HESAM ASHOORI
۳ ماه قبل
عمارت تاریخی معیرالممالک (که امروزه با نامهای عمارت یا باغ کیهانی و خانه معیر نیز شناخته میشود) یکی از یادگارهای ارزشمند دوره قاجار در قلب تهران قدیم و محله سنگلج است. در ادامه، جزئیات دقیقتری درباره این بنا آورده شده است: ۱. تاریخچه و مالکیت خاندان معیرالممالک: این بنا متعلق به خاندان پرنفوذ «معیرالممالک» بود که در دوران صفویه تا قاجار مسئولیت ضرابخانه و عیار زدن به سکهها را بر عهده داشتند. سازنده: احداث این باغ و عمارت به دست حسینعلیخان معیرالممالک آغاز شد و در دوران پسرش (دوستعلیخان نظامالدوله) و نوهاش (دوستمحمدخان، داماد ناصرالدینشاه) به اوج شکوه خود رسید. وسعت اولیه: این باغ در گذشته بسیار پهناور بود (حدود ۳۰۰ هزار مترمربع) و از بازارچه قوامالدوله تا خیابان مولوی امتداد داشت. امروزه تنها بخش کوچکی از آن باقی مانده است. ۲. چرا به آن «کیهانی» میگویند؟ بسیاری از اهالی منطقه و نقشهها این بنا را به نام عمارت کیهانی میشناسند. این نامگذاری به دو دلیل است: قرارگیری عمارت در بنبست یا کوچهای به نام «کیهانی». سکونت خانوادهای به همین نام در دهههای گذشته در این ملک. با این حال، کارشناسان میراث فرهنگی تأکید دارند که نام تاریخی و اصلی آن همان «معیرالممالک» است. ۳. وضعیت فعلی و موقعیت جغرافیایی آدرس: تهران، محله سنگلج، خیابان مولوی، خیابان قفلسازان، پلاک ۱۶ (نزدیک به ایستگاه مترو خیام). مرمت و بازسازی: این بنا پس از سالها بیتوجهی و تبدیل شدن به انبار کفش، توسط شهرداری منطقه ۱۲ تملک شد. طبق آخرین اخبار در اواخر سال ۲۰۲۵ و ابتدای ۲۰۲۶، مراحل مرمت آن برای تبدیل شدن به یک مجموعه فرهنگی و بوستان عمومی در حال اتمام است. ۴. ویژگیهای معماری باقیمانده این عمارت شامل عناصر زیر است که نشاندهنده سبک زندگی اعیانی قاجار است: اسکلت دوطبقه با ستونهای بلند. گچبریهای ظریف در پیشبخاریها و سرستونها. تنبوشههای (لولههای سفالی) حمام قدیمی و حوض مرکزی. درختان کهنسالی که بازمانده باغ تاریخی معیر هستند. نکته: اگر قصد بازدید دارید، با توجه به اینکه این بنا به تازگی در لیست پروژههای افتتاحی شهرداری بوده، بهتر است پیش از مراجعه حضوری از باز بودن درهای آن به روی عموم اطمینان حاصل کنید.
