آرامگاه بی‌بی شهربانو

آرامگاه بی بی شهربانو (س) همسر امام حسین (ع) و مادر امام سجاد (ع) واقع در شهر ری تهران در دامنه کوه امین آباد بنا شده است. البته این که این مزار مربوط به بی بی شهربانو که دختر یزدگرد سوم است باشد هنوز جای بحث و شک و شبهه وجود دارد. معماری بنای زیارتگاه به دوران ساسانی و یا قاجاری بر میگردد. وقتی ما به آنجا رفتیم هیچ زائر و یا گردشگری وجود نداشت. فقط ما بودیم و ما. البته دو یا سه نفر از خادمین را مشاهده کردیم. در ابتدای پله ها غاری وجود دارد که هر چه گشتم تابلویی که غار را معرفی کند پیدا نکردم. داخل غار نخهایی مثل بند رخت تعبیه شده بود که مردم به آن نخهای سبز گره زده بودند. گاوصندوق بزرگی نیز برای اهدای نذورات وجود داشت. در مجاورت زیارتگاه و در کمی پایین تر کارخانه سیمان تهران وجود داره که از بلندای زیارتگاه میتوان ابزار آلات و ماشین آلات کار را مشاهده کرد. تهران و شهر ری نیز نمای زیبایی داره

نیایشگاه آناهید به عقیده برخی از کارشناسان به دلایلی همچون قرارگرفتن زیارتگاه بر فراز کوه، نزدیکی به چشمه، ویژگی‌های معماری سنگی، اختصاص زیارت آن به زنان در برخی دوره‌ها، کاربرد واژه بانو و شهربانو برای ایزدبانوی آناهید و تشابه افسانه بی‌بی شهربانو با داستان زیارتگاه زرتشتی «بانوی پارس» در یزد، این بنا در اصل از نیایشگاه‌های آناهید، الهه آب‌ها و باروری و از پرستشگاه‌های زرتشتیان پیش از اسلام بوده‌است مری بویس استاد دانشگاه و پژوهشگر آیین زرتشتی که تمام عمرش را به پژوهش در رابطه با ایران باستان و آیین آن صرف کرده است در مقاله خود «بی‌بی‌شهربانو و بانو پارس» مقبره بی‌بی‌شهربانو شهر ری را به آناهید زرتشتیان قبل از اسلام نسب داده است. مری بویس معتقد است داستان فرار شهربانو از کربلا افسانه ای بیش نیست و به دلیل زمینه های دینی ایرانیان جذب مقبره شهربانو شده است.

مقبره بی بی شهربانو یک زیارتگاه قدیمی در دامنه جنوبی کوههای معروف به بی بی شهربانو واقع در منطقه شرقی شهر ری می باشد. دامنه دارای چشم انداز زیبایی روی دشت ورامین می باشد. جاده فرعی به سمت مقبره، از جاده امین آباد در ابتدای جاده ورامین منشعب می شود. مقبره به شهربانو دختر یزدگرد سوم (آخرین پادشاه ساسانی) و همسر امام حسین منتسب است، اما پاره ای تاریخدانان اصالت این وصلت را زیر سوال می برند و برخی حتا معتقدند یزدگرد سوم جوان نمی توانسته دختری به این سن داشته باشد. قرائتهای دیگری وجود خود یزدگرد سوم را نیز زیر سوال می برند، اما به یقین می توان گفت باور به این وصلت، فره ایزدی شاهان ساسانی را به امامت امامان شیعه وصل میکند.

