تكيه معاون الملک

در سال ۱۲۷۰ شمسی، زمانی که تکیه ها کم کم در کرمانشاه ساخته و محبوب شدند، چهار برادر به نام های حسین خان معین الرعایا، کبرخان معاون لشکر، حسن خان معاون الملک و شیخ علی عسکر( اصغر معین) زمینی که در محله آبشوران کرمانشاه قرار داشت را از فردی به نام حشمت السلطان دولتشاهی خریده و بخشی از آن را برای ساخت تکیه ای در نظر گرفتند که بعدها به حسینیه وکیل الرعایا مشهور شد. حسین خان معین الرعایا با هدف ساخت حسینیه، زینبیه و عباسیه در این زمین، اصغر معمار را برای ساخت بنا انتخاب کرد و معمار هم پس از مدتی تلاش در نهایت در سال ۱۲۸۲ شمسی توانست کار ساخت و ساز حسنیه را به پایان برساند. حسینیه کاربری فراوانی داشت، از عزاداری گرفته تا حل و فصل اختلافات. حتی مشروطه خواهان نیز جلسات خود را در این حسینیه برگزار می کردند که همین امر باعث شد تا در سال ۱۲۸۷ ظهیر الملک دستور توپ باران حسنیه را صادر کند و پس از آن منزل مسکونی حسین الرعایا هم نابود شد و خود او را نیز ترور کردند.در پی به آتش کشیده شدن حسینیه، این بنا متروکه ماند تا این که سال بعد( ۱۲۸۸ )، برادران معین الرعایا تاب سکوت تکیه را نداشته و دست به بازسازی و مرمت تکیه زدند. با این که معین الرعایا تکیه را بازسازی و مجددا سرپا کرد اما بیشتر بازسازی ها در سال ۱۳۲۰شمس توسط میرزا حسن خان معاون الملک و به کمک حسین نقاش تهرانی، استاد محمد بنا، سید ابولقاسم مانی، حسن تهرانی و حسین کاشی پز تهرانی میناچی انجام شد. حدود ۶ سال بعد از این بازسازی ها، میرزا حسن خان ساختمان های مجاور حسینیه را خریده و با تبدیلشان به زینبیه و عباسیه آن ها را بخشی از تکیه معاون الملک کرد. از اواخر عمر میرزا حسن خان که وضع مالی وی با تغییر حکومت از قاجار به پهلوی همراه بود، بازسازی و مرمت تکیه کم کم دشوار و بنا کم کم روند ویرانی را طی می کرد تا اینکه سید محمد میبدی و آقا شیخ محمد هادی جلیلی چاره کار را در اجاره دادن عباسیه دیدند. پیشنهاد این دو فرد پذیرفته شد و بخش عباسیه حدود ۳۰ سال به اجاره مدرسه علوم اسلامی درآمد و عواید آن برای مرمت تکیه استفاده شد. پس از آن این تکیه به تملک اداره فرهنگ و هنر در آمد و در سال ۱۳۵۴ به ثبت ملی رسید.

