دژ لَمبِسَر

دژ لمبسر دومین قلعه مهم اسماعیلیان الموت است که در نزدیک شهر رازمیان قرار دارد. دسترسی به آن با حدود بیست الی سی دقیقه پیاده‌روی از کنار جاده امکان‌پذیر است. قلعه تقریبا از بین رفته و چند دیوار و اتاق بیشتر باید نمانده است اما همچنان دیدنی است و به درک روزگار الموتیان کمک می‌کند.

دژ لمبسر رو دیدم و واقعاً تحت تأثیر قرار گرفتم. اگه به تاریخ علاقه‌داری، مخصوصاً دوره‌ی اسماعیلیه (قرن ۵ و ۶ هجری)، اینجا برات یه مقصد جدی حساب می‌شه، نه صرفاً یه «جای دیدنی». لمبسر یکی از دژهای مهم حسن صباح و پیروانش بود؛ البته بنای اصلی دژ در زمان ساسانیان و تقریبا همزمان با تاسیس شهر قزوین بدستور شاهنشاه شاپور یکم ، صورت گرفته. بپردازیم به قلعه ؛ قلعه‌ای در دل کوه، با سیستم دفاعی پیچیده و دسترسی سخت. در واقع، اینجا یه جور پایگاه استراتژیک بود برای فرماندهی عملیات‌ها و پناه‌گاه امن در برابر حملات سلجوقیان. جالبه بدونی که این دژ، در زمان حمله‌ی ملک‌شاه سلجوقی و بعدتر در دوران خوارزمشاهیان، مقاومت زیادی نشون داد و سقوطش راحت نبود. حتی روایت‌هایی هست که منابع آب زیرزمینی داشته که باعث می‌شده در محاصره‌ها دوام بیاره. مسیر دسترسی‌ش کمی چالش‌برانگیزه، ولی همین که برسی بالا و روبروت چشم‌انداز اون کوه‌ها و دشت‌ها رو ببینی، می‌فهمی چرا قرن‌ها پیش هم یه عده حاضر بودن جون بدن اما اینجا رو از دست ندن. 📍به‌نظرم لمبسر فقط یه بنای تاریخی نیست؛ یه روایت زنده‌ست از تقابل قدرت، ایمان، و معماری هوشمندانه. مسیر پیاده روی تقریبا ۲۰ دقیقه ای داره برای رسیدن به بالای قلعه ، چند تا پله آهنی کار گذاشتن که موقع بالا رفتن باید دقت کنید ، دور تا دور قلعه دره و پرتگاه هستش با شیب بسیار تند ، پس حتماً مراقب باشید.

قلعه لمبه سر همچون دژی تسخیر ناپذیر بر بالای کوهی مشرف به روستای زیبای رازمیان قزوین واقع شده. قدمت اصلی قلعه پیش از اسلام شناخته شده ولی بعنوان یکی از مهمترین قلعه های اسماعیلیه مانند قلعه الموت استفاده می شده و بوسیله هلاکوخان مغول سقوط کرده. راه دسترسی به قلعه یک راه پانزده دقیقه ای نفررو دارای شیب و پله است که از جاده آسفالت رازمیان به هیر و کنار رود لمه در جدا می شود. قلعه در زمان بازدید ما در خرداد ۱۴۰۱ در حال بازسازی بود.

یکی از عظیم ترین و وسیع ترین دژهای منطقه الموت که دو رود نینه رود و لمه رود در دوسوی آن جریان دارد.این دژ از سه جهت شمال، جنوب و شرق به پرتگاه های مخوف منتهی می شود. دیوار جنوبی و به ویژه شرقی قلعه هنوز پابرجاست.قدمت این قلعه به دوران پیش از اسلام برمی گردد.. مسیر ماشین رو تا پای کوهی که قلعه برفراز آن قرار گرفته وجود دارد. بعد از پارک وسیله نقلیه، حدود 20 دقیقه مسیر پاکوب ، هموار و در برخی جاها، پله ای برای رسیدن به قلعه وجود دارد. پس از رسیدن به قلعه به جز چند دیوار فرو ریخته از قسمت جنوب و شرق و البته چشم اندازی زیبا از شاهرود و رازمیان، چیز خاص دیگری در انتظار بازدیدکنندگان نیست!!

خیلی پیاده روی خوبی بود..شیب کوه خیلی خوب بود..کوهنوردی سبک همراه با منظره های زیبا..ولی متاسفانه از دژ چیز خاصی باقی نمانده بود..اشغال توی مسیر کم بود..ولی متاسفانه وردی دژ از یه رودخونه میگذره که ما وقتی رفتیم اب نداشت(اول شهریور 99)پله های خوبی برای رسیدن به دژ کار کردن..وردی و نگهبانی میراث فرهنگی متاسفانه نبود و اثر به حال خودش رها شده بود...

