تپه نوشیجان

سالم ترین بنا و محوطه به جا مانده از دوران مادها در جهان، تپه نوشیجان است. محلی که با تدابیر خاص متولیان آن در هنگام ترک و پر کردن آن با سنگ و خاک باعث شده پس از ۲۸ قرن همچنان سالم و پا برجا باقی بماند. احتمالا کاربری نظامی داشته زیرا به خاطر ارتفاع بنا و اشرافی که به مناطق اطراف دارد امکان دیدبانی را نیز فراهم میکند. همچنین مکانی برای تقدس آتش و پرستاری از آن کشف شده است. به علاوه احتمالا از اولین بناهایی که در آن از شکل چلیپا یا صلیب بهره گرفته شده در تزیین دیوار داخلی قسمت آتشکده ی نوشیجان است. در شمال غربی بنا راهی زیرزمینی به جای مانده که بنا به باور محلی ها برای خروج از مجموعه در نظر گرفته شده است. اما نظری دیگر بیان میکند با توجه به دوره ساخت بنا شاید این مسیر خروجی نبوده و بخشی از یک مهرکده و مهرآب آن باشد که معمولا به این شکل در دل زمین حفر میشدند. از چند فصل حفاری این مجموعه توسط دیوید استروناخ و همکارانش سفال های بسیاری به دست آمده که اگر اطلاعات آن منتشر بشود شاید فصلی جدید در تاریخ سفال به اسم سفال نوشیجان گشوده شود. همچنین وجوهی از پول یافت شده است که به آن شِکِل میگویند. و میتوان آن را نیای پول در دوره های بعدی به حساب آورد. در دیوارهای غربی آثار از طاق و تویزه دیده میشود که آن نیز در نوع خود از نمونه های اولیه و بدعتی در معماری آن منطقه محسوب میشود. همچنین تالار ستون داری در قسمت شمالی بوده که احتمالا الهام بخش تالارهای آپادانا در دوره های بعدی است. معماری بنا خود وام دار معماری اورارتویی و لولوبی هاست. این بنا گویی دست معماران ساکن در ایران پیش از استقرار اقوام معروف آریایی را گرفته و در دست هخامنشیان گذاشته است.

روز جمعه 27 تیرماه 1404 به اینجا سر زدیم که متاسفانه تعطیل بود ، اطلاع رسانی خیلی ضعیفه