تکیۀ معاون‌الملک از جمله آثار است که از دوره قاجاریه در کرمانشاه به یادگار مانده‌است. این بنای تاریخی در بافت قدیم شهر کرمانشاه در محلهٔ آبشوران قدیم و در خیابان «حداد عادل» واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۰ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. در دوران قاجار تکیه‌های متعددی در کرمانشاه ساخته شد. از تکیۀ حاج سید در کوچۀ حاج سید به عنوان اولین یا یکی از اولین تکیه‌های کرمانشاه در دوران قاجار یاد می‌شود. معین‌الرعایا پس از اقدام به ساخت تکیه‌ای در محلۀ آبشوران کرمانشاه کرد. تکیه در سال ۱۲۸۲ خورشیدی به بهره‌برداری رسید و در آن زمان به منظور برگزاری آیین‌ها و مراسم‌های مذهبی به کار می‌رفت. سازندۀ بنا معمار اصغر معمار باشی بود که در سر در بنا نیز این مسئله ذکر شده‌است. این تکیه پس از تخریب در جریان مشروطه و بازسازی مجدد به تکیه معاون‌الملک مشهور گردید. سیدمحمد معاون متخلص به واله در تاریخ بنای این تکیه چنین می‌گوید: این حسینیه چو از حسن عمل گشت تمام سال تاریخش «واله» ز لب بانی خواست گفت بانیش «معاون» پی تاریخ بگو کین حسینیه ز ما بهر عزای شهداست در سال ۱۲۸۷ خورشیدی به دنبال صدور فرمان مشروطیت، مشروطه‌خواهان به سرکردگی ظهیرالملک اقدام به تخریب و به توپ بستن تکیه که محل تجمع مستبدان و مخالفان مشروطه بود، نمودند. بر اثر به آتش کشیدن تکیه تمامی آئینه‌کاری‌ها از بین می‌رود و قسمتی از خود بنا تخریب می‌گردد. در ادامه این جریانات خانواده معاون‌الملک در صدد مبارزه و انتقام برمی‌آیند و با کمک گرفتن از مردم سنقر و اطراف آن در تاقبستان تجمع می‌کنند و برای مبارزه آماده می‌شوند؛ که پس از مدتی با وساطت جمعی از سادات و کارگزاران و رجال شهر کرمانشاه بین خانوادۀ معاون‌الملک و ظهیرالملک صلح برقرار می‌گردد. اسماعیل‌خان معاضدالملک در سال ۱۳۰۲ خورشیدی (۱۹۲۳ میلادی) هنگامی که در حال رفتن به محل کار خود بود، از سوی یک افسر در حاشیۀ محلۀ آبشوران کرمانشاه و در مقابل تکیۀ معاون‌الملک مورد حمله قرار گرفت و با شلیک گلوله به قتل رسید. امتیاز قابل ملاحظه و استثنایی این بنا در کاشی‌کاری آن است. به گفتۀ کارشناسان میراث فرهنگی کرمانشاه کاشی‌های برجسته و نیمه‌برجسته با نقوشی از اساطیر و تاریخ جهان و ایران و بسیار زیبا و رنگ‌های صددرصد طبیعی که در این بنا به کار رفته در جهان بی‌همتاست. تصاویری که بر روی کاشی‌ها حک شده شامل صحنه‌هایی از غزوات محمد، نبردهای علی، حوادث کربلا، تصاویر سلاطین باستانی ایران از جمله پادشاهان هخامنشی و تصاویری از تخت جمشید است که در نوع خود بی‌نظیر است. معماری این بنا را حسن‌خان معاون‌الملک در ابتدا به حسین نقاش تهرانی و سیدابوالقاسم مانی واگذار می‌کند که پس از چندی حسین کاشی‌پز تهرانی میناچی را نیز برای بازسازی بنا به کرمانشاه دعوت می‌کند. تکیه معاون‌الملک دارای سه در ورودی است که در غربی به خیابان حداد عادل در شمالی به کوچه معاون‌الملک و در جنوبی به کوچۀ ایلخانی مشرف است. این بنا از سه قسمت حسینیه، زینبیه و عباسیه تشکیل شده‌است.

مجموعه ای زیبا با کاشی کاری های خاص و فوق العاده که ظاهرا چند سال پیش از حالت مخروبه خارج شده و بازسازی هایی انجام شده است.البته با توجه به توضیحاتی که یکی از مسؤلین آن‌جا ارائه دادند به علت چاه های آب اطراف این بنا میزان رطوبت زیر این بنا بالا است و این باعث شده است که برخی از این کاشی های زیبا که با استفاده از گچ روی دیوار قرار گرفته است،به علت رطوبت زیاد از جای خود خارج شود و از دیوار جدا شود که در یکی از عکس‌ هایی که گرفتم ریزش این کاشی ها مشهود است . بلیط برای بازدید در روزهای ابتدایی سال ۱۴۰۴ برای نفرات ایرانی معادل ۲۰۰،۰۰۰ ریال بود و برای بازدیدکنندگان غیر ایرانی معادل ۱،۵۰۰،۰۰۰ ریال بود.

