HESAM ASHOORI
۷ ماه قبل
مجموعه آسیابهای آبی بشرویه. این مجموعه که به «آسیابهای هفتگانه» معروف است، در امتداد مسیر قنات تاریخی بشرویه (که از کوههای رقه سرچشمه میگیرد) و با فاصلهی حدود یک کیلومتر از یکدیگر ساخته شدهاند. نبوغ در مهندسی آب چیزی که این آسیابها را از نمونههای دیگر متمایز میکند، نحوهی استفاده از شیب زمین است. معماران قدیم با استفاده از شیب تندِ دامنه کوه به سمت دشت، آب را به داخل «تنورههایی» استوانهای هدایت میکردند. این تنورهها حدود ۱۰ تا ۱۲ متر عمق دارند. فشار آبی که از این ارتفاع به پایین میریزد، چنان قدرتی ایجاد میکند که پرههای چوبی را به حرکت درآورده و سنگهای عظیم آسیاب را میچرخاند. نامگذاری و ترتیب آسیابها جالب است بدانی که این آسیابها از سمت بشرویه به سمت کوه، به ترتیب زیر نامگذاری شدهاند: آسیاب اول (سروش): نزدیکترین آسیاب به شهر و جدیدترین آنها. آسیاب دوم (میرزا) آسیاب سوم (زنگی) آسیاب چهارم (آقا یا شیخی) آسیاب پنجم (دهنه): قدیمیترین آسیاب مجموعه که در نزدیکی قلعه دختر قرار دارد. آسیاب ششم (میو یا رودی) و آسیاب هفتم (فروغ) که در ارتفاعات بالاتر قرار دارند. وضعیت امروز: میراثی که هنوز نفس میکشد برخلاف بسیاری از آثار تاریخی که فقط کالبدی سنگی از آنها مانده، آسیاب اول و دوم (و گاهی پنجم) همچنان فعال هستند. تجربهی زنده: وقتی وارد فضای تاریک و خنک زیرزمینی آسیاب میشوی، صدای مهیب چرخش سنگ روی سنگ و بوی عطرآگین آرد تازه، تو را به صدها سال پیش میبرد. کیفیت آرد: هنوز هم بسیاری از اهالی منطقه معتقدند نