بانک ایران و انگلیس، یک موزه جذاب در زابل، استان سیستان و بلوچستان، مکانی است که هر گردشگری که به هنر و تاریخ علاقهمند است، حتماً باید به آن سر بزند. این موزه با مجموعهای از آثار تاریخی و فرهنگی، داستانهای جذابی از گذشته را روایت میکند و در کنار آن، فضای آرام و دلنشین برای استراحت فراهم میکند. اگر در زابل هستید و میخواهید یک روز پر از یادگیری و لذت را تجربه کنید، حتماً این موزه را در برنامهتان قرار دهید. همچنین، در اطراف موزه، بازارچههای محلی و رستورانهای سنتی وجود دارد که میتوانید در کنار بازدید، از غذاهای محلی لذت ببرید. اینجا مکانی است که هر کسی که به تاریخ و هنر علاقهمند است، نباید از آن غافل شود.
بانک ایران و انگلیس در زابل، که بهعنوان نمادی از دوره قاجار و استعمار شناخته میشود، توسط بازدیدکنندگانی که به تاریخ و معماری علاقهمندند، بهعنوان یک مکان جذاب برای خانوادهها، رستوران، کافه و موزه تعریف شده؛ بسیاری از نظرات ۵ ستاره به زیبایی طراحی، فضای آرام و امکان سفارش غذا و نوشیدنی اشاره کردهاند. در عین حال، چندین بازدیدکننده با ۳ ستاره یا کمتر، به کمبود تابلوهای راهنمایی، عدم وجود نمایشگاههای داخلی، محدودیت در دسترسی به بخشهای داخلی، یا حتی عدم وجود مکان در زمان بازدید اشاره کردهاند؛ برخی حتی گزارش کردهاند که ساختمان در زمان بازدید دیگر در دسترس نیست یا پیدا کردن آن دشوار بوده است. این دو دسته از نظرات، همزمان نشان میدهد که مکان بهعنوان یک جاذبه تاریخی و فرهنگی مورد استقبال قرار میگیرد، اما هنوز نیاز به بهبود امکانات گردشگری و دسترسی دارد.
mehi Is here
۴ ماه قبل
۵
The empire of British and iran has become a big restaurant, cafe and museum in just FIVE MONTHS, wich you can go and visit it and have a relaxing time in the empire, maybe order something to eat and drink and spend some time in the new opened empire,
This empire has got opened by a man named younes dahmardeh, he built a perfect and beautiful place for families and visitors, to show other cities of iran that SISTAN IS STILL ALIVE.
The photos are all by me
In the last 5-6 months.
Please enjoy, and care for a visit.
عمارت تاریخی ایران و انگلیس تنها پنج ماه است که به یک رستوران، کافه و موزه مشاهیر بزرگ تبدیل شده است، که میتوانید به آن سر بزنید و اوقات آرامشبخشی را در این عمارت داشته باشید، شاید چیزی برای خوردن و آشامیدن سفارش دهید و مدتی را در این عمارت تازه افتتاح شده بگذرانید.
این امپراتوری توسط مردی به نام یونس دهمرده افتتاح شده است، او مکانی عالی و زیبا برای خانوادهها و بازدیدکنندگان ساخته است تا به سایر شهرهای ایران نشان دهد که ‘سیستان هنوز زنده است.’
عکسها همگی توسط من گرفته شدهاند
در ۵-۶ ماه گذشته.
لطفاً از آن لذت ببرید و برای بازدید از آن وقت بگذارید.
۱ اسفند ۱۴۰۴- 20Feb 2026
بنای بانک ایران و انگلیس زابل، فراتر از یک ساختمان قدیمی، سندی زنده از دوران استعمار و رقابتهای سیاسی میان قدرتهای بزرگ در شرق ایران است. این بنا که در اواخر دوره قاجار ساخته شده، یکی از مهمترین پایگاههای اقتصادی و سیاسی بریتانیا در نزدیکی مرزهای افغانستان و شبهقاره هند بوده است.