نظر شخصی: یه بنای تاریخی با ورودی 2500تومن. کاشیکاریهاش بینظیره. وقایع مختلف عاشورا و کربلا و امام حسین(ع) رو به صورت کاشیکاری تو قسمتهای مختلف تکیه کار کردن. [قسمت انتقام مختار تصاویر منشوری داره 😅] قسمت جالبش این بود که کاشیکاری هایی مربوط به شاهنامه و پادشاهان هم هست. یه بخش موزه هم داره که می شه به بهانه ای بازدیدش توی ساختمان هم قدم زد ولی چون ساختمان داخلش (به نظرم) بازسازی بود اون حسی که از یه خونه قدیمی داری رو منتقل نمی کرد. ولی جای خوبی بود مخصوصا ما سر ظهررفته بودیم و خلوت بود یک ساعت گردش و عکاسی میشه براش زمان گذاشت

یکی از بی نظیر ترین امکان تاریخی هست که تاکنون دیدم ، تلفیقی از آرایه های تزیینی تاریخی و باستانی و مذهبی و سیاسی. کاشی های هفت رنگ چشم نوازش شما رو مسحور می‌کنه.

تکیه معاون الملک توسط حسین خان معین‌الرعایا معروف به معاون‌الملک در سال ۱۳۳۰ بنا شد. حسین‌خان بنای تاریخی و باشکوه تکیه معاون الملک را برای برگزاری آیین‌ها و مراسم‌های مذهبی از قبیل روضه‌خوانی، سینه‌زنی، نوحه‌خوانی احداث کرده بود

تکیه معاون الملک یک تکیه قجری در دل بافت قدیمی شهر کرمانشاه با کاشیکاریهای زیباست. حیاط تکیه حدود ۶ متر پایین تر از سطح خیابان است و با پلکان ورودی به خیابان متصل می شود. در زمان بازدید ما که یک روز تعطیل در اردیبهشت ۱۴۰۲ بود تکیه بسته بود و امکان بازدید داخل میسر نشد.

تکیه معاون الملک، توسط افراد ثروتمند وبا نفوذ دوره قاجار حدود ۱۲۰ سال پیش در کرمانشاه ساخته شده که تلفیقی است از معماری ایرانی واسلامی . ابتدا ، بنای آن توسط معین الرعایا شروع وتوسط معاون الملک در محله آبشوران ، نزدیک بازار سنتی وسرپوشیده کرمانشاه ساخته شده. این ساختمان دومنظوره مسکونی ومذهبی، در ایام سوگواری، بخاطر نزدیکی به بازار وتجمع مردم ،بعنوان تکیه مورد استفاده قرار میگرفته معماری آن قاجاری ، با کاشیکاری وآیینه کاریهای زیبا، واستفاده از ماجراهای عاشورا و داستانهای شاهنامه، با موزه ای در طبقه بالای ساختمان. ورودی آن برای هموطنان ۲۵۰۰ تومان وبرای خارجی ها ۱۵۰۰۰ تومان است.

این تکیه واقعا دیدنی و فوق‌العاده هست. از بیرون نمای آجری ساده‌ای دارد اما با پایین رفتن از پله‌ها و ورود به آن دنیایی از طرح و رنگ و نقش کاشی‌ها پیش روی شماست. نقش‌های زیبا با هنرمندی بر کاشی‌ها کشیده شده و می‌توانید ساعت‌ها در این‌جا بمانید و در جزء جزء کاشی‌ها دقیق شوید. فضای سبز مجموعه نیز بر طراوت آن افزوده است و لطافت خوبی ایجاد کرده است. بخش‌های گوناگونی مانند ساختمان اصلی حسینیه، عباسیه، ورودی، سرداب، موزه و سکو دارد. در موزه‌ی آن برخی اشیای قدیمی نگه داری می‌شود که شاید مشابه آن را در جاهای دیگر هم دیده باشید. رسیدگی به این اثر تاریخی متعلق به دوران قاجاریه، نسبتا خوب هست اما ضعف‌هایی هم دارد؛ مثلا پنجره‌های آن نیاز به تمیزکاری اساسی دارد. هزینه‌ی بازدید از مجوعه هم بسیار خوب هست و حتما توصیه می‌کنم از آن دیدن کنید. علاوه بر این محیط بسیار نابی برای عکاسی هم به حساب می‌آید. #هویت_کرمانشاه

