موزه مردم شناسی بانو بی بی جان حیاتی، یک موزه در کرمان است که به‌خاطر نمایشگاه‌های جذابش معروفه. اگر عاشق تاریخ و فرهنگ محلی هستی، اینجا جای مناسبیه تا باستان‌شناسی رو به‌صورت زنده ببینی. موزه‌های کرمان در ایران به‌عنوان مراکز فرهنگی مهم شناخته می‌شوند و اینجا هم جزو اونهاست. حتماً دفترچه راهنمایی رو بخون تا نکات جالبی رو از دست ندهی.
مدرسه حیاتی مربوط به اواخر دوره قاجار است و در کرمان، مسیر بازار بزرگ، محدوده بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنای تاریخی در سال ۱۲۶۷ هجری شمسی به عنوان بانک شاهنشاهی ایران و انگلیس ساخته شد. پس از تعطیلی بانک و انتقال آن به محل کنسولگری انگلیس، ساختمان حیاتی در سال ۱۳۱۲ برای استفاده دانش‌آموزان بازسازی و سال ۱۳۲۰ به احترام بانو "بی بی حیاتی" به نام او نامگذاری شد این مدرسه تا سال ۱۳۵۶ به همین منظور استفاده می‌شد. پس از آن به مدت ۳۷ سال متروک و بلا استفاده شد. تا اینکه در پاییز سال ۱۳۸۵ به شماره ۴۱۸۰ به ثبت رسید و در سال ۹۳ با دستور استاندارد وقت با هدف تغییر کاربری به موزه، مرمت و در زمستان ۱۳۹۴ توسط شهرداری کرمان به نام اکونو موزه بانو حیاتی افتتاح شد و اکنون به عنوان موزه مشاغل و حرف کرمان قدیم فعالیت می کند.
هر اتاق این موزه به یک هنر و یک صنعت اختصاص دارد. سفالگری، فرش بافی، گلیم بافی و ... اتاقی هم تزیین شده تا نشان دهد یک کرمانی با استفاده از وسایل هنری و دستی خود، منزلش را تزیین می‌کند.
دیگر جذابیت های اکونو موزه بی بی حیاتی، ساختمان آن است که تاریخچه ای طولانی دارد. قدمت این بنا به سال 1267 ه.ش و اواخر دوره قاجار باز می گردد؛ در این سال، ساختمان موزه به عنوان بانک شاهنشاهی ایران و انگلیس ساخته شد. جالب ک بدانید این بانک اولین بانک کرمان بود. اما پس از تعطیلی بانک و انتقال آن به محل کنسولگری انگلیس، این ساختمان به اداره فرهنگ و معارف کرمان واگذار شد و چندی بعد به مدرسه تغییر کاربری داد و نام آن را به احترام بانوی شاعر و عارف کرمانی، بی بی حیاتی گذاشتند. مدرسه حیاتی تا سال ۱۳۵۶ دایر بود و پس از آن برای 37 سال به متروکه تبدیل شد تا سرانجام آن را بازسازی کردند و از زمستان ۱۳۹۴ به عنوان اکونو موزه بانو حیاتی آغاز به کار کرد.
در انتها بد نیست بدانید که این جاذبه که از سال 1358 ثبت ملی شده است، نام های دیگری از جمله مدرسه بی بی حیاتی و مدرسه حیاتی کرمان نیز دارد.
مدرسه حیاتی مربوط به اواخر زنديه و اوائل دوره قاجار است و در کرمان، مسیر بازار بزرگ، محدوده بازار وکیل واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۸۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این بنای تاریخی در ابتدا محل سكونت و خانقاه رونق عليشاه اخوي حياتي كرماني بوده است. در سال ۱۲۶۷ هجری شمسی توسط بانک شاهنشاهی ایران و انگلیس خريداري گرديد. پس از تعطیلی بانک و انتقال آن به محل کنسولگری انگلیس، ساختمان حیاتی پس از انتقال اداره معارف در سال ١٣٢٠ برای استفاده دانش‌آموزان بازسازی و سال ١٣٢١ به احترام بانو "بی بی حیاتی" به نام او نامگذاری شد. این مدرسه تا سال ۱۳۵۶ به همین منظور استفاده می‌شد. پس از آن به مدت ۳۷ سال متروک و بلا استفاده شد. تا اینکه در پاییز سال ۱۳۸۵ به شماره ۴۱۸۰ به ثبت رسید و در سال ۹۳ با دستور استاندار وقت با هدف تغییر کاربری به موزه، مرمت و در زمستان ۱۳۹۴ توسط شهرداری کرمان به نام اکونو موزه بانو حیاتی افتتاح شد و اکنون به عنوان موزه مشاغل و حرف کرمان قدیم فعالیت می کند.
روی دیوارهای موزه قاب عکسهایی از زمان های مختف مثل بانک و مدرسه و ... هست و ذدر ورودی اصلی موزه هم مجسمه بانو حیاتی قرار داده شده است.
برای ورود به این موزه نیاز به تهیه بلیط به قیمت 5000 تومان در سال 1404 بود.هر اتاق این مجموعه به یکی از صنایع دستی کرمان اختصاص پیدا کرده است که هم بصورت نمایشگاه است و هم امکان خرید از آنها را دارید.صنایعی مثل گلیم و فرش و سفال و ...
شهر کرمان بطور کلی مثل بیشتر شهرهای گرمسیری در ظهر هنگام تعطیل می شود و مجددا از غروب شروع بع فعالیت می کند .زمان بازدید از این موزه هم به همین شکل است.
ساختمان اولیه بانک ایران و انگلیس که با انتقال بانک به کنسولگری انگلیس در کرمان ؛ این بنا به وزارت فرهنگ و معارف کرمان و سپس به مدرسه خانم بی بی حیاتی و در آخر به موزه تبدیل شد
