خانه تاریخی منطقینژاد یک جاذبههای گردشگری در شیراز، منطقه ۸ است. این خانه با معماری سنتی و جزئیات زیبا، برای گردشگرانی که به تاریخ و فرهنگ ایرانی علاقهمندند، جاذبهی اصلیشه. در شهر شیراز که پر از بناهای تاریخیه، این خانه بهعنوان یکی از مکانهای دیدنی و محبوب در منطقه ۸ شناخته میشه. برای کسانی که میخواهند از شهر بهصورت عمیقتر با فرهنگ و هنر آشنا بشن، اینجا یه گزینهی عالیه. حتماً وقتی میروید، یه فنجون چای ایرانی در حیاط بزنید و لحظهتون رو با آرامش تجربه کنید.
خانه تاریخی منطقینژاد در شیراز، با تالار آینهی خیرهکنندهاش که ترکیبی از نقاشیهای سنتی و اروپایی است، همیشه جذابیت خاصی دارد؛ اما در کنار زیباییهای داخلی، چندین بازدیدکننده به کمتوجهی در نگهداری و نظافت اشاره کردهاند، بهخصوص در حوض و زیرزمین که گاهی بهصورت کثیف و پر از برگ دیده میشود. قیمت بلیط همچند بار کاهش یافته (از ۷ هزار به ۲ هزار تومان) ولی هنوز هم برای برخی گرانبهنظر است. در مجموع، اگر به دنبال تجربهی معماری قاجاریه و فضای آرام حوض فیروزهای باشید، این مکان ارزش دیدن را دارد، اما بهتر است قبل از رفتن وضعیت نمایشگاهها و نگهداری را چک کنید تا از تجربهی کامل بهرهمند شوید.
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
خانه منطقینژاد یکی از نفیسترین نمونههای معماری اواخر قاجار در شیراز است که به دلیل تمرکز خیرهکننده بر هنرهای تزئینی، آن را به عنوان «موزه هنرهای تجسمی» یا «موزه موسیقی» شیراز نیز میشناسند. این بنا در سال ۱۳۱۱ هجری قمری ساخته شده و در نزدیکی ضلع جنوبی حرم شاهچراغ (محله قدیمی بازار مرغ) قرار دارد.
برخلاف بسیاری از خانهها که بر ابعاد بزرگ تاکید دارند، منطقینژاد بر «جزئیات» متمرکز است:
۱. تالار آینه؛ فراتر از یک اتاق
بزرگترین جذابیت این خانه، تالار آینه آن است. در این تالار، آینهکاریهای سراسری به گونهای اجرا شدهاند که با نقاشیهای روی چوب سقف (مرجوک) و تصاویر کوچکِ لاکی (پاپیه ماشه) ترکیب شدهاند.
نکته معمارانه: در این تالار، از تکنیک «آینهکاریِ تخت» استفاده شده که بازتابها را بسیار دقیق و شفاف نشان میدهد. نقاشیهای سقف، الهامگرفته از سبکهای اروپایی هستند که با نقوش سنتی گل و مرغ شیرازی تلفیق شدهاند؛ این نشاندهنده موج مدرنیتهای است که در آن دوران وارد معماری ایران شده بود.
۲. اتاقهای بادگیر؛ مهندسیِ سکوت
در ضلع شرقی و غربی تالار اصلی، اتاقهایی با بادگیرهای پنهان وجود دارد. این بادگیرها برخلاف نمونههای یزد، در ظاهر بنا خودنمایی نمیکنند بلکه در ضخامت دیوارها تعبیه شدهاند تا هوای خنک زیرزمین و حیاط را به داخل اتاقها بکشند.
روایت تاریخی: میگویند این اتاقها محلِ تجمع هنرمندان و نوازندگان شیرازی بوده است. به دلیل وجود این تاریخچه، خانه منطقینژاد در سالهای اخیر به «موزه موسیقی» تبدیل شد که در آن سازهای سنتی ایران و اسناد صوتی قدیمی نگهداری میشود.
۳. زیرزمین (حوضخانه) و معماری تابستانی
زیرزمین این عمارت دارای یک حوضخانه وسیع است. سقف این بخش با آجرکاریهای خفته-راسته و طاقهای ضربی پوشانده شده که دما را به طرز عجیبی پایین نگه میدارد.
جزئیات تزئینی: کاشیکاریهای هفترنگ با نقوش اسلیمی و گرهچینیهای سنگی در بدنه دیوارهای زیرزمین، اینجا را از یک انبار ساده به یک فضای مجلل تابستانی تبدیل کرده است.
۴. درهای ارسی و گرهچینی
درهای این خانه از چوب ساج ساخته شده و فاقد هرگونه چسب یا میخ هستند؛ تمام قطعات به صورت «فاق و زبانه» در هم قفل شدهاند. شیشههای رنگی این ارسیها در طول روز، نوری ملایم و سرد (به دلیل استفاده از رنگهای آبی و سبز) را به داخل هدایت میکنند تا از تندی آفتاب شیراز بکاهند.
اطلاعات برای بازدید هدفمند:
موقعیت: شیراز، خیابان احمدی، پشت مسجد نو (مسجد شهدا)، کوچه پشت بازار مرغ. (مشاهده روی نقشه)
کاربری فعلی: این بنا مدتی به عنوان موزه آرشیو موسیقی فعالیت میکرد. حتماً قبل از رفتن بررسی کنید که آیا بخش نمایش سازها باز است یا خیر، زیرا گاهی برای مرمت موقتاً تغییر کاربری میدهد.
جاذبه همسایه: این خانه دقیقاً در مجاورت خانه تاریخی ضیائیان قرار دارد و بازدید از این دو در کنار هم، تصویر کاملی از زندگی طبقه اشراف شیراز در عصر قاجار به شما میدهد.
خانه منطقی نژاد از خانه های سنتی برجا مانده از اواخر دوران قاجار است که نزدیکی شاهچراغ در خیابان 9 دی واقع شده. به سبک خانه های ایرانی که تالار اصلی آن به سبک بسیار زیبایی آیینه کاری شده و دربهای زیبایی دارد. با حوضی در میان حیاط با گل های لوتوس زیبا. به دیدنش می ارزد. بهای بلیط در ورودی 7 هزار تومان نوشته شده بود ولی 2 هزار تومان دریافت می کردند. (آبان 98)
خانه تاریخی منطقی نژاد که امروزه موزه هنرهای اسلامی در آن ساخته شدن، مربوط به دوره قاجاره و در شیراز، خیابان احمدی،کوچه پشت مسجد نو واقع شده.این منزل در عیان نشین شیراز قدیم، در مجاورت بازار و حرم شریف میر احمد شاهچراغ، مقدس ترین بقعه مذهبی استان فارس قرار داره.