مکان زیبایی بود که البته در قسمت شلوغ شهر قرار داشت که باعث می‌شد برای جای پارک دچار مشکل بشویم

سلام و درود بر مردم بزرگوار کرمانشاه در سفر به این شهر حتما حتما از این مکان بازدید کنید اگر مذهبی هستید یا نیستید اهل معماری هستید یا نیستید اهل هنر واهل تاریخ و هر چیزی باشید مطمئن باشید شما و خانواده تان از دیدن اینجا پشیمان نمیشوید . عمارتی بسیار بزرگ و زیبا و با صفا است به در و دیوار و هر کجا بنگرید کاشی رنگی و نقاشی زیبای تاریخی میبینید حوض آبی رنگ گلهای زیبا راستی یک موزه بزرگ هم دارد بلیط آن هم ۲۵۰۰ است مسئول بلیط هم انسان بزرگواری است که برخوردش عالیست و خیلی تمیز آنجا را نگه داشته اند دو حیاط بزرگ با ایوان و ستونهای قطور دیدنی دارد وقتی نور آفتاب از پشت شیشه های رنگی داخل میتابد خیلی دیدنی و برای عکس گرفتن عالیست . برای رسیدن به آنجا داخل برنامه ویز سرچ کنید تکیه معاون الملک یک غرفه کوچک صنایع دستی هم آنجاست که فکر کنم مربوط بهزیستی اگر چیزی بخرید که کار درستی کرده اید. جمعه ۲۲ شهریور ۹۸ آنجا بودم در همه جای کرمانشاه فقط مهربانی و مهمان نوازی و صفا و معرفت دیدم آرزوی سلامت و سعادت دارم برای همشون

بنظرم مهمترین دلیل شهرت این مکان، کاشیکاریهای داخل و خارج ساختمان اون هست. با تماشای کاشی کاریهای زیبا و مرور داستانهای هر کدام، میتوانید ساعت ها سرگرم شوید. نکته جالب اینکه موضوع این کاشیکاریها شامل دو دسته است. اول داستانهای اسلامی و دینی و دوم تاریخ ایران و تصویر شاهان ایرانی. یعنی تلفیقی از اسلام و ملی گرایی. موضوع داستانهای این کاشیکاریها که زیر هر کدوم درج شده شامل: داستانهای کربلا و عاشورا، قیام مختار، حضرت یوسف و ... است.

تکیه معاون الملک در دوره قاجار و در شهر کرمانشاه، توسط حسین خان معین‌الرعایا بنا و سپس به همت حسن خان معین الملک تکمیل شد. این مجموعه از سه بخش اصلی حسینیه، زینبیه و عباسیه تشکیل شده و کاشی‌های زیبای این مجموعه، جلوه‌ای بی‌مانند از پیوند معماری و کاشی‌کاری است. غنای تصویری در کاشی‌های به کار رفته، تنوع رنگ‌های آن‌ها و تنوع در نوع ساخت و ابعاد کاشی‌ها، تکیه معاون‌الملک را به یکی از نفیس‌ترین و تماشایی‌ترین بناهای به یادگار مانده از دوران قاجار تبدیل کرده است.

