبقه‌ی اول «اتاق مهمان» یا تالارخانه و یک اتاق نشیمن قرار دارد. هنگام بازسازی این بنا طاقچه‌ای در تالارخانه از زیر خاک و گچ‌کاری‌های ناشیانه پیدا شد. از آن‌ جایی که این خانه به سبک قجری ساخته شده است، پس انتظار می‌رفت اصل «قرینه» در ساخت بنا استفاده شده باشد، به‌همین دلیل به جستجوی طاقچه‌ای دیگر در قرینه‌ی طاقچه‌ی اول پرداختند و طاقچه را از سفیدکاری‌های ناشیانه‌ی ثانویه بیرون کشیدند. اتاق نشیمن کوچک‌تر از تالارخانه است و از طریق راه‌پله‌ای طبقه‌ی اول را به طبقه‌ی دوم وصل می‌کند. در این طبقه مشتمل بر سه اتاق کوچک است و چند طاقچه و اجاق برای هیزم روشن کردن در نظر گرفته شده است. این عمارت یک حیاط اندرونی نیز دارد که حدود ۵۰ متر است و باغچه‌ای در وسط آن قرار دارد. زیرزمین در قسمت شرقی حیاط قرار گرفته و سقفی طاق مانند دارد و اندرونی را به بیرونی وصل می‌کند. در زیرزمین چند اتاق انباری، آب انبار، تنورخانه و یک دهلیز وجود دارد که داخل آن حوض زیبایی قرار گرفته که در گذشته همیشه پرآب بود و اهالی خانه برای استراحت روی پشتی‌های گوشه‌ی آن می‌نشستند. در داخل مطبخ خانه هم تنوری وجود دارد. زمانی که روس‌ها اهالی این خانه را به قتل رساندند، یکی از فرزندان خردسال خانه داخل تنور پنهان شده بود. مدتی این خانه به‌حال خود رها شده و رو به ویرانی بود. اما یکی از شهروندان تبریزی آن را شناسایی و خریداری کرد و با کمک سازمان میراث فرهنگی استان اقدام به بازسازی آن نمود. در بازسازی بنا سعی بر حفظ معماری و تزئینات اصلی بنا شده است تا اصالت قاجاری خود را حفظ کند. خانه‌ی ختایی در ۱۴ مرداد ۱۳۸۲ به شماره‌ی ۹۴۱۰ در فهرست اثار ملی ایران به ثبت رسید. این عمارت توسط شهرداری تبریز خریداری و در ۱۱ آبان ماه ۱۳۸۹ به «خانه‌ی هنرمندان تبریز» تبدیل شد.

عالی.نهایت هنر

چیز خاصی نداره

Loved it, it was amazing. Everyone should try.