دژ لَمبِسَر (یا لمسر)، که به تعبیر دکتر فرهاد دفتری مستحکم‌ترین و بزرگ‌ترین دژ نظامی اسماعیلیان نزاری در منطقه الموت بوده، بر فراز کوهی وسیع و دشوارگذر در نزدیکی روستای «رازمیان» (شمال قزوین) واقع شده است. در حالی که الموت مرکز فکری و سیاسی بود، لمبسر به دلیل وسعت و موقعیت استراتژیکش، کلیدِ امنیتِ کلِ منطقه به شمار می‌رفت. ۱. تصرف استراتژیک توسط «کیا بزرگ‌امید» یکی از مهم‌ترین بخش‌های تاریخ لمبسر در پژوهش‌های دکتر دفتری، ماجرای تصرف آن است. حسن صباح، جانشین آینده خود یعنی کیا بزرگ‌امید را مأمور کرد تا این دژ را از چنگ حاکمان محلی درآورد. کیا بزرگ‌امید در سال ۴۸۹ هجری قمری، در یک شبیخون هوشمندانه قلعه را تصرف کرد. او ۲۰ سال حاکم این دژ بود و آن را چنان بازسازی کرد که به یک شهر-دژِ تسخیرناپذیر تبدیل شد. ۲. معماریِ بقا: فراتر از یک قلعه نظامی لمبسر از نظر وسعت بسیار بزرگتر از قلعه الموت است. مهندسی اسماعیلیان در اینجا به اوج خود رسید: سیستم عظیم آبرسانی: برخلاف بسیاری از قلعه‌ها، لمبسر دارای مخازن آب بسیار وسیع و کانال‌های انتقال آبی بود که از فرسنگ‌ها دورتر، آب را به داخل دژ هدایت می‌کردند. این سیستم تضمین می‌کرد که حتی در محاصره‌های چندین ساله، ساکنان تشنه نمانند. دیوارهای عظیم: بقایای دیوارهای قطور سنگی که با ملات ساروج ساخته شده‌اند، هنوز هم گویای عظمت این دژ هستند. دیوارهایی که با شیب صخره‌ها ترکیب شده و صعود به آن را برای منجنیق‌های دشمن غیرممکن می‌کردند. ۳. آخرین سنگر در برابر مغول در زمان حمله‌ی هلاکوخان مغول، پس از تسلیم شدن قلعه الموت، دژ لمبسر یکی از آخرین پایگاه‌هایی بود که با سرسختی مقاومت کرد. پیروان کیا بزرگ‌امید در این قلعه نزدیک به یک سال بیشتر از الموت در برابر ارتش عظیم مغول ایستادگی کردند. طبق روایت‌های تاریخی معتبر، تنها شیوع بیماری (احتمالاً وبا یا طاعون) در داخل قلعه بود که باعث شد مقاومت شکسته شود، نه قدرت نظامی مغولان. ۴. ویژگی‌های خاص برای بازدید: رازمیان: برای رسیدن به لمبسر باید به سمت منطقه رودبار شهرستان و شهر رازمیان بروید. مسیر دسترسی به این قلعه نسبت به الموت خلوت‌تر و بکرتر است. وسعت محوطه: در بالای قلعه، فضای بسیار وسیعی وجود دارد که نشان‌دهنده وجود خانه‌ها، اصطبل‌ها و انبارهای متعدد در گذشته است. از فراز این دژ، تسلط کاملی بر دره شاهرود و مسیرهای مواصلاتی خواهید داشت. توصیه دکتر دفتری: او تأکید می‌کند که برای درک واقعی قدرت اسماعیلیه، نباید فقط به الموت بسنده کرد؛ دیدن لمبسر نشان می‌دهد که آن‌ها چگونه یک شبکه‌ی به هم پیوسته از دژها را برای حفاظت از جامعه‌ی خود ایجاد کرده بودند.

از رازمیان تا جایی که میشه با ماشین رفت حدود 2 کیلومتر راهه بعدش باید ماشین رو پارک کنید و ادامه مسیر رو پیاده برید. یه قسمتایی از مسیر پله داره و بقیه قسمتا یه راه خاکی با شیب ملایمه (در کل حدود 25 تا 35 دقیقه پیاده روی داره) یه قسمت هایی از خود قلعه بازسازی شده و بقیه قسمت ها به صورت نیمه مخروبه باقی مونده پیشنهاد میکنم تو فصل گرم سال سر ظهر نرید چون بخاطر موقعیت مکانی هوای گرمی داره این منطقه.

