عمارت میربزرگ قوام الدین مرعشی

مشهد میر بزرگ عمارت و مقبره‌ای است که مربوط به دوره صفوی -قرن ۸ ه‍.ق است و در آمل، سبزه میدان، محوطه مصلی آمل واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۱۰ با شمارهٔ ثبت ۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است

عمارت میر قوام الدین مرعشی عمارت تاریخیست که آرامگاه جد شاه عباس صفوی است. شاه عباس از نوادگان دختری او بوده است. توسط نوه ها بازسازی شد که بعد از آن بعد ها دوباره توسط شاه عباس این عمارت بازسازی و بزرگتر شد. الان تبدیل به موزه شهدا شده، طرح‌واره ای از نقشه آمل در سال ۱۳۶۰ هم در موزه وجود داره که دیدنش واقعا لذت بخشه. عمارت تا حدی بازسازی و نوسازی شده ولی این مکان نیز مانند بیشتر مکان های تاریخی توجه خوبی صورت نگرفته. برای مثال تابلوی میراث فرهنگی در سمتی قرار داده شده که به نسبت طرف دیگر ورودی جای خلوتی است؛ اگر این تابلو در ورودی مصلا قرار میگرفت مطمئنا جلب توجه بیشتری میکرد، چه بسا افراد بسیاری از کنار این ساختمان تاریخی رد شده باشند و متوجه ارزش تاریخی آن نشده باشند. در عکس های پیوست شده در عکس تابلو توضیحات شاخه چه خوب جای خودش را پیدا کرده است. همانجا که باید.

قبر میر بزرگ در بافت قدیمی آمل. از نظر معماری نیز بسیار زیبا و قدیمی است. مصلی آمل نیر در جنب آن واقع شده است.

بنای فاخر و زیبای مقبره میربزرگ ارزش چندین بار سفر کردن به شهر آمل و دیدن و لذت بردن رو داره. و کاش متولیان بیشتر به نگهداری و تعمیرات و مرمت مقبره توجه میکردند.

سید قوام‌الدین مرعشی ملقب به میربزرگ، از بزرگان سادات مرعشی و مؤسس دودمان مرعشیان تبرستان بود. وی از نوادگان شخصی به نام علی‌المرعش می‌باشد که شجره‌اش با چهار نسل به زین‌العابدین می‌رسد✔