آرامگاه، مقبره یا بقعه ساختمانی است که به‌عنوان بنای یادبود، روی قبر افراد ساخته می‌شود. آرامگاه‌ها معمولا دارای معماری مختلف هستند که بسته به نوع محیط و فردی که در آن آرامگاه آرام گرفته، متفاوت هستند. آرامگاه معمولا برای افراد معمولی ساخته نمی‌شود، بلکه افرادی شناخته شده و گاه صاحب کمال یا منصب، بیشتر صاحب آرامگاه هستند. افراد با کمال، عرفا، ائمه و الگوهای مذهبی، آرامگاه‌هایی با شاخصه‌های مذهبی و معماری اسلامی دارند. یکی از این آرامگاه‌ها که معماری آن شباهت بسیاری به معماری امامزاده‌ها دارد، آرامگاه بی‌بی شهربانو در شهر ری است در شهر ری، آرامگاه و زیارتگاهی وجود دارد که بر فراز یک کوه و نزدیکی یک چشمه قرار گرفته است. این آرامگاه که شاخصه‌های معماری سنگی را در خود دارد، که به زیارتگاه بی‌بی شهربانو شهرت یافته است. کتیبه موجود در این زیارتگاه، و باور مردم شهر ری، این مقبره از آن شهربانو همسر امام سوم شیعیان، حضرت حسین بن علی است. در این زمینه داستانی تخیلی وجود دارد که خلاصه آن چنین است: «در حادثه کربلا همسر امام حسین بر ذوالجناح سوار می‌شود و به همراه امام حرکت می‌کند تا به محل مورد نظر می‌رسد و چون در این مکان، کوه در مقابل وی قرار می گیرد پناهی را نمی‌بیند، ناخودآگاه نام کوه را به زبان می‌آورد. به این صورت در کوه شکافی شکل می‌گیرد و شهربانو داخل کوه شده، کوه بسته می‌شود».

در شهر ری، آرامگاه و زیارتگاهی وجود دارد که بر فراز یک کوه و نزدیکی یک چشمه قرار گرفته است. این آرامگاه که شاخصه‌های معماری سنگی را در خود دارد، که به زیارتگاه بی‌بی شهربانو شهرت یافته است. کتیبه موجود در این زیارتگاه، و باور مردم شهر ری، این مقبره از آن شهربانو همسر امام سوم شیعیان، حضرت حسین بن علی است. اما بررسی‌های نویسنده و محقق معروف تاریخ، یعنی مری بویس چیز دیگری را نشان می‌دهد. نتیجه تحقیقات مری بویس روی این آرامگاه در مجله بررسی‌های تاریخیمنتشر شد و ایشان در این تحقیقات خود، چنین نتیجه گرفتند که معماری سنگی این زیارتگاه بسیار قدیمی‌تر از قرون اولیه اسلامی است و ساخت آن به دوره باستان و عهدساسانیان می‌رسد. معماری این زیارتگاه از نظر خانم بویس کاملا شبیه به نیایش‌گاه‌های اناهید بوده است. از این‌رو وی نتیجه گرفته است که عنوان «شهربانو» برای ایزدبانو اناهید به کار رفته و در مفهوم این بوده که اناهید بانوی این شهر است. قرار گرفتن این زیارتگاه در کنار چشمه آب و ذکر آن در برخی منابع باستانی را مری بویس دلیل دیگری بر این دانسته که اصل بنا مربوط به ایزدبانو اناهید الهه آب‌ها و باروری بوده است.

