میمون دژ، موزه‌ای جذاب در قلب معلم کلایه است که با سبک قلعه‌ای تاریخی به بازدیدکنندگان تاریخ و فرهنگ می‌گوید. فضای داخلی با ویترین‌های دیدنی، اشیای دوره‌های مختلف و داستان‌های محلی همراه است. سفر به میمون دژ برای دوستداران تاریخ، خانواده‌ها و علاقه‌مندان به معماری سنتی تجربه‌ای دوستانه و آرامش‌بخش ارائه می‌دهد و مناسب گردش روزانه است.
میمون دژ، قلعه‌ای که در دل صخره‌های شمس‌کلایه و الموت قرار گرفته، هم‌چنین یکی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی قزوین است؛ اما بازدید از آن مثل کوهنوردی واقعی می‌تونه به‌جای تفریح ساده، چالش‌برانگیز باشه. اکثر بازدیدکننده‌ها از مسیرهای سنگین، پله‌های ناپایدار و نیاز به راهنمای محلی شکایت می‌کنند، ولی در عوض چشم‌اندازهای خیره‌کننده، فضای بکر و حس تاریخی که در هر سنگی حس می‌شود، جای جبران‌ناپذیری داره. بعضی از بازدیدکنندگان حتی می‌گن که مسیرها به‌طور کامل قابل دسترسی نیستن و باید خودتون مسیر رو انتخاب کنید؛ اما اگر با کفش‌های مناسب و روحیهٔ ماجراجویی به‌دست بیارید، میتونید در بالای قلعه، در دل صخره‌ها، لحظه‌ای از تاریخ را حس کنید و از مناظر اطراف لذت ببرید. در مجموع، اگر به دنبال یک تجربهٔ تاریخی و طبیعت‌گردی هستید و مشکلی با مسیرهای دشوار ندارید، میمون دژ جای خوبی برای بازدیده؛ ولی اگر به دنبال یک گردش ساده و راحت هستید، شاید بهتره گزینه‌های دیگه‌ای رو در نظر بگیرید.
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
میمون دژ (یا میمون‌دز)، یکی از مرموزترین و استراتژیک‌ترین دژهای اسماعیلیان در منطقه الموت است که برخلاف قلعه الموت، هنوز بر سر مکان دقیق آن میان باستان‌شناسان بحث و گفتگو وجود دارد. این دژ نه تنها یک قلعه، بلکه برگی سرنوشت‌ساز از تاریخ ایران است که سقوط آن، پایانی بر دوران طلایی حشاشین (اسماعیلیان) بود.
۱. داستانِ «آخرین پناهگاه»
میمون‌دژ در تاریخ به عنوان اقامتگاه رکن‌الدین خورشاه، آخرین رهبر اسماعیلیان الموت، شناخته می‌شود. زمانی که هولاکوخان مغول با سپاه عظیمش به الموت هجوم آورد، خورشاه به جای قلعه تسخیرناپذیر الموت، در میمون‌دژ مستقر بود. محاصره‌ی این دژ توسط مغول‌ها در سال ۶۵۴ هجری قمری، یکی از دراماتیک‌ترین لحظات تاریخ است؛ جایی که خورشاه سرانجام تسلیم شد و این تسلیم، به معنای فروپاشی قدرت نظامی اسماعیلیان در ایران بود.
۲. داستانِ «دژِ ناپدید شده» (معمای مکان)
برخلاف بسیاری از قلعه‌ها که روی قله‌های تیز ساخته شده‌اند، مورخان (مانند عطاملک جوینی که خود در زمان تخریب حضور داشت) میمون‌دژ را دژی توصیف کرده‌اند که در دلِ صخره‌های عظیم و به صورت غار-قلعه ساخته شده بود.
برخی محققان مانند «پیتر ویلی» معتقدند میمون‌دژ همان غارهای شمس‌کلایه (نزدیک معلم‌کلایه) است که حفره‌های تو در تو و آثار معماری در دل سنگ دارد.
برخی دیگر آن را در بالای روستای «خشکه‌چال» و در کوه شاتان می‌دانند. این "گم‌شدن" در میان صخره‌ها، بخشی از جذابیت و رمز و راز میمون‌دژ است؛ دژی که گویی طبیعت آن را در آغوش گرفته تا از گزند روزگار حفظ کند.
