یادگار باستانی کوشک

مجموعه کوشک شامل مسجد (سلجوقی) آب انبار و حمام (صفوی) نسبت به برخی قسمت های شهر تاریخی تون وضعیت بهتری دارد ولی در حال حاضر بنظر رها شده و توجه خاصی بهش نمیشه گویی بازسازی و مرمت در نقطه ای متوقف شده

وقتی در میان ویرانه‌های بخش شرقی شهر تاریخی «تون» قدم می‌زنی، مجموعه‌ای را می‌بینی که با نام کوشک شناخته می‌شود. این مجموعه که شامل مسجد، آب‌انبار و حمام است، یکی از قدیمی‌ترین و ارزشمندترین هسته‌های تاریخی فردوس به شمار می‌رود. نام «کوشک» در معماری ایرانی معمولاً به بناهایی اطلاق می‌شد که در میان باغ یا در نقطه‌ای مرتفع و شاخص ساخته می‌شدند و این منطقه نیز روزگاری نگینِ شهرِ تون بوده است. حسی که در میان دیوارهای سنگی و آجری کوشک به من دست داد، حسِ لمسِ لایه‌های بسیار کهن تاریخ بود؛ چرا که تحقیقات نشان می‌دهد قدمت برخی بخش‌های این مجموعه به صدر اسلام و حتی پیش از آن (دوران ساسانی) بازمی‌گردد. ۱. مسجد کوشک؛ کهن‌ترین محراب این مسجد یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران است. چیزی که در بدو ورود نظرم را جلب کرد، سادگیِ شگفت‌انگیز و ستون‌های قطورِ آن بود. محرابِ خاص: در این مسجد کتیبه‌ای وجود داشته که تاریخ سال ۵۵۴ هجری قمری را نشان می‌داد، اما لایه‌های زیرین بنا نشان از قدمتی بسیار فراتر دارد. معماری: مسجد دارای یک شبستان ستون‌دار با تاق‌های گهواره‌ای است که یادآور سبک معماری خراسانی و مساجد اولیه‌ی ایران (مثل تاریخانه دامغان) است. ۲. آب‌انبار کوشک درست در کنار مسجد، یکی از بزرگترین و زیباترین آب‌انبارهای فردوس قرار دارد. مهندسی آب: این آب‌انبار با مخزنی عظیم و سقف گنبدی، مستقیماً از آب قنات بلده آبگیری می‌شده است. پاشیر بلند: وقتی از پله‌هایِ زیاد و سنگی آن پایین می‌روی، متوجه می‌شی که چطور در دلِ زمین، خنکایِ مطبوعی برای ذخیره کردن آب در اوجِ تابستان فراهم شده است. ۳. حمام کوشک این حمام که حالا بخشی از موزه و مجموعه‌ی تاریخی است، معماری پیچیده و جالبی دارد. بخش‌های داخلی: شامل سربینه، گرمخانه و خزینه است که با تزیینات آهک‌بری ساده اما اصیل پوشانده شده است. داستان‌ها و روایت‌های محلی درباره‌ی منطقه کوشک، باورهایِ جالبی در میان اهالی فردوس وجود دارد: رازِ ستون‌های ساسانی: برخی از باستان‌شناسان و پیرمردهای محلی معتقدند که مسجد کوشک بر روی بقایای یک آتشکده‌ی ساسانی بنا شده است. آن‌ها می‌گویند وقتی اسلام به این منطقه آمد، مردم به دلیل قداستِ قبلیِ این مکان، آن را به مسجد تبدیل کردند تا چراغِ معنویت در آن خاموش نشود. برکتِ قنات بلده: محلی‌ها روایت می‌کنند که آب‌انبارِ کوشک، «برکت‌خانه‌یِ» شهر بوده است. می‌گویند اگر کسی نذرِ خاصی داشت، در شب‌های جمعه به کنارِ پاشیرِ این آب‌انبار می‌آمد و با ریختنِ مقداری آب بر رویِ پله‌ها، از پیرِ کوشک طلبِ حاجت می‌کرد.

جای خیلی قشنگیه مخصوصا قسمت حمامش ولی متاسفانه کسی از اون محافظت نمیکنه توی قسمت مسجد پشت پله ها قسمت کوچیکی داره که میگن یک شب احیا، روس ها به اونجا حمله کردن و ۴۰ تا دختر میرن اون پشت که قایم شن و دیگه برنمیگردن (بر این باورن که به این شکل خدا نجاتشون داده)

قدیمی ترین مسجد خراسان جنوبی

بدک نیس

مکان قدیمی و فوق العاده

جالب و تاریخی