یخدان های دوقلوی تاریخی سیرجان جاذبه گردشگری در سیرجان، استان کرمان. این مکان با معماری سنتی و تاریخچهی طولانی، جایگاه ویژهای در دل محلیها دارد. برای گردشگرانی که به دنبال تجربهی فرهنگ محلی و دیدن آثار باستانی میگردند، اینجا گزینهی عالیه. در دل کوههای کرمان، کنار رودخانهی آرام، میتونید لحظات آرامشبخشی رو تجربه کنید. حتماً یه دور کوتاه در اینجا بزنید؛ یه تجربهی متفاوت و خاطرهانگیز.
یخدانهای دوقلوی تاریخی سیرجان، که در دوران قاجار ساخته شده و در فهرست آثار ملی ثبت شده، با گنبدهای مخروطی عظیم و دیوارهای سایهانداز خود، بهطور شگفتانگیزی یخ را در تابستانهای سوزان نگه میدارند؛ بازسازیهای اخیر و نورپردازی شبانه این بناها را به نقطهی دیدنی برای خانوادهها و گردشگران تبدیل کرده، گرچه هنوز امکانات رفاهی مثل سرویس بهداشتی یا کافههای سیار کمبود دارد و پارکینگ اختصاصی ندارد؛ اما دسترسی آسان از بلوار شیخ فضلالله نوری و زیبایی معماری خشتی، باعث میشود هر بازدیدکنندهای حس تاریخی و مهندسی این اثر را در دل خود بگیرد.
Catti Sepehri
۵ ماه قبل
۵
یخدانهای دوقلو یا یخدانهای حاج رشید، ساخته شده در دوران قاجاریه، یکی از خاصترین جاهای سیرجان است که تخصص مردم کویر به ذخیره یخ و آب را به نمایش میگذارند. این دو بنای گنبدیشکل کنار هم قرار گرفتهاند و در گذشته برای تولید و نگهداری یخ در فصول گرم سال کاربرد داشتهاند. این سازهها با مصالح و طراحی خاص دیوارههای خود، توانایی حفظ دمای بسیار پایین را برای مدت طولانی داشتهاند. در شبهای سرد زمستان، آب کنار حوضچههای این یخدانها منجمد میشد و سپس یخها را به داخل منتقل میکردند تا در طول تابستان، یخ مورد نیاز مردم تامین شود.
یخدانهای دوقلوی سیرجان، یکی از بینظیرترین و باشکوهترین سازههای خشتی ایران و جهان هستند که نمادی از هوش سرشار مردم کویر در به دام انداختن سرما در دل تابستانهای سوزان به شمار میروند. این دو یخدان که در دوران قاجار بنا شدهاند، به دلیل ابعاد بزرگ و ساختار دوقلویشان، در میان یخدانهای ایران منحصربهفرد هستند.
ویژگیهای برجستهی این شاهکار مهندسی را با هم مرور میکنیم:
۱. معماری و ساختار مهندسی
گنبد مخروطی: این یخدانها دارای گنبدهای عظیم مخروطی شکل هستند که با خشت خام و ملات گل ساخته شدهاند. پلهپله بودن نمای بیرونی گنبد، هم به استحکام بنا کمک میکرده و هم دسترسی برای تعمیرات سالانه را آسان میساخته است.
دیوار سایهانداز: در ضلع شمالی یخدانها، دیوارهای بسیار بلندی وجود داشته که مانع از تابش مستقیم آفتاب به حوضچههای یخبند در زمستان میشده است.
خزینه (مخزن): یخهایی که در طول شبهای سرد زمستان در حوضچهها یخ میزدند، قطعهقطعه شده و به داخل مخزن عمیق زیر گنبد منتقل میشدند. لایههای یخ با کاه پوشانده میشدند تا از چسبیدن آنها به هم جلوگیری شود و تا اواخر تابستان باقی بمانند.
۲. اهمیت تاریخی و ملی
این سازهها در گذشته نقش حیاتی در رفاه مردم سیرجان داشته و یخ مورد نیاز شهر را تأمین میکردند. یخدانهای دوقلو در تاریخ ۱۸ خرداد ۱۳۸۴ با شماره ۱۱۸۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاند. امروزه این بناها مرمت شده و به عنوان یکی از نمادهای اصلی شهر سیرجان شناخته میشوند.
۳. اطلاعات بازدید
آدرس: کرمان، سیرجان، بلوار شیخ فضلالله نوری (ورودی شهر از سمت کرمان).
ساعات بازدید: محوطه بیرونی این بنا به صورت شبانهروزی قابل مشاهده است و نمای باشکوهی به ویژه در زیر نورپردازی شبانه دارد.
دسترسی: به دلیل قرارگیری در نزدیکی بلوار اصلی، دسترسی به آنها بسیار آسان است.
