بند نادری

بسیار دیدنی و عجیب برای اون دوران که با چه امکانتی این بند رو در اون زمان ساختند و حتی در ساخت اون از تزئینات ظریف هم استفاده کردند پیشنهاد می کنم ببینید

بند نادری که در فاصله چهار کیلومتری شرق کلات قرار دارد مربوط به حدود 1000 سال پیش می باشد که در دوره نادرشاه مورد بازسازی و مرمت قرار گرفته است. جنس این سد کوچک از سنگ و ساروج بوده و ارتفاع تاج از کف رودخانه در حدود 25 متر می باشد. هدف از ساخت این سد، تقسیم و کنترل آب بوده است. این سد در کنار جاده اصلی قرار دارد و برای بازدید از آن نیاز به پیاده روی خاصی نیست.

بند نادری (سد نادری)، یکی از مهندسی‌ترین ابنیه‌ی تاریخی در شمال شرق ایران است که در ۴ کیلومتری شهر کلات نادری و بر روی رودخانه‌ی «ژرف‌رود» بنا شده است. این سد نه تنها یک سازه‌ی آبی، بلکه بخشی از استراتژی دفاعی و کشاورزی منطقه‌ی کلات در طول قرن‌ها بوده است. تحلیل ویژگی‌های این بند تاریخی را دنبال می‌کنیم: ۱. پیشینه‌ی تاریخی؛ از سلجوقیان تا افشاریه برخلاف نامش، بسیاری از باستان‌شناسان معتقدند شالوده‌ی اصلی این سد متعلق به دوره سلجوقیان (احتمالاً زمان سلطان سنجر) است. اما به دلیل بازسازی‌های گسترده و مرمت‌های اساسی در دوران نادرشاه افشار برای مهار آب‌های منطقه و آبیاری مزارع کلات، به نام «بند نادری» شهرت یافته است. برخی نیز آن را به دوران شاهرخ تیموری نسبت می‌دهند. ۲. معماری و ساختار؛ مهندسی در دل صخره‌ها این سد با دقتِ بالایی در باریک‌ترین قسمت دره ساخته شده تا بیشترین مقاومت را داشته باشد: مصالح: بدنه سد از سنگ، آجر و ملات ساروج (ملات سنتی ضدآب ایران) ساخته شده است. استفاده از آجر در قسمت‌های داخلی و سنگ در پوسته‌های بیرونی، استحکام خاصی به آن بخشیده است. فرم هلالی: دیوار سد حالتی هلالی دارد که فشار آب را به طرفین (کوه) منتقل می‌کند؛ تکنیکی که در سدهای مدرن امروزی نیز به کار می‌رود. ارتفاع: ارتفاع تاج سد از کف رودخانه حدود ۷۰ متر تخمین زده می‌شود و هرچه به سمت بالا می‌آید، عریض‌تر می‌گردد. ۳. کاربری و تقسیم آب هدف اصلی از احداث یا بازسازی این بند، تقسیم عادلانه‌ی آب بین مزارع کشاورزی دشت کلات و جلوگیری از هدررفت آب‌های جاری به سمت بیابان‌های خارج از مرزهای ایران بوده است. این سد دارای سه دهانه است که دو دهانه زیرین برای تخلیه رسوبات و کاهش فشار، و دهانه‌ی بالایی برای هدایت آب به کانال‌های آبیاری تعبیه شده بودند. ۴. وضعیت امروز؛ یادگاری در حصارِ کوه‌ها امروز این بند به عنوان یکی از آثار ملی ایران ثبت شده است. اگرچه به دلیل فرسایش، عبور از روی تاج سد ممنوع شده و حفاظ‌هایی برای ایمنی و حفاظت از بنا نصب شده، اما همچنان شکوهِ خود را حفظ کرده و نمادی از هوشِ ایرانی در مدیریتِ منابعِ آب در مناطقِ کوهستانی است. بند نادری، قطعه‌ای از پازلِ بزرگِ «دژِ نفوذناپذیرِ کلات» است که در کنار کاخ خورشید و کتیبه‌ی نادری، عظمتِ این پایتختِ کوهستانی را تکمیل می‌کند.

سد نادری در این روزگار بیش از آنکه سد باشد یک سازه تاریخی باشکوه است که حداقل چهار سده روی رودخانه کلات تاب آورده و استوار ایستاده. هرچند قدمت سد را به روایاتی پیش از افشاریان دانسته اند اما این منطقه که دژ طبیعی و مستحکم نادرشاه افشار بوده می بایست در آن دوره در اوج رونق و آبادی بوده باشد. سد چند کیلومتر بعد از شهر کلات و کنار جاده آسفالت قله زو قرار گرفته.

