رختشویخانه در زنجان یه موزهی عجیب و جالبه که با نمایشگاههای تاریخی و فرهنگی، بهخصوص رختشویهای قدیمی، همه رو شگفتزده میکنه. اینجا برای علاقهمندان به تاریخ، محققان، و حتی بچههای مدرسهی یه تجربهی آموزشی فوقالعاده است. در ایران، موزهها بهعنوان گنجینههای فرهنگی شناخته میشوند و رختشویخانه هم جزو اونهاست. اگر دنبال یه روز متفاوت با تاریخ هستی، حتماً به این موزه سر بزن.
اطلاعات تماس و آدرس
Zanjan Province, Zanjan, سعدى وسط كوچه ى رختشويخانه، ایران
رختشویخانه زنجان، که در قلب بافت تاریخی شهر و در محله سادی وسط واقع شده، یه موزهی عجیب و جذاب است که با معماری قاجار-پهلوی و استفاده از سنگ، چوب و آجر ساخته شده و در گذشته برای شستشوی لباس زنان در زمستانهای سرد طراحی شده بود؛ امروز با مجسمهها، جریان آب و نمایشگاه صنایع دستی، فضای قدیمی را بهصورت شبیهسازی شده بازسازی کرده و برای بازدیدکنندگان ۲۰ تا ۳۰ هزار تومان بلیط میگیرد، اما هنوز هم حس تاریخی و آرامش خنک آن، همراه با بازارچههای کوچک اطراف، باعث میشود هر کسی که زنجان میآید حتماً به این مکان بزنند.
prestigio a
یک سال قبل
۵
سبک و سیاق معماری رختشویخانه زنجان را میتوان به شیوه اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی نسبت داد. از نظر تشابه کاربری چنین بنایی در هیچ قسمتی از ایران به این شکل دیده نشده، ولی از نظر معماری با مسجد عباسقلی خان و دروازه ارگ قابل مقایسه است. در ساخت این بنا از مصالحی چون سنگ، چوب و آجر استفاده کردهاند.
آب رختشویخانه زنجان از قنات قلعچه حاجی میربهاءالدین تأمین میشد. اجرای مخزن این رختشویخانه به روش قرقی بوده و آببندی با ملاط ساروج تا ارتفاع دو متر در دیوارهها و كف انجام شده است. در منتهی الیه طاقها و دیوار سمت جنوبی، پنجرهای را بهمنظور تبادل هوا تعبیه کردهاند كه در نوع خود قابلتوجه است. مخزن آبانبار در بازسازیهای اخیر این مجموعه بهعنوان نمایشگاه تغییر كاربری داده شد.
فضای داخلی و اصلی بنای رختشویخانه طراحی بسیار زیبایی دارد و سالن آن با ۱۱ ستون به دو قسمت تقسیم شده است. این سالن ۷/۱۳ متر عرض، ۶۲ متر طول و ۸۵۰ متر مربع زیربنا دارد. چهار واحد حوضچه و مجاری آب در حد فاصل آنها، محل شستوشوی رخت را تشکیل میدهند. آب مورد نیاز با عبور از یک مجرا به طول یک متر، ابتدا به حوض نخستین داخل و از سرریز آن به حوض دومی سرازیر میشود. در طرفین شرقی و غربی این حوض، دو مجرای آب قرار دارد که تا انتهای سالن به حوض سوم و قرینه حوض دوم امتداد مییابد.....
بنای رختشویخانه یا مجموعهٔ تاریخی رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان قرار دارد.
رختشویخانه زنجان توسط دو برادر به نامهای مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا ساخته شد و بهطور عامالمنفعه و شبانهروزی کار میکرد. زمین آن را علی اکبر خان توفیقی، اولین شهردار وقت زنجان در سال ۱۳۰۷ از باقرخان امجد نظام به قمیت ۱۸۵ تومان خریداری کرد و به دستوری وی رختشویخانه ساخته شد. این محل قبل از احداث رختشویخانه با هرزآبهای سطحی مملو و به بابا جامال چوقوری (گودال بابا جمال) معروف بود.
جاهای دیدنی اطراف موزه رختشویخانه زنجان
بعد از بازدید از موزه رخشتویخانه میتوانید از این مکانها دیدن کنید:
بازار زنجان: پنج دقیقه با ماشین
موزه مردان نمکی: سه دقیقه با ماشین
مسجد جامع زنجان: پنج دقیقه با ماشین
فروردین ۱۴۰۴
رختشویخانه زنجان در سال ۱۳۰۷ هجری شمسی به دستور رئیس بلدیه احداث شد و حاجی میر بهاالدین خیر این کار بود.
این بنا برای استفاده عموم ساخته شد و شبانه روزی دسترسی به آن امکان پذیر بود و بابت استفاده از آن هیچ پولی از شهروندان دریافت نمی شده است. شهر زنجان معمولا زمستان های سرد و سختی را پشت سر می گذارد. در آن زمان زنان وظیفه شستن لباس ها را بر عهده داشتند و دشواری این کار در چنین روزهایی برایشان چندین برابر می شد. آنان برای تأمین امنیت و آسایش زنان در یک مکان سرپوشیده رختشویخانه زنجان را احداث کردند.
هزینه بلیط ۲۰هزارتومان
روز جمعه مورخ 1403/03/18 ساعت 16 از این مکان بازدید کردیم.
با توجه به اینکه سعی شده با ساخت مجسمه ها و ایجاد جریان آب، فضای رختشویخانه با آنچه در گذشته وجود داشته، شبیه سازی و نزدیک بشه، حتما ارزش بازدید داره.
صدا و بوی نم آب در این فضای بسته و همچنین وجود مجسمه ها، آدمی رو به قدیم میبره و تصور اینکه در گذشته چه بلوایی اینجا بر پا بوده..!!
من نمونه ی این رختشویخانه رو در جای دیگری از ایران ندیده بودم و خیلی برام جالب بود.
برای بازدید از این مکان باید نفری 20 هزار تومان ورودی بپردازید.
ضمنا در فضای داخلی این مکان، نمایشگاه کوچکی از صنایع دستی زنجان برپاست که امکان خرید هم داره. همچنین در داخل کوچه و در همسایگی عمارت رختشویخانه هم بازارچه ی نسبتا مفصلی از عرضه صنایع دستی زنجان وجود داره که بازدید از اون هم خالی از لطف نیست؛ البته فکر کنم بازارچه در روزهای تعطیل فعال نیست.