در اینجا روایتها و لایههایی از این بنا را برایت میگویم که بوی سیاست، نفوذ و معماریِ مقاومِ سیستان را میدهد:
۱. معماریِ «خزنده»؛ مبارزه با بادهای ۱۲۰ روزه
اولین چیزی که در معماری این بنا جلب توجه میکند، فرمِ کشیده و ارتفاعِ کمِ آن است.
روایتِ معمارانه: معمارانِ بومی سیستان که این بنا را برای انگلیسیها ساختند، میدانستند که هیچ بنایِ بلندی در زابل حریفِ بادهای ۱۲۰ روزه نمیشود. این ساختمان با تاقهای ضربی و دیوارهایِ بسیار قطور ساخته شد تا در برابر شلاقِ باد و ماسههای روان، مانند یک «دژِ آرام» عمل کند. خنکای داخل این بنا در اوج تابستانِ سوزانِ زابل، برای ماموران انگلیسی معجزه به نظر میرسید.
۲. روایتِ «چشمِ بریتانیا» در سیستان
انگلیسیها این بانک را فقط برای تجارت نساختند.
داستانِ نفوذ: در باورِ محلی و تحلیلهای تاریخی، این ساختمان «گوش و چشمِ» انگلستان در منطقه بود. روایت است که تمامِ جابجاییهای پولیِ ایلخانان و حکام محلی از زیر نظرِ این بانک میگذشت تا بریتانیا بتواند نبضِ قدرت در شرقِ ایران را در دست داشته باشد. میگویند صندوقخانهی این بانک، اسراری از نامههایِ محرمانه و رشوههایِ سیاسی را در دل خود داشت که سرنوشتِ برخی مرزبندیهایِ منطقه را رقم زد.
۳. اسطورهی «خزینهیِ مخفی»
در میان مردم زابل، قصههایی درباره طبقات زیرین این بنا وجود دارد.
افسانهیِ محلی: پیرمردهای سیستانی روایت میکنند که زیرِ زمینِ این بانک، اتاقهایِ ضدسرقتی وجود داشت که با لایههایِ ضخیمِ سرب و ساروج پوشانده شده بود. افسانهای هست که میگوید وقتی انگلیسیها مجبور به ترکِ ایران شدند، بخشی از سکههای طلا و اسنادِ مهم را در یکی از دیوارهایِ دوجدارهیِ بنا جاساز کردند و با طلسمی آن را پوشاندند تا دستِ کسی به آن نرسد.
۴. باغچهیِ «قنسی کنسول»
بنا در میان باغی محصور قرار داشت که به سبکِ باغهایِ استعماری طراحی شده بود.
روایتِ گیاهی: میگویند انگلیسیها بذرهایی از گیاهانِ خاص را از هند به اینجا آوردند تا فضایِ خشکِ زابل را برای خودشان قابل تحمل کنند. محلیها روایت میکنند که اولین «گلهایِ غریبه» که در سیستان دیده شد، در باغِ این بانک رویید؛ گلهایی که مردم به آنها با دیده تردید نگاه میکردند و آنها را نشانی از حضورِ بیگانگان میدانستند.
ایستادن در مقابل این بنا، حسی از آمیختگیِ قدرت، سیاست و هنرِ دستِ معمارانِ خشتیِ سیستان را به آدم منتقل میکند.
بانک ایران و انگلیس زابل مربوط به اواخر دوره قاجار است که در شهرستان زابل، ۱۵۰ متری شمال شرق میدان شهرداری واقع شدهاست. این اثر تاریخی مجموعهای از آثار استعمار است که به صورت موزهای باز، مکان ارزشمندی برای مطالعه فعالیتهای تجاری و سیاسی استعمار در شمال سیستان و بلوچستان است.
این اثر در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۳۸۳ با شماره ثبت ۱۱۱۹۱ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.