خوشحالم که تونستم از نزدیک این بند زیبارو ببینم و بادستاوردهای نادر از نزدیک اشنا بشم

در شرقي ترين قسمت دژ كلات قرار دارد و فاصله آن تا مركز شهر 3 تا 4 كيلومتر است . ساختمان سد از سنگ ، آجر و ساروج ساخته شده و در حال حاضر آب سد از شكاف عميقي كه در زير سد ايجاد شده است، مي گذرد . ارتفاع آن از بستر رودخانه 25 متر ( البته ارتفاع آن خيلي بيشتر بوده حدود 70 متر كه تخريب شده است ) و عرض آن در با لاي سد بيش از 7 تا 12 متر است. سه دهنه بزرگ در بدنه آن ساخته شده است كه ظاهرآ به تقسيم و كنترل آب اختصاص دارد و جزء اينها دريچه و دهنه هاي ديگري هم در ارتفاعهاي معين تعبيه گرديده كه از بالاي سد باز و بسته مي شده اند. چون خرابي زيادي به سد وارد نيامده امروزه هم با مخارج مختصري قابل مرمت است واگر بصورت اوليه درآيد از هدر رفتن آب ها ي بهاره و فصول ديگر جلوگيري مي شود و به مصرف كشت و زرع مي رسد. شايد ايجاد اين سد مستحكم براي اين بوده كه قسمتي از صحراي تركستان و آباديهاي مجاور و پايين دست را كه قسمتي از آن ها امروز جزيي از تركمنستان است، آبياري كند . دوره تاريخي ساخت بند با توجه به مصالح و نوع معماري سلجوقي تاريخ خورده است كه در دوره افشاريه مرمت و توجه بيشتري به آن شده است و تا دوران مشروطه كه مجد الا سلام كرماني آن را ديده كاملآ سالم بوده است . در دوره هاي بعد هم از آن استفاده مي شده است. برگرفته از وب سایت اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان خراسان رضوی.

باشکوه بود به نظرم. جاده ش از مشهد یه مقدار سخت بود، چون خیلی پیچ و گردنه داشت. اما رودخونه کنار کوه و کتیبه جالب بودن

سد خشتی منسوب به نادرشاه ، با ارتفاع کف تا تاج ۲۵ متر ، دارای سه دهنه ، و عرض ۷ تا ۱۲ متر ، این سد از هدر رفتن آب به سمت کویرها و دشت های خشک ترکمنستان جلوگیری می کرده است. در کتب بیشتر از ساخت آن در زمان الغ بیگ سلجوقی یاد شده و معماری و ساخت آن نزدیک به دوران سلجوقیان است ، دوران رشد و شکوفایی و رونق معماری اصیل ایرانی.

زیر بند خیلی جای قشنگی هست و میتونید برید و اونجا تفریح کنید البته حواستون باشه که اون پایین آنتن نمی‌ده و یک نکته دیگه اینکه چون کاملا دره هست اگه یه درصد بارون یا سیل بیاد شما هیچ راهی برای فرار ندارید پس موقع هایی که حس میکنید بارون میاد کاملا حواستون باشه و ترجیحا تنها نرید. یک نکته جالبش هم این هست که اگه خوش شانس باشید اون پایین داخل آب میتونید ماهی پیدا کنید. (اتفاقا ماهی‌های بزرگ و خوبی هم داره) بند نادری در واقع یک سد خاکی هست که به گفته بعضی‌ها در زمان افشاریه برای جلوگیری از رفتن آب به ترکمنستان ساخته شده. و اما الان بیشتر جنبه تاریخی داره و ازش استفاده نمیشه.

اهالی کلات این سد را به نادرشاه افشار نسبت می‌دهند اما بعضی از محققین، ساختمان آن را از آثار الغ بیگ فرزند شاهرخ گورکانی می‌دانند. اما به نظر مهدی بامدادی در کتاب آثار تاریخی کلات و سرخس، بنای سد را مربوط به سلجوقیان و بالاخص سلطان سنجر سلجوقی می‌داند.

مکانی تاریخی از زمان نادر شاه عمق دره زیاد و آبشار همیشگی دارد.

بسیار دیدنی لطفا روی سد نروید

عظمت پادشاهی یک ابرقهرمان

اگر به این شهر آمدید دیدن این سد تاریخی خالی از لطف نیست که مربوط به دوره سلجوقی تا افشاری است.محل آن کنار جاده اسفالت است و تا شهر ۶ کیلومتر بیشتر فاصله ندارد.

دیدنی و جذاب ...باید برای جذب گردشگر و کسب درآمد از این طریق به جای درآمدهای دیگه تبلیغ و کار انجام بگیره

سمت خاکی اونور بند پرتگاه خیلی بزرگی داشت و برای عکس برداری خیلی محیط خوبیه

مکان خاص با دره ی عمیق.اگه اهل ماهیگیر هستید مناسبه

مسیر رسیدن به بند از کنار شالیزارها بسیار زیباست

بسیار زیبا و حیرت آور بود .

سازه ی سد از خشت و ساروج