نیایشگاه و ارگ نوشیجان پشت درهای یونسکو فرهنگی آتشکده و ارگ تاریخی نوشیجان، تنها اثریست که به قطعیت می‌توان گفت که مربوط به دوره‌ مادهاست و روزگاری دست‌کم از  2 هزار و700 سال پیش نیایشگاه نیاکان ایرانیان بوده است. این اثر باستانی در 15 کیلومتری شمال شهر ملایر و 60 کیلومتری جنوب شهر همدان در میانه دشتی در جنوب الوند به نام شورکات در نزدیکی رود ملایر در شهرستان ملایر بر تپه‌ای به ارتفاع 37 مترمربع واقع شده است، ابعاد آن 80 متر در 30 متر و بلندی‌اش حدود 27 متر است. نیایشگاه نوشیجان از سال 1346 تا 1356 توسط مؤسسه ایرانشناسی بریتانیا به سرپرستی دیوید استروناخ و سپس مایکل رّف در 6 فصل مورد کاوش قرار گرفت و آثاری از 3 دوره‌ تاریخی ماد، هخامنشیان و اشکانیان در آن یافت شد. ارگ نوشیجان دارای 10 مورد از نخستین ‎‌های دنیا و تکنیک‌های بدیع است. نخستین الگوی معماری ایرانی، نخستین نمونه‌ پولی، مهمترین نیایشگاه مادها، شامل 9 بنای قدیمی، نخستین آتشکده، تالار ستون‌دار آپادانا، تالار مرکزی و دومین نیایشگاه است. اتاق‌ها، انبارها، تونل‌ها و حصار دژ از آثار یافته شده در ارگ نوشیجان است. این اثر منحصربه‌فرد تاریخی و باستانی در 54 سال پیش در اسفند ماه سال 1346 به شماره ثبت 763 در فهرست آثار ملی ثبت شد. به دلایل یگانه بودن بسیاری از ویژگی‌های این ارگ تاریخی که از نخستین نیایشگاه‌های فلات ایران است، تلاش‌هایی برای حفظ و ثبت جهانی این اثر در فهرست میراث جهانی یونسکو انجام گرفت. این محوطه تاریخی در سال 1383 تعیین عرصه و حریم شد. شاید نخستین حرکت برای ثبت جهانی این اثر در سال 1392 بود که مسئولان مربوطه وجود شهرک صنعتی در نزدیکی حریم این محوطه تاریخی را مانعی برای ثبت این اثر ارزشمند بشری می‌دانستند. در شهریورماه سال 1394 مدیرکل دفتر امور پایگاه‌های سازمان میراث فرهنگی اعلام کرد که برای ثبت جهانی نوشیجان نیازمند همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط هستیم. همکاری شرکت شهرک‌های صنعتی با اداره میراث فرهنگی از سال 1395 موجب شد تا اوایل تابستان 1395 مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان بیان کند که ارگ تاریخی نوشیجان به دلایل منحصربه‌فرد تاریخی و باستانی یکی از آثار معرفی شده به فهرست جهانی یونسکو خواهد بود. در سال 1396 بین اداره‌کل میراث فرهنگی با دانشگاه بوعلی سینا قراردادی منعقد و گزارش ثبت این اثر در آن قرارداد ذکر شد. در سال 1397 گزارش ثبت جهانی ارگ باستانی نوشیجان تهیه و به وزارتخانه ارسال شد و مدیرکل دفتر ثبت آثار ملی در همان سال از تپه نوشیجان بازدید کرد تا آثار شاخص دوره مادها شامل ملایر، فامنین، قهاوند، روستای کِسب ملایر، باباکمال تویسرکان و حاجی‌آباد فامنین تحت عنوان «نخستین نیایشگاه‌های ایرانی» ثبت شود. در مهرماه 1398 مدیرکل دفتر حفظ و احیای بناهای تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کشور، تپه نوشیجان را یکی از 4 اثر استان همدان در فهرست موقت ثبت جهانی برشمرد. در همان سال معاون میراث فرهنگی وزارتخانه اعلام کرد بر اساس چارچوب سازمان جهانی میراث فرهنگی، بناهای تاریخی به‌صورت زنجیره‌ای ثبت جهانی می‌شوند که این حرکت کمک شایانی به ثبت این اثر تاریخی می‌کرد. هر چند که در سند راهبردی توسعه شهرستان ملایر بر فراهم شدن زیرساخت‌های جهانی شدن نوشیجان تأکید شده است، اما گویا مشکل باقی مانده برای این امر مهم، مسائل مالی می‌باشد که مانع ثبت این اثر ماندگار تاریخی در فهرست میراث جهانی شده‌ است.

روزای خلوت برید و از آرامش اونجا در کنار یک بنای فوق العاده لذت ببرید، آب انبارشم حتما ببینید عکسشو براتون گذاشتم

تپه ای شامل آثار تاریخی ارزشمندی از دوران مادهاست شامل دو آتشکده بوده و نقشه پیچیده ای دارد طی ادوار به لحاظ موقعیت لوجستیکی ب عنوان قلعه هم مورد استفاده قرارگرفته است.خیلی از طرح و موتیف های معماری قدیم را درخود جای داده و بسیار ارزشمند است

بسیار عالی.... شدیداً پیشنهاد میشه بازدیدش

تپه نوشیجان ازجمله آثار خشتی منحصربه‌فرد بر جامانده از تمدن‌های پیش از هخامنشی در ایران است. دژ نوشیجان یکی از قلعه‌های تدافعی حکومت مرکزی ماد بوده است که جهت دفاع از مرزهای غربی در مقابل هجوم اقوام قدرتمند بین‌النهرین ازجمله حکومت آشور ساخته‌شده است. وجود دو آتشکده در این مکان مؤید این مطلب است که علاوه بر اهداف نظامی، اعمال مذهبی و نیایش نیز در این مکان صورت می‌گرفته است. مبنای کاوش‌های باستان‌شناسی، بررسی فرضیه‌ها یا شواهد مربوط به دوره‌هایی از تاریخ است که به علت قدمت، سندهای مکتوب یا مصوّر خاصی دربارهٔ آن‌ها وجود ندارد. گاهی این بررسی‌ها، فراتر از نحوهٔ زندگی مردم، برخی رویدادهای مهم اجتماعی – سیاسی را هم در برمی‌گیرند. ارگ و عبادتگاه تپه نوشیجان یکی از این نمونه‌هاست که سندی است بر رفتار ایرانیان در زمان یک تغییر دین اجباری.

