بقعه شیخ طرشتی، زیارتگاهی تاریخی و معنوی در قلب تهران، در خیابان شهدای طرشت جنوبی قرار دارد. این مکان برای زائران و علاقهمندان به تاریخ و فرهنگ ایرانی جایگاه ویژهای دارد و همیشه فضایی صمیمی و دلنشین برای بازدیدکنندگان فراهم میکند. اگر به دنبال لحظاتی آرامشبخش و روحانی هستید، حتماً این بقعه را بپوشید؛ یه گام از هیاهوی روزمره دور شوید و در فضای معنوی آن لذت ببرید.
اطلاعات تماس و آدرس
استان تهران، تهران، خیابان شهدای طرشت جنوبی، ایران
قبر شیخ عبدالله طرشتی، فقیه قرن هفت قمری که اکنون به شکل ضریح درآمده است و در میان قبرستان طرشت قرار دارد. قبرهایی که من دیدم همگی مربوط به بعد از سال ۱۳۹۰ شمسی بودند. در کنار ضریح مسجدی برای مردان و زنان وجود دارد. مسجد تمیز و خنک بود. قبر دو شهید گمنام در بخش مردانه قرار داشت. به علت پلهها، شیب خیابان و ورودیهای تنگ ورود به این مکان برای معلولان با ویلچر ممکن نیست. توالتهای فرنگی و ایرانی نسبتن تمیزی در پشت ساختمان قرار دارند. اطراف این مکان جای پارک ماشین به سختی یافت میشود. یک پارک بازی هم در کنار محوطه وجود دارد.
بقعه شیخ عبدالله طرشتی یکی از بقاع متبرکه تهران به شمار میرود که به ثبت میراث فرهنگی رسیده است. شیخ عبدالله طرشتی از عالمان و مدرسان بزرگ قرن ششم بوده که در روستای قبلی و محله کنونی طرشت به خاک سپرده شده است.
یاقوت حموی در معجمالبلدان درباره شیخ عبدالله طرشتی مینویسد: «از جمله منتسبان آنجا عبدالله بن جعفر بن محمد بن موسی بن جعفر ابومحمد دوریستی است، که خود را از اولاد حذیفة بن الیمان، از اصحاب حضرت رسول(ص) میدانست که او یکی از فقهای شیعه امامیه است که در سال ۵۶۶ به بغداد آمد و مدتی در آنجا اقامت کرد و از جد خویش، محمد بن موسی، در اخبار ائمه اثناعشر حدیث بگفت و از بغداد به شهر خویش بازگشت و شنیدم که اندکی پس از سال ۶۰۰ ق. درگذشت» و در همان طرشت در مقبرهای که هنوز پابرجاست به خاک سپرده شد.”
بنای اولیه بقعه شیخ عبدالله طرشتی بنا به نقلی مربوط به آغاز عهد صفویان و به احتمال زیاد از زمان شاه طهماسب است، که بقعه آجری سادهای بود. امّا شناسنامه آثار ثبتی در میراث فرهنگی آن را مربوط به قرن هشتم میداند.
قدیمی ترین تاریخ موجود مربوط به سنگ قبرهایی با تاریخ ۹۵۴و ۹۷۱ ق است که حکایت از بنای بقعه در آغاز دوران صفویه دارد. در سالهای قبل، دوآب انبار بزرگ قدیمی در مجاورت بقعه قرار داشته و نیز مسجدی کهنسال که احتمالا مربوط به قرن نهم هجری بوده این مجموعه را کامل می ساخته است. گورستان طرشت، در کنار این بقعه قرار داشت و امروزه تبدیل به بوستان شده و این مزار داخل آن است. در مجاورت این بقعه آبانبار بزرگی برای استفاده زائران بود. همچنین در کنار بقعه مسجدی بسیار قدیمی و تاریخی وجود داشت که مردم آن را منسوب به امام مجتبی(ع) میدانستند. از آثار باقی مانده و اسناد چنان به نظر میرسد که این مسجد مربوط به پیش از صفویه بوده است. هرچند که امروزه اثری از آن بنای میراثی باقی نمانده و مسجد بازسازی شده است. بقعه شیخ عبدالله در سالهای اخیر بازسازی و ایوان و نمازخانه و آبدارخانه به آن اضافه شد و به تازگی حسینیهای در کنار آن افزودهاند.”
بقعه شیخ عبدالله طرشتی مربوط به سدهٔ ۸ ه. ق. است و این اثر در تاریخ ۶ خرداد ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۲۱ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
بنای قدیمی بقعه با پلان مربع شکل و آجرهای بزرگ به صورتی ساده ساخته شده که در حال حاضر پوشش گنبدی کم خیزی بر آن استوار است.
