قلعه ارغونشاه

این برج که در ارتفاعی حدودا 35 متری از کف رودخانه کلات ساخته شده، در زمان قدیم که تونل ورودی کلات هنوز احداث نشده بود و تردد به کلات از طریق تنگ دربند ارغون شاه انجام می شده، وظیفه کنترل، دیده بانی و صدور مجوز ورود عابرین را بر عهده داشته است.

قلعه ارغون‌شاه (یا همان ارغوان‌شاه)، دروازه‌یِ ورود به دنیایِ اسرارآمیز کلات نادری و نخستین لایه‌یِ دفاعی این دژِ طبیعی است. این قلعه و برج‌هایِ پیرامون آن در نقطه‌ای استراتژیک به نام «تنگه‌یِ ارغوان‌شاه» بنا شده‌اند که تنها راهِ ورودِ اصلی به شهرِ کلات از سمتِ مشهد محسوب می‌شود. در ادامه، جزئیاتِ این بنایِ پدافندیِ باشکوه را بررسی می‌کنیم: ۱. وجه تسمیه و پیشینه؛ از ایلخانان تا افشاریه نام این قلعه به ارغون‌شاه، یکی از حاکمانِ ایلخانی (نوه‌ی هلاکویِ مغول)، نسبت داده شده است. این موضوع نشان می‌دهد که اهمیتِ دفاعیِ کلات و این تنگه، قرن‌ها پیش از نادرشاه نیز مورد توجه بوده است. با این حال، آنچه امروز از ساختارِ قلعه و برج‌هایِ نگهبانی می‌بینیم، بازسازی و تقویت‌شده در دوران نادرشاه افشار است تا امنیتِ پایتختِ کوهستانی‌اش را به بالاترین سطح ممکن برساند. ۲. معماریِ دفاعی؛ سدی در برابرِ مهاجمان قلعه ارغون‌شاه در واقع مجموعه‌ای از برج‌ها و دیوارهایِ سنگی است که بر فرازِ صخره‌هایِ دو طرفِ تنگه ساخته شده‌اند. برج‌های دیده‌بانی: این برج‌ها با استفاده از سنگ‌های لاشه و ملاتِ ساروج بنا شده‌اند. موقعیتِ آن‌ها به گونه‌ای است که نگهبانان بر تمامِ طولِ تنگه و مسیرِ ورودی تسلط کامل داشتند. دیواره‌هایِ صخره‌ای: در بسیاری از نقاط، معماران از دیواره‌هایِ طبیعی و بلندِ کوه به عنوان دیوار قلعه استفاده کرده‌اند و تنها در نقاطِ نفوذپذیر، دیوارهایِ مصنوعی ساخته‌اند. این ترکیبِ هوشمندانه‌یِ طبیعت و معماری، عبورِ هر نیرویِ متخاصمی را بدونِ اذنِ نگهبانانِ قلعه غیرممکن می‌ساخت. ۳. پیوند با کتیبه نادری دقیقاً در مجاورتِ این قلعه و در دهانه‌یِ همین تنگه، کتیبه‌ی نادری بر دلِ صخره کنده شده است. مسافرانی که از دروازه‌یِ قلعه ارغون‌شاه عبور می‌کردند، ابتدا با این کتیبه مواجه می‌شدند که نمادی از قدرت و جلالِ نادرشاه بود. در واقع، قلعه ارغون‌شاه بازویِ نظامی و کتیبه‌ی نادری بازویِ تبلیغاتیِ ورودیِ کلات بودند. ۴. وضعیت کنونی و اهمیت گردشگری امروزه قلعه ارغون‌شاه به عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است. قدم زدن در میانِ دیواره‌هایِ بلندِ تنگه و نگریستن به برج‌هایی که هنوز بر فرازِ قله‌ها ایستاده‌اند، حسِ حضور در یک پادگانِ باستانی را به زائران و گردشگران منتقل می‌کند. این مکان بهترین نقطه برای درکِ مفهومِ «دژِ طبیعی» کلات است. قلعه ارغون‌شاه، نگهبانِ همیشگیِ ورودیِ کلات است؛ بنایی که قرن‌هاست در برابرِ باد و باران ایستاده تا روایتگرِ پایداریِ این سرزمین باشد.

قلعه ارغونشاه یک برج زیبا در مدخل منطقه کلات نادری و منسوب به دوره ایلخانی است. قلعه در نقطه ای خاص مشرف به اطراف و رودخانه کلات قرار گرفته.

یک برج دیده بانی متعلق به دوره ایلخانی است که توسط ارغونشاه حاکم محلی از خاندان جانی قربان ساخته شده است و در مجاور کتیبه نادری دیده میشود.

شب رفتم زیاد مشخص نبود!خخ

کلا جای خاصی نیست