سلام با عرض و ادب خسته نباشید چند سال پیش رفتم جاهای تاریخی بود

آتشکده و قلعه نوشیجان، قلعه باستانی در پانزده کلیومتری شمال غرب ملایر و روبروی روستای شوشاب در استان همدان قرار دارد که به عنوان آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. قدمت این آتشکده و قلعه مربوط به دوره مادها، هخامنشیان و ساسانیان است. این قلعه برای جلوگیری از تخریب با سازه های فلزی و شیروانی حافظت می شود که برای من خیلی خوشحال کننده بود. در تپه نوشیجان بخش‌های مختلفی به جا مانده‌اند که عبارتند از: بنای قدیمی جبهه غربی (نخستین نیایشگاه)، تالار ستوندار (آپادانا)، معبد مرکزی (دومین نیایشگاه)، اتاق‌ها و انبارها، تونل، حصار و دژ

تپه نوشیجان جای بی‌نظیریه برای علاقه‌مندان به تاریخ، اما متأسفانه امکانات رفاهی و اطلاعاتی خیلی کمی داره. امیدوارم بیشتر بهش رسیدگی بشه!

در فاصله‌ ۲۰ کیلومتری از شمال غرب شهرستان ملایر یکی از جاذبه‌های گردشگری تاریخی استان همدان قرار گرفته است. «آتشکده‌ نوشیجان»، نام این اثر تاریخی است که در منطقه‌ «شورکات» و روی تپه‌ای طبیعی با ارتفاعی نزدیک به ۳۷ متر قرار دارد. نوشیجان، تپه‌ای است باستانی که طی کاوش‌های انجام شده بر آن، سه طبقه‌ که هرکدام متعلق به یک دوره‌ فرهنگی است، کشف شده است. گفته می‌شود که مادها از اواسط قرن هشتم قبل از میلاد تا نیمه‌ نخست قرن ششم پیش از میلاد، در این تپه زندگی می‌کردند. آثاری که از آتشکده برجای مانده است عبارت است از تالار ستوندار (آپادانا)، چندین اتاق، چندین انبار، حصار، دژ، نخستین نیایشگاه که همان بنای قدیمی در جبهه‌ غربی تپه است و معبد مرکزی که باستان‌شناسان معتقدند این معبد دومین نیایشگاه بوده است.

جای خارق العاده‌ای!! واقعا فکر بکری داشتن مادها، موقعیت قرار گیری تپه و ساخت قلعه خیلی عالی و استراتژیک هست، اندازه قلعه زیاد بزرگ نیست و ورودی هر خودرو ۵ هزار تومان هست. اما واقعا ارزش دیدن داره و توصیه میکنم برای بازدید برید حتما، خصوصا اون آب انباری که پشت قلعه هست عمقش ۲۰ متره و تقریبا تا انتها پله داره و میشه رفت داخل، البته شایدم نباید رفت، اما من رفتم 😉.

خیلی جالب هست این تپه

تپه نوشیجان آتشکده و قلعه‌ای باستانی در ۱۵ کیلومتری غرب ملایر باشد. با کاوش‌های باستان‌شناسان دراین تپه باستانی سه طبقه شناسایی شد که طبقه اول را به مادها، طبقه دوم را به هخامنشیان و طبقه سوم را به ساسانیان نسبت می‌دهند. آزمایش‌های رادیو کربن تاریخ ۷۲۳+_ ۲۲۰[مبهم] را به دست می‌دهند.[۱]

دژ و آتشکده نوشیجان ظاهرا متعلق به پارت ها و بنای بسیار زیبایی روی یک تپه سوق الجیشی قرار دارد که احتمالا موقعیت استراتژیکی برای دید اطراف داشته است. جای رسیدگی بسیار بیشتری داره فقط یک نفر یگان حفاظت برای این مکان بزرگ خیلی کمه

برای خیلی ها جذاب نخواهد بود. اگر اهل تاریخ و معماری باشین، قطعا یادگاری مادها براتون جذاب میشه. من که با دیدنش لذت بردم و در تاریخ سفر کردم

عالی بود افتخار آفرین است طراحی ومهندسی ای که متعلق به بیش از ۳۰۰۰ سال پیش مردم این سرزمین می باشد فقط ۱۰۰ افسوس که نگهداری ورسیدگی به آن ۴۰ سال است که متوقف شده.

بسیار زیباست و نیایشگاه مادها و سلسله های دیگر، حتما برای بازدید برنامه ریزی کنید که ارزش داره و خاطره خوبی میمونه

امکانات رفاهی کمی داره برای بازدید از این مکان کلاه و کرم ضد آفتاب و بطری آب فراموش نشه عکاسی در این مکان کاملا آزاده

عالی بود