آرامگاه بیبی شهربانو زیارتگاه در تهران، استان تهران، ایران. اگر به زیارتگاههای تاریخی علاقهمندید، این آرامگاه با تاریخچهی غنی و فضایی آرام، جای خوبی برای تفکر و آرامش است. در تهران، زیارتگاههای زیادی وجود دارند، اما آرامگاه بیبی شهربانو بهعنوان یک مکان مقدس و محبوب شناخته میشود. میتوانید در این زیارتگاه، لحظاتی آرام و معنوی را تجربه کنید.
آرامگاه بیبی شهربانو در دامنه کوه امینآباد، ری، یه جاذبهی تاریخی و مذهبیه که با معماری سنگی و گنبد کاشیکاریشه، همزمان به دورهی ساسانی و قاجاری برمیگرده؛ اما بحثهای زیادی در مورد هویت واقعی این مکان وجود داره—برخی میگن بیبی شهربانو همسر امام حسین و مادر امام سجاد، در حالی که پژوهشگران مثل مری بویس میگن این بنا از نیایشگاههای آناهید و زرتشتیان قدیم نشأت گرفته. زائران، بهخصوص بانوان، بهصورت عمده حضور دارن و فضای داخلی خنک و تاریکه که حس مرموزی میده، ولی مسیر پلهپله و شیب زیادش باعث میشه که بازدید صبح زود یا عصر بهتر باشه؛ جادهی آسفالتشده وجود داره ولی تردد کامیونها میتونه مزاحم بشه. در کنار این همه، منظرهی پانورامیک شهر ری و کارخانههای قدیمی، یه تجربهی بصری جالب میشه، و اگر بخوایم با ماشین بیای، پارک کردن نزدیکه ولی باید چند دقیقه پیادهروی و پلهنوردی رو تحمل کنی. در مجموع، این مکان همچون یه گنجینهی تاریخی و معنویه که با هر بازدید، یه داستان جدید یا یک بحث تاریخی تازه میتونه برات بوجود بیاد.
محسن حیدری
۴ سال قبل
۵
آرامگاه بی بی شهربانو (س) همسر امام حسین (ع) و مادر امام سجاد (ع) واقع در شهر ری تهران در دامنه کوه امین آباد بنا شده است.
البته این که این مزار مربوط به بی بی شهربانو که دختر یزدگرد سوم است باشد هنوز جای بحث و شک و شبهه وجود دارد. معماری بنای زیارتگاه به دوران ساسانی و یا قاجاری بر میگردد. وقتی ما به آنجا رفتیم هیچ زائر و یا گردشگری وجود نداشت. فقط ما بودیم و ما. البته دو یا سه نفر از خادمین را مشاهده کردیم. در ابتدای پله ها غاری وجود دارد که هر چه گشتم تابلویی که غار را معرفی کند پیدا نکردم. داخل غار نخهایی مثل بند رخت تعبیه شده بود که مردم به آن نخهای سبز گره زده بودند. گاوصندوق بزرگی نیز برای اهدای نذورات وجود داشت. در مجاورت زیارتگاه و در کمی پایین تر کارخانه سیمان تهران وجود داره که از بلندای زیارتگاه میتوان ابزار آلات و ماشین آلات کار را مشاهده کرد. تهران و شهر ری نیز نمای زیبایی داره
نیایشگاه آناهید
به عقیده برخی از کارشناسان به دلایلی همچون قرارگرفتن زیارتگاه بر فراز کوه، نزدیکی به چشمه، ویژگیهای معماری سنگی، اختصاص زیارت آن به زنان در برخی دورهها، کاربرد واژه بانو و شهربانو برای ایزدبانوی آناهید و تشابه افسانه بیبی شهربانو با داستان زیارتگاه زرتشتی «بانوی پارس» در یزد، این بنا در اصل از نیایشگاههای آناهید، الهه آبها و باروری و از پرستشگاههای زرتشتیان پیش از اسلام بودهاست
مری بویس استاد دانشگاه و پژوهشگر آیین زرتشتی که تمام عمرش را به پژوهش در رابطه با ایران باستان و آیین آن صرف کرده است در مقاله خود «بیبیشهربانو و بانو پارس» مقبره بیبیشهربانو شهر ری را به آناهید زرتشتیان قبل از اسلام نسب داده است. مری بویس معتقد است داستان فرار شهربانو از کربلا افسانه ای بیش نیست و به دلیل زمینه های دینی ایرانیان جذب مقبره شهربانو شده است.
مقبره بی بی شهربانو یک زیارتگاه قدیمی در دامنه جنوبی کوههای معروف به بی بی شهربانو واقع در منطقه شرقی شهر ری می باشد. دامنه دارای چشم انداز زیبایی روی دشت ورامین می باشد. جاده فرعی به سمت مقبره، از جاده امین آباد در ابتدای جاده ورامین منشعب می شود. مقبره به شهربانو دختر یزدگرد سوم (آخرین پادشاه ساسانی) و همسر امام حسین منتسب است، اما پاره ای تاریخدانان اصالت این وصلت را زیر سوال می برند و برخی حتا معتقدند یزدگرد سوم جوان نمی توانسته دختری به این سن داشته باشد. قرائتهای دیگری وجود خود یزدگرد سوم را نیز زیر سوال می برند، اما به یقین می توان گفت باور به این وصلت، فره ایزدی شاهان ساسانی را به امامت امامان شیعه وصل میکند.
آرامگاه، مقبره یا بقعه ساختمانی است که بهعنوان بنای یادبود، روی قبر افراد ساخته میشود. آرامگاهها معمولا دارای معماری مختلف هستند که بسته به نوع محیط و فردی که در آن آرامگاه آرام گرفته، متفاوت هستند. آرامگاه معمولا برای افراد معمولی ساخته نمیشود، بلکه افرادی شناخته شده و گاه صاحب کمال یا منصب، بیشتر صاحب آرامگاه هستند. افراد با کمال، عرفا، ائمه و الگوهای مذهبی، آرامگاههایی با شاخصههای مذهبی و معماری اسلامی دارند. یکی از این آرامگاهها که معماری آن شباهت بسیاری به معماری امامزادهها دارد، آرامگاه بیبی شهربانو در شهر ری است
در شهر ری، آرامگاه و زیارتگاهی وجود دارد که بر فراز یک کوه و نزدیکی یک چشمه قرار گرفته است. این آرامگاه که شاخصههای معماری سنگی را در خود دارد، که به زیارتگاه بیبی شهربانو شهرت یافته است. کتیبه موجود در این زیارتگاه، و باور مردم شهر ری، این مقبره از آن شهربانو همسر امام سوم شیعیان، حضرت حسین بن علی است. در این زمینه داستانی تخیلی وجود دارد که خلاصه آن چنین است: «در حادثه کربلا همسر امام حسین بر ذوالجناح سوار میشود و به همراه امام حرکت میکند تا به محل مورد نظر میرسد و چون در این مکان، کوه در مقابل وی قرار می گیرد پناهی را نمیبیند، ناخودآگاه نام کوه را به زبان میآورد. به این صورت در کوه شکافی شکل میگیرد و شهربانو داخل کوه شده، کوه بسته میشود».
