موزه سنجش، موزهای در منطقهٔ الکلی و دادگستری تبریز است که به تاریخ و هنر سنجش و اندازهگیری میپردازد. برای علاقهمندان به علم و فناوری، این مکان فضایی پر از ابزارهای قدیمی و توضیحات جذاب فراهم میکند. در تبریز، جایی که علم و هنر همیشه در کنار هم قرار میگیرند، این موزه جایگاه خاصی دارد. اگر میخواهید با ابزارهای قدیمی آشنا شوید، حتماً اینجا را ببینید.
این موزه در انتهای کوچه ای آرام و خلوت قرار گرفته و با ساختمان آجری و در کوچک آهنی خودنمایی می کند؛ برای عبور از آن در باید یک طرفی داخل شوید. وقتی از در وارد شدید، در ابتدا وارد دالان می شوید، سپس وارد حیاطی مربعشکل خواهید شد که عمارت سلماسی دورتادور حیاط قرار گرفته است، بعدا باید از سمت راست از پلهها بالا بروید. ورودی اول خانه زمستانی است که در این قسمت تالارها به همدیگر راه دارند. هر تالار با معماری ویژه ای که دارند، مناسب فصل های متفاوت هستند و خانواده سلماسی در هر فصل در یکی از خانهها زندگی میکردند.اولین تالار، تالار زمستان است که با اشیای قدیمی تزیین شده و شامل ارسیهای رنگارنگ زیبایی است که آفتابگیر هستند. تالار دوم مخصوص پاییز است که پنجرههایی با شبکههای چوبی زیبا و ساعتهای بسیار زیبا و قدیمی که جزو اولین کالاهای زینتی محسوب می شوند. سپس از پلههای چرخشی و سنگی به زیرزمین وارد می شوید که مخصوص فصل تابستان بوده است. تالاری که هنوز هم خنکی را آنجا احساس خواهید کرد و سپس با عبور از در از طبقه پایین خارج می شوید و کنار پلههای ورودی تالار اول دقیقا روبروی شما ساعتی آفتابی وجود دارد که بر اثر تابش نور، آفتاب تنظیم میشود. این ساعت در تابستان دقیق است، اما در زمستان باید یک ساعت و ۲۴ دقیقه کم کنید. در کنار ساعت آفتابی، فسیل سنگی با قدمت چهارمیلیون سال قرار گرفته است و در قسمت غربی حیاط ، دقیقا روبروی تالار زمستان، تالار بهار دوطبقه به چشم می خورد که هوای مطبوع بهاری آنجا بیشتر از جاهای دیگر احساس می شود.این خانه جزو خانههای قدیمی و با ارزش تبریز است که قدمتش به اواسط دوره قاجار برمی گردد. این خانه در واقع منزل شخصی آقای سلماسی تاجر مواد غذایی بوده است که در سال ۱۲۵۳ هجری شمسی بنا شده و در سال ۱۳۷۴ میراث فرهنگی این خانه را از خانواده سلماسی خریده است. سپس مرمت و بازسازی لازم را انجام داده اند تا اینکه در سال ۱۳۸۱ بهعنوان موزه سنجش به بهره برداری رسیده است. در واقع به صراحت می توان گفت این موزه تنها موزه تخصصی سنجش در ایران است که ابزار و ادوات سنجش و اندازه گیری در آن نگهداری میشود.
یکی از خانه های قدیمی است که الان تبدیل به موزه سنجش شده و انواع و اقسام وسایل اندازه گیری از قبیل ساعت، ترازو و ... داخل آن وجود دارد. یک پمپ بنزین دستی قدیمی نیز به نمایش گذاشته شده بود که عکس آن را گذاشته ام. هچنین باسکول های قدیمی برای من خیلی جذاب بود.
قرارگیری در بافت تاریخی تبریز و سهولت دسترسی با وسایل حمل و نقل عمومی, خود موزه هم خانه تاریخی سلماسی مربوط به 150 سال پیش است. البته میتوان وسایل و تجهیزات بیشتری مربوط به سنجش را در این موزه قرار داد. در کل پیشنهادم بازدید از این مکان آرام و دنج است.
این موزه یکی دیگر از زیباترین موزه های شهر تبریز میباشد که در خانه سلماسی واقع در خيابان امام خمينی، مقصودیه، پشت شهرداری، بن بست سلماسی در سال 1381 تاسیس گردیده است
این موزه در آثار ملی کشور (به شماره 1862) تاسیس شده است. ساختمان در سه ضلع حیاط (عرصه 650 متر مربع) در دو طبقه با زیربنای 875 مترمربع بنا گردیده است.
ساختمان موزه دو طیقه داشته و بصورت بهاره ، تابستانه ، پاییزه ساته شده است
در این موزه ابزار الات اندازه گیری زمان و ساعت و ... و نیز ابزارهای سنجش مقیاس شامل متر و وزنه و ترازو و ... قرار دارد