تاریخ باستان و باورهای محلی است: آرامگاه بی‌بی شهربانو. من مقابل مجموعه‌ای ایستادم که لایه به لایه، از ایران باستان تا دوران قاجار را در خود جای داده است. حسی که در لحظه‌ی اول به آدم دست می‌دهد، حسِ ایستادن بر لبه‌ی یک پرتگاهِ تاریخی است، جایی که کوه و معماری با هم یکی شده‌اند. چیزی که در بدو ورود نظرم را جلب کرد، ساختارِ پله‌پله و سنگیِ بنا بود. من با دقت به دیواره‌های ضخیم و کهنِ بخشِ اصلی نگاه کردم که با سنگ و ساروج ساخته شده؛ ساختاری که شباهتِ عجیبی به «نیایشگاه‌های آناهیتا» در دوران ساسانی دارد. وقتی به تاق‌های ضربی و گنبد کاشی‌کاری شده‌ی قاجاری خیره می‌شوی، متوجه می‌شی که این بنا چطور در طولِ قرن‌ها تغییر کاربری داده و از یک بنایِ احتمالیِ زرتشتی به یک مکانِ مقدسِ اسلامی تبدیل شده است. من لابلایِ راهروهایِ تنگ و سنگی قدم زدم و به این فکر کردم که طبقِ روایت‌های محلی، اینجا پناهگاه شهربانو، همسر امام حسین (ع) و دختر یزدگرد سوم بوده است. من از ایوانِ ورودی به سمتِ دشتِ ری نگاه کردم؛ منظره‌یِ پانورامایی که از اینجا به شهر و کارخانه‌های قدیمی داری، واقعاً خاص است. فضایِ داخلی آرامگاه به دلیلِ قرار گرفتن در دلِ کوه، خنک و کمی تاریک است که به اتمسفرِ مرموزِ آن اضافه می‌کند. محوطه به خوبی نگهداری شده و زائران زیادی، به ویژه بانوان، در صحن‌ها حضور دارند. برای رسیدن به اینجا جاده‌ی آسفالتی وجود دارد، اما شیبِ مسیر کمی زیاد است. آنتن‌دهی در این نقطه به خوبی برقرار بود و توانستم چند تصویر از کتیبه‌هایِ قدیمیِ رویِ درهایِ چوبی ثبت کنم. یک نکته‌یِ جالب که موقعِ گشتن در اطرافِ بنا متوجه شدم؛ اگر کمی از ساختمانِ اصلی فاصله بگیرید و به سمتِ صخره‌هایِ پشتی بروید، می‌توانید تراش‌هایِ قدیمیِ رویِ سنگ‌ها را ببینید که نشان‌دهنده‌یِ قدمتِ زیادِ حضورِ انسان در این نقطه از کوه است. همچنین، حواست باشد که چون مسیر منتهی به آرامگاه از میان منطقه‌ی صنعتی می‌گذرد، ممکن است در طول روز ترددِ کامیون‌ها کمی زیاد باشد، پس بهترین زمان برای بازدید، صبح زود یا حوالیِ عصر است که هم ترافیک کمتر است و هم تابشِ آفتاب رویِ صخره‌هایِ کوه، رنگِ سرخِ زیبایی به کلِ مجموعه می‌دهد.

یک محل مذهبی که میگن همسر امام حسین بودن البته من کتیبه و یا شجره نامه ندیدم و کارشناس مذهبی نیستم ولی ویو خوب هست و نسبت به چندین سال قبل جاده و امکانات اضافه شده

آرامگاه بی‌بی‌شهربانو) is a shrine located near Shahr-e Ray, a southern suburb of Tehran, Iran.

حضرت شهربانو. مادر امام سجاد سلام الله علیه و همسر امام حسین سلام الله علیه بودند وی به هنگام تولد امام سجاد علیه‌السلام از دنیا رفت. لذا در کربلا حضور نداشت. و در مدینه در قبرستان بقیع به خاک سپرده شدند . این مکان هیچ ارتباطی با حضرت شهر بانو ندارد. بلکه پاتوق صوفیان و دراویش گمراه میباشد. محمد بن حسن القمی در کتاب «تاریخ قم»صفحۀ 197 می نویسد : مادر علی بن الحسین علیهما السلام ، سلامة، دختر یزدگرد و اسم اصلی وی جهانشاه بوده و قبر او در کنار مرقد عموی پسرش ، امام حسن مجتبی علیه السلام در مدینه است .

حتما با مطالعه برید چون تناقضات درمورد این بنا زیاد هست و این موضوع در تابلوهای راهنما مشهوده

با صفا و زیبا . نمای کلی از شهر ، منطقه آروم و پر از حس خوب . تنها مشکلش پله های زیاده که برای سالمندان رفت و آمد رو سخت میکنه ولی پر از عشق . تا ساعت 8 شب بازه

مقبره شهربانو همسر امام سوم شیعیان حسین بن علی و مادر امام چهارم شیعیان سجاد است. می گویند هنگامى که بی بی شهربانو به رى رسید، خواست از «هو» (خداوند) یارى بخواهد، اما به اشتباه به جاى «هو» لفظ «کوه» را به زبان آورد و همان‏جا کوه او را در شکم خود پنهان کرد.