آرامگاه میربزرگ آمل، یکی از بناهای تاریخی مهم و بزرگ به شمار می‌رود. ساختمان اصلی بقعه میربزرگ متعلق به قرن هشتم هجری قمری است که با طرحی چهار ضلعی ساخته شده ولی ساختمان کنونی آن به قرن یازدهم هجری و دوره صفوی مربوط می‌باشد. این بقعه از نظر ویژگی‌های معماری، تزئینات، کاشی‌کاری نماها و خصوصاً سر در ورودی، اهمیت تاریخی دارد. کتیبه قدیمی در زیر طاق آن وجود دارد و کاشی کاری آن منحصر به فرد در داخل بنا و بیرون آن موجود است. داشتن حوز در بالای بقعه یکی از شاهکارهای آن زمان بوده‌است که بعضی وقت‌ها طلبه‌ها در قدیم برای خواند درس به بالای عمارت می‌رفتند و درس می‌خواندند. ورودی اصلی مقبره در سمت جنوب قرار دارد و بالای سر آن کتیبه کوفی بنایی با خط سیاه بر زمینه زرد کاشی نوشته شده است: [سبحان الله] و الحمدالله و لااله الاالله و الله اکبر و [لا حول و لاقوة الا بالله]. در بالای این کتیبه نیز دو بار کلمه محمد به خط کوفی با کاشی معرق مشکی بر زمینه سفید نوشته شده است. هر یک از اضلاع بیرونی دارای ۵ طاق نماست. گنبد بیرونی بنا هشت ضلعی و نوساز است و پایه‌های گنبد با ۳۲ قاب کاشیکاری (در هر ضلع ۴ قاب) و با کتیبه کوفی بنایی به شرح الله، محمد، علی، لااله الاالله مزین شده است. بنای فعلی بقعه در دو طبقه احداث شده که با توجه به کثرت اتاق‌ها و شیوه معماری، به احتمال زیاد به عنوان مدرسه، خانقاه، مسجد و عمارت نیز مورد استفاده قرار می‌گرفته است. صحن اصلی این بقعه به ابعاد ۴۶٫۹*۴۶٫۹ و چهارگوش است. این صحن که هسته مرکزی آرامگاه را تشکیل می‌دهد، از سوی جنوب حیاط باز می‌شود و از سمت شرق به مسجد و از دو جهت دیگر به شبستان‌ها مرتبط است. چهار کنج این صحن را با چهار گوشوار، به هشت ضلعی تبدیل نموده و گنبدی بلند و مدور روی آن زده‌اند. کتیبه‌هایی نیز در زیر گوشوار با خط سفید ثلث بر زمینه کاشی آبی دیده می‌شود که مشتمل بر آیاتی از کلام‌الله مجید و حدیثی از امیرالمؤمنین علی علیه السلام است. در زیر گنید و شبستانهای و اتاقهای جنبتین و سر در مقبره روی جرزهای آن قطعات خشت کاشی مربوط به دوران صفوی باقیمانده همچنین مقداری کمربند داخلی گنبد نمایان است. این بقعه را اسکندر شیخی پسر افراسیاب چلابی که حکومت آمل را از طرف تیمور عهده‌دار بود به دشمنی اجدادی در سنه ۷۹۶ قمری خراب و ویران کرده ولی پس از فوت امیرتیمور و مراجعت بازماندگان سادات به مازندران در سال ۸۱۴ قمری به همت سید قوام الدین پسر سید رضی الدین وکمک اهالی بقعه بزرگ به شکل اول ساخته شد. سپس در عهد سلاطین صفویه خصوصاً شاه عباس اول از لحاظ قرابت و علاقه دینی بقعه مزبور با بهترین کاشیکاری و تزیینات نفیس تکمیل گردیده؛ ولی به مرور ایام این بنای عظیم و شاهکار تاریخی بر اثر عدم مراقبت دولت‌های وقت خراب شده و تمام آجرهای کاشی و اشیای نفیس موزه آن که در دو دروه سلطنت طولانی سلسه مرعشی و صفویه در این بقعه عالی جمع‌آوری شده بود و همچنین آثار گرانبهای تجاری صندوق ضریح وغیره به وسیله عده‌ای از بی خردان سود جود و یهودیان به یغما رفت و جز خرابه‌ای بیش باقی نمانده و حتی موقوفات بقعه نیز به مرور ایام چپاول گردیده‌است؛ ولی در اواخر یک مرمت کوتاهی شده‌است.

مکانی قدیمی و بسیار جالب که متاسفانه بدلیل عدم اطلاع رسانی صحیح هنوز خیلی از مردم بومی آمل هم درست نمیشناسنش! قطعا قدمت تاریخی و اهمیتی که این مکان داره اگه هر جای دیگه بود خیلی خیییلی بهتر ازش استفاده میکردن. حیف!

بنای به این با ارزشی واقعا جای حیف داره هیچ وقت خدا نشد باز باشه برای بازدید و بدتر از اون زیر سایه ی مصلای شهر ، پارکینگ عمومی شهرداری آمل شده و کوچکترین توجهی به ارزش بنا صورت نمیگیره!

دو بار در دو ساعت گوناگون به مصلّی آمل رفتم که داخل مقبره ی میر بزرگ مرعشی (این بنای پانصد ساله ی شکوهمند) را ببینم و هر دو بار هم مسئول محترم، حوزه ی مسئولیتش را ترک کرده بود. من هم باید بر می گشتم شهرم و بی مسئولیتی وی نگذاشت که از زیبایی این بنا، حظّ کامل را ببرم. لعنت بر وی.

فضای دلنشین و آرامی داره توصیه میکنم بازدید کنید

تبدیل به موزه شهدا شده است

خیلی خیلی زیبا.. اگه بتونید روی سقفش برید و زیبایی قشنگش رو ببینید که فَبَها

اثار باستانی و دیدنی آمل

داخلش خیلی خوبه

ارزش دیدن داره

زیبا

بسیار زیبا

Beautiful and easy to reach...

History