واقعا چیز قابل توجه ای نبود...طراحی و رنگ و لعاب کاشی ها خیلی ابتدایی و از تکیه بیگلر بیگی به مراتب سطح پایین تری داشت....اکثر نقاش روی کاشی ها کپی های ناشیانه و تکراری دوره ناصری بود

زیباترین بنای تاریخی کرمانشاه تکیه معاون الملک سه بخش حسینیه زینبیه و عباسیه داره حمامی در زیر اون قرار داره که قراره بعد از مرمت قابل بازدید بشه این بنا ملک ابا اجدادی معینی کرمانشاهی شاعر پرآوازه ایرانی است

خیلی قشنگ بود. بلیط اش در آذر ۴۰۴ نفری ۲۰ هزار تومان بود. تکیه بیگلربیگی هم قشنگه ولی معاون الملک قشنگ تره.

تکیه معاون الملک در کرمانشاه ایران (از ۱۳۲۰ه‍. ق) حسین خان این بنا را به منظور برگزاری برگزاری مراسم روضه خوانی، سینه زنی و نوحه خوانی در انجام سوگواری سید الشهدا احداث نمود. معین الرعایا از تکیه علاوه بر انجام مراسم مذهبی اغلب به منظور رفع اختلافات قومی و عشایری نیز استفاده می‌نمود. در ابتدا فقط حسینیه به صورت سرپوشیده و با ددیوارهای آئینه کاری شده و آویزهای بلوری الوان، شمعدان‌ها و چهل چراغ‌هایی که از سقف آویزان شده بودند، ساخته شد. در سال ۱۳۲۷ به دنبال جریان مشروطه خواهان به سرکردگی ظهیر الملک اقدام به تخریب و به توپ بستن منزل مسکونی معین الرعایا و تکیه که محل تجمع مردم بود، نمودند. بر اثر به آتش کشیدن تکیه تمامی آئینه کاریها از بین می‌رود و قسمتی از خود بنا تخریب می‌گردد. در ادامه این جریانات خانواده معین الرعایا در صدد مبارزه و انتقام بر می‌آیند و با کمک گرفتن از مردم سنقر و اطراف آن در تاقبستان تجمع می‌کنند و برای مبارزه آماده می‌شوند؛ که پس از مدتی با وساطت جمعی از سادات و کارگزاران و رجال شهر کرمانشاه بین خانواده معین الرعایا و ظهیرالملک صلح برقرار می‌گردد. تکیه معاون‌الملک' از جمله آثار زیبا و باشکوه است که از دوره قاجاریه در کرمانشاه به یادگار مانده‌است. این بنای تاریخی در بافت قدیم شهر کرمانشاه در محلهٔ آبشوران قدیم و در خیابان «حداد عادل» واقع شده‌است. این اثر در تاریخ ۱۰ آذر ۱۳۵۴ با شمارهٔ ثبت ۹۴۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است تکیه در سال ۱۲۸۲ خورشیدی به بهره‌برداری رسید و در آن زمان به منظور برگزاری آیین‌ها و مراسمهای مذهبی و رفع اختلافات قومی و عشایری به کار می‌رفت. سازنده بنا معمار اصغر معمار باشی بود که در سر در بنا نیز این مسئله ذکر شده‌است. در سال ۱۲۸۷ خورشیدی در گرماگرم مبارزات جنبش مشروطه خواهی، گروهی از مستبدان به علت آنکه تکیه معاون‌الملک محل اجتماع مشروطه خواهان شده‌بود، با استفاده از توپ این بنا را به آتش کشیدند. امتیاز قابل ملاحظه و استثنایی این بنا در کاشی کاری آن است. به گفته کارشناسان میراث فرهنگی کرمانشاه کاشی‌های برجسته و نیمه برجسته با نقوش بسیار زیبا و رنگ‌های صددرصد طبیعی که در این بنا به کار رفته در جهان بی‌همتاست. تصاویری که بر روی کاشی‌ها حک شده شامل صحنه‌هایی از غزوات محمد ٫ نبردهای علی، حوادث کربلا، تصاویر سلاطین باستانی ایران از جمله پادشاهان هخامنشی و تصاویری از تخت جمشید است که در نوع خود بی‌نظیر است. معماری این نبا را حسن خان معاون الملک در ابتدا به حسین نقاش تهرانی و سیدابوالقاسم مانی واگذار می‌کند که پس از چندی حسین کاشی پز تهرانی میناچی را نیز برای باسازی بنا به کرمانشاه دعوت می‌کند تکیه معاون الملک دارای سه در ورودی است که در غربی به خیابان حداد عادل در شمالی به کوچه معاون الملک و در جنوبی به کوچه ایلخانی مشرف است. این بنا از سه قسمت حسینیه، زینبیه و عباسیه تشکیل شده‌است حسینیه مجموعه بنا در حدود شش متر از سطح خیابان پایین‌تر است به‌طوری‌که برای ورود به حسینیه باید از ۱۷پله بزرگ عبور کرد. در کنار پله‌های ورودی، سقاخانه کوچکی وجود دارد که به وسیله کاشیهایی با نقوش پابوالفضل تزیین شده‌است. حسینیه صحن کوچکی است که در اطراف آن حجره‌های دوطبقه و طاق نماهای متعددی قرار گرفته‌است که سراسر دیوارهای آن با کاشیهای زیبا آراسته شده‌است. داخل طاق نماهای این بخش به وسیله تابلوهای کاشی کاری شده پوشیده شده که صحنه‌هایی از عزاداری شامل سینه زنی قمه زنی و تصاویری از خلفا و سلاطین ایران و بارگاه سلیمان را نشان می‌دهد. همچنین اشعاری از واله کرمانشاهی در توصیف بنا و تاریخ خاتمه کاشی کاری آن نیز در این قسمت به چشم می‌خورد. عباسیه بنای عباسیه به صورت صحن وسیعی است که در قسمت شرقی آن بنای دوطبقه‌ای ساخته شده و در قسمت جنوبی آن ایوانی با دو ستون آجری برپا شده‌است. دیوارهای عباسیه نیز با کاشی هفت رنگ تزیین شده که بر روی آن‌ها صحنه‌هایی از ورود یوسف به کنعان و بارگاه علی و پسرش حسین دیده می‌شود. در این صحن تصاویری نیز از شخصیت‌های مذهبی و سیاسی و مهره‌هایی از رجال دوره قاجار بر روی کاشی هانقش بسته است. تکیه معاون‌الملک اثری زیبا و باشکوه است که همواره گردشگران بسیاری را به سوی خود می‌کشاند.