تا خود دژ نشدبرم اینقدر خسته یودم ولی ازمسیرلذت بردم مسیر ازدره اشکاف به سمت رازمیانه بعد به سمت رحیم اباد...

قلعه لمبسر یکی از پناهگاه های پیروان مذهب اسماعیلی در منطقه الموت بوده است

دومین دژ مهم الموت بوده. با وجود اینکه خیلی تخریب شده اما معماری جالبی داره. مرمت نشده اما سعی شده تا حدودی همین بنا حفظ بشه. کمی پایین‌تر جلوی قلعه هم میشه یه باروی دیگه دید که احتمالا دیدبانی قلعه بوده. قبل قلعه هم دخمه‌هایی توی سنگا وجود داره که برای جمع آوری آب بوده. راه پیاده نسبتا کم و ساده ای داره اما جای سایه و استراحت نداره. The second important castle in Alamut. Although very damaged, it has an interesting architecture. It has not been repaired, but some of this building has been preserved. A little further down, in front of the castle, you can see another tower, which was probably the watchtower of the castle. Before the castle, there are hole in stones that were used to collect water. The sidewalk is relatively small and simple, but there is no place for shade or rest.

دژ لمبسر، در رازمیان در الموت غربی واقع شده است.‌ این دژ یکی از دژهای حسن صباح بوده‌ است. برای رسیدن به این دژ که در قلب کوه واقع شده باید در حدود دو الی سه کیلومتر پیاده روی کرد. مسیر اصلی‌ای که برای رسیدن به این دژ پیشنهاد شده، به نسبت مسیری که مردم محلی پیشنهاد می کنند، بسیار سخت تر است. پیشنهاد می کنم قبل از رفتن به اینجا، حتماً از مردم محلی مشورت بگیرید.

. راسته:شاهین سانان-falconiformes کرکس ها-vultures نام علمی:Neophron percnopterus نام انگلیسی: Egyptian vulture کرکس مصری در ایران باید تحت حفاظت کامل قرار گیرد. کرکس مصری از پرندگان در خطر انقراض جهان و حمایت شده ایران است، بنابراین شناسایی زیستگاه های جوجه آوریش در منطقه و حفاظت کامل از آنها ضروری است. کرکس مصری (کرکس کوچک) 53 تا 65 سانتی‌متر است ؛ لاشخوری کوچک و سیاه و سفید که از سایر لاشخورها کوچکتر است ، طرح بدنش در حال پرواز با بال‌های دراز ، مستقیم و نوک‌تیز به رنگ سیاه و سفید و دم سه‌گوش سفید ، خیلی مشخص است . سر و گلوی پرنده بالغ پوستی زردرنگ و بدون پر دارد ، پس سر و گردنش را انبوهی از پرهای کوتاه و فشرده می پوشاند ، پرو بالش سفید چرک و شاهپرهای نخستین آن سیاه‌رنگ است . منقارش از منقار لاشخورهای دیگر باریکتر است . رنگ پر و بال پرنده نابالغ بر حسب سن ، از قهوه‌ای پررنگ تا سفید چرک تغییر می کند و سر و پرهای انبوه گردنش تقریبا قهوه‌ای رنگ است . با اینکه این پرنده چندان اجتماعی نیست ، گاهی دو یا سه‌ تای آن همراه با چند ( دال ) بر سر یک لاشه جنگ می کنند تا پسمانده پرنده‌های بزرگ‌تر را بخورند . آشغال و زباله را در جستجوی گوشت و مواد حیوانی دیگر زیر و رو می کند. _____________________________ منطقه شیرکوه و به گفته اهالی منطقه تاکنون در این ناحیه این گونه پرنده مشاهده نشده، قبل از ثبت ماری که شکار کرده بود و در چنگال داشت رها کرد.