بی بی شهربانو از بهترین جاذبه های شهرری می باشد که در دل کوه واقع شده و در کنار جذبه سیاحتی می توان کوهنوردی خوبی رفت و به هیچ عنوان خسته کننده نمی باشد

واقعا بی بی شهر بانو اون زمان های قدیم اومده بوده در این دل کوه ؟ تازه اون زمان ، اون منطقه آنقدر پیشرفته نبوده ، ولی بقعه مبارکه و خیلی باحالُ نقلی بود ، فقط اگر اون جاده خاکیش آسفالت بشه هر چه زودتر خیلی بهتره ،کلا مناطق شهر ری و ابن بابویه ... خیلی باصفا هستند

خوب بود بی بی شهربانو همسر امام حسین و مادر امام سجاد علیه السلام هستند در باره اینکه ایشان در کربلا حضور داشته یا نه اختلاف وجود دارد برخی می‌گویند که امام سجاد را به دنیا آوردند از دنیا رفته است برخی می‌گویند ر در کربلا حضور داشته و با اسب امام حسین فرار می‌کند و به شهر ری می آید ولی اکثر علما می‌گویند این یک افسانه است و قبری که در این بقعه وجود دارد منسوب به بی بی شهر بانو نیست ولی اشکالی ندارد چون اگر انسان به همین جا هم بیاید به ایشان می‌شود وصل شد در این بقعه غاری وجود دارد که می‌گویند بی بی شهربانو مدتی در این جا زندگی کرده فرزند ایشان حضرت بی بی زبیده در شهر ری مدفون است

آرامگاه منسوب به بی بی شهربانو همسر امام حسین و دختر یزدگرد سوم . دو روایت متفاوت وجود در مورد مرگ ایشان . یک روایت می گوید که در قبرستان بقیع خاک شده است و یک روایت هم میگوید در شهر ری . تا در ورودی آرامگاه می‌شود با ماشین رفت و از پارک کردن ماشین پنج دقیقه پیاده روی و پله نوردی وجوددارد تا به آرمگاه برسید . در خود آرامگاه سوپر مارکت وجود دارد .

زیارت آستانه ی مقدس این بانوی عزیز فوق العاده لذت بخشه . وقتی اونجا هستید با ارتفاعی که از سطح زمین دارید انگار به خدا و حقیقتش نزدیکترید . اگر برای ساعات طولانی قراره اونجا حضور پیدا کنید حتما چیزی رو بعنوان غذا با خودتون ببرید. برای من که دستم از زیارت سالار شهیدان کوتاهه پناه آوردن به این خانوم یه خوشبختیه.

مقبره بی بی شهربانو در شهرری محله امین آباد واقع شده است. برای دسترسی به این مکان میتوان از مترو شهرری، تاکسی سوار شد و به امین آباد بیایید. همچنین اگر بخواهید از شمال تهران به این مکان بیایید، این مکان انتهای اتوبان امام علی واقع شده است. امکانات تفریحی خاصی ندارد. اما میتوان در روزهایی که هوا خوب است، چند ساعتی را اینجا سپری کرد.

بی بی شهربانو نام آرامگاهی است در شهر ری. طبق کتیبه موجود در آن و باور مردم مقبره شهربانو همسر امام سوم شیعیان حسین بن علی و مادر امام چهارم شیعیان سجاد است.

هوای فوق‌العاده تمیز و خنکی داره دشت ورامین و ری کامل قابل مشاهده است . جای پارک وسیع و امن ماشین و سکوهایی برای نشستن خوانواده ها با دید زیبا به دشت