۳. داستانِ «قلعه‌ای که با منجنیق لرزید»
جوینی در کتاب خود می‌نویسد که میمون‌دژ برخلاف قلعه الموت، در معرض دید و تیررسِ منجنیق‌های مغول بود. مغول‌ها با مشقت زیاد منجنیق‌های خود را به ارتفاعات روبروی دژ بردند و چنان بارانی از سنگ بر پیکره‌ی صخره‌ای دژ ریختند که مدافعان راهی جز تسلیم نیافتند. باستان‌شناسان امروزی با بررسی زاویه‌ی پرتاب سنگ‌ها و موقعیت صخره‌ها، سعی در کشف بقایای این نبردِ باستانی دارند.
نکته مهم برای علاقه‌مندان به بازدید: اگر قصد دارید ردپای میمون‌دژ را دنبال کنید، باید بدانید که این سفر بیشتر یک کوهنوردی و اکتشاف فنی است تا یک بازدید تفریحی ساده.
مسیر شمس‌کلایه: دسترسی به غارها بدون تجهیزات سنگ‌نوردی و راهنمای محلی خطرناک و تقریباً غیرممکن است.
چشم‌انداز: حتی اگر به داخل غارها نروید، ایستادن در پای صخره‌های عظیم شمس‌کلایه و تصور محاصره‌ی مغول‌ها، لرزه بر اندام هر بیننده‌ای می‌اندازد.
اشتباه نگیرید: در خودِ شهر قزوین بنایی به نام «میمون قلعه» (نزدیک مقبره شاهزاده حسین) وجود دارد که مربوط به دوره آل بویه و سلجوقی است. اما «میمون دژ» مورد نظر ما، دژی کوهستانی در قلب منطقه الموت است.
اقا با کامل تشکر از مردم محترم این روستا و دژ..متاسفانه باید بگم راه دسترسی به این دژ از این لوکیشن و روستا نیست..و عمل دسترسی به دژ فعلا غیر ممکن هست..ما نزدیک 4 ساعت توی این لوکیشن دنبال وردی دژ بودی..حتی یکی از محلی مارو تا نزدیک پله ها دژ برد..ولی پله تا یه جا میره و از انجا هیچ گونه راه ورد بی خطر به دژ وجود نداره..شیب زیادی داشت..توی این منطقه اب شرب نیست حتم اب همراه ببرید..پیشنهادم به دوستانی قصد بازدید از این دژ دارم اینکه که قید رسیدن به دژ بزنید بجاش از قدمگاه دوازده امام(که نظر شخصی من اینکه احتمالا منظور از دوازه امام شیعیان نیست، منظور احتمال امام های فرقه اسماعیله(باطنیه) هست... یعنی حسن اول (حسن صباح) به بعد... چون این دژ برای فرقه باطنیه بوده...احتمال منظور قدم گاه ان امام هاست.. دیدن کنید..از منظره روستا و کوه های اطراف دیدن کنید..لطفا وارد باغی کشاورزهای منطقه نشید..یه تشکری کنم از اقای رضایی که هم به ما گلابی داد هم مارو راهنمایی کرد...لطفا اگر تشریف بردید نه اشغال بریزید نه سر صدا کنید...
میمون دژ، مرکز و پناهگاه اسماعیلیان واقع در الموت قزوین بود. میمون دژ در سال در زمان بزرگ امید ساخته شد. و سرانجام در ۲۹ شوال ۶۵۴ قمری و پس از آنکه سپاه اصلی مغول در میمون‌دژ که رکن الدین خورشاه در آن مستقر بود گرد آمده و نزاریان را به یک درگیری شدید کشاندند، خورشاه تسلیم شد
این دژ در حومه روستای شمس کلایه یکی از روستاهای الموت شرقی استان قزوین واقع شده
پس از گذشتن از دل روستای شمس کلایه و عبور از باغ ها و گذر از دره ای باریک به یک امامزاده میرسید
فضای قدیمی و بکر امامزاده محل مناسبی برای استراحت است
بعد از امامزاده با پله های جدید الاحداث میتونید تا پای قلعه برید
البته پله ها تا یک جایی تموم میشن و بعد از اون باید خودتون مسیر رو انتخاب کنین
حتما از راهنمای محلی استفاده کنید چون در برخی نقاط پرتگاه وجود داره
به پای قلعه که میرسین در ارتفاع حدود 60-70متری در دل صخره دریچه هایی رو میتونید ببینید که هیچ راه دسترسی به آن وجود نداره