قلعه یا دژ لمسر حاکم قلعه کیا بزرگ امید از داعیان بزرگ باطنی بود که حسن‌ صباح علی‌ذکره‌السلام (باطنیان اینگونه خطاب می‌نمودند) قبل از مرگ وی را به جانشینی خود (امام باطنیان) بر می‌گزیند. دژ لمسر دومین قلعه باطنیان به لحاظ اهمیت نظامی و نفوذ ناپذیری محسوب می‌گشته اما از بعد سیاسی پس از قلعه الموت و قلعه قهستان در جایگاه سوم بوده است. همچنین قلعه لمسر تنها مرکز تمرین آمادگی جسمانی و تعلیمات ذهنی و روحی فدائیان باطنی بوده است. وظیفه فدایی باطنی حذف فیزیکی (ترور) دشمنان متعصب و سرسخت باطنیان یعنی ائمه جمعه و علمای سنی مذهب (مذهب رسمی ایران عهد سلجوقیان) و حامیان حکومتی ایشان بود. تاثیر گذارترین عملیات ایشان همانا سوءقصد به خواجه نظام‌الملک طوسی وزیر اعظم سلطان ملکشاه سلجوقی قدرتمندترین دشمن اسماعیلیه بود که به ضرب کارد (تیغ) فدائیان باطنی از پای درآمد. لازم به ذکر است جوانان داوطلب باطنی که از اقصی نقاط ایران جهت فراگیری تعلیمات دینی، تمرینات بدنی و آمادگی ذهنی جهت رسیدن به درجه فدایی به قلعه لمسر معرفی می‌شدند را بی‌آنکه اطلاع قبلی داشته باشند خواجه (مقطوع النسل) می‌نمودند. این عمل از قوانین بسیار سخت‌گیرانه‌ای بود که بجز ساکنان قلعه (فدائیان و مربیان ایشان) هیچ‌کس آگاهی بدان راز نداشت.

قلعه ی لمبسر در شمال دشت قزوین در منطقه‌ی الموت و شمال شرقی روستای رازمیان قرار دارد. این قلعه که معروف‌ترین قلعه‌ی الموت بعد از آشیانه‌ی عقاب یا همان قلعه‌ی حسن صباح است، در عصر سلجوقیه و در دوره‌ی تسلط اسماعیلیه در سرزمین الموت بنا شد. این قلعه در روزگار رونقش به دلیل موقعیت استراتژیک و معماری منحصربه‌فردش حتی از دژ الموت نیز مستحکم‌تر بوده است. قلعه در بلندترین نقطه‌ی کوه وسیع و مسطحی واقع شده و از سه طرف با پرتگاه‌های غیرقابل نفوذی احاطه شده و از طرف دیگر به زمینی وسیع و مسطح ختم می‌شود. لمبسر هنوز هم برای مردمان الموت پر از زیبایی و رمز و راز است.

دژ لمبسر یا لمسر که در شمال شهر قزوین و در منطقه الموت در شمال شرقی شهر رازمیان واقع شده‌است و قدمت آن به دوران ساسانیان بازمی‌گردد و در دوره سلجوقیان مورد استفاده گسترده قرار گرفت. این قلعه از مهم‌ترین پایگاه‌های اسماعیلیان پس از دژ حسن صباح می‌باشد و در بخش الموت غربی در شهرستان قزوین واقع شده‌است

یک دژ با قدمت دوره ساسانی که حدود یک ساعت پیاده روی جهت رفت و برگشت تا قلعه نیاز هست توصیه می‌شود که در فصل بهار و حدود ساعت ۶ از این محل دیدن کنید

کمی پرت و دور افتاده است و تا رسیدن به خود قلعه باید پیاده روی زیادی کرد مخصوصا بعضی جاها نزدیک پرتگاه است و باید خیلی مواظب بود و در کل ارزش دیدن دارد

یک بنای تاریخی مربوط به دوره سلجوقی و اسماعیلیان که البته قسمتهایی از برج و حصار آن و بخشهای کوچکی از فضای داخلی آن باقی مانده است البته که مسیر دسترسی آن از کنار جاده و روستای شهرستان پایین هر دو پیاده روی دارد و زیباست .

دژ لمبسر دیواره های عظیم دولایه با ارتفاعی افزون بر ۱۰ متر از سنگهای بسیار بزرگ، که اکنون تنها بقایای ناچیزی از آن باقی‌مانده است، ساختمان اصلی در بخش شمالی دژ با دیوارهایی به قطر ۱۲۰ سانتی متر از سنگ تراشیده، جایگاه اصلی کیا بزرگ امید فرمانروای قلعه بوده است.امکان ورود به دژ از شرق و غرب وجود ندارد و تنها از دو دروازه شمالي و جنوبي مي توان به دژ وارد شد. من خودم از کنار جاده تا قلعه رو تنها رفتم ولی پیشنهاد نمی کنم کسی اینجا رو تنها بره. تو جاده آسفاته یک تخته سنگ هست که اسم قلعه رو نوشته از اون مسیر به قلعه می تونید برسید ولی اگه اون تخته سنگ رو رد کنید یه سر بالایی هست پیچ که رد شد یک درخت می بینید نزدیک درخت یه راه پاکوب وجود داره که مسیر رسیدن به قلعه رو کوتاه تر می کنه.

وقتی برید که هوا گرم نباشه ،