بهشتی از کاشی های نقاشی شده و شاید یکی از سه جاذبه دیدنی ایران در زمینه هنر کاشی کاری . اگر به تفکیک سبک کاشی کاری بخوایم تقسیم بندی کنیم ، تکیه معاون الملک برجسته ترین نمونه از کاشی های نقاشی شده در ایران خواهد بود . به نظرم بعد از مسجد شیخ لطف الله اصفهان و در کنار نصیر الملک شیراز دارای زیباترین گنجینه های کاشی کاری ایران هستند . در ضمن به نظرم شاید عنوان زیباترین جاذبه توریستی کرمانشاه رو بشه به تکیه معاون الملک اختصاص داد .

مکان مرموز و پر از معما، هر کاشی داستان متفاوتی را روایت می‌کند! این بنا متعلق به ۱۲۰ سال پیش می‌باشد که مالک و سازنده آن حدود ۷۰ سال پیش از دنیا رفته و در همین خانه به خاک سپرده شده است، طرح‌های کاشی روایتگر تاریخ کشورمان ایران می‌باشد، در زیر مجموعه یک قنات قرار دارد که همچنان آب آن به بالا پمپ می‌شود، در جنگ تحمیلی بخشی از بنا بر اثر اثابت موشک تخریب می‌شود که پس از جنگ بازسازی می‌شود، همه روزه باز می‌باشد و ورودی آن مبلغ ۵۰۰۰ تومان است! طراحی بی‌نظیر٫

سوم فروردین 1403 کاشی کاری های این تکیه بسیار زیباست و هر کدام از این کاشی ها یک داستان رو روایت میکنه ورودی داشت فقط نمیدونم چرا فضا جوری بود احساس میکردی وارد حوزه علمیه شدی، شاید بخاطر نگاه خانوم های چادری و آقایون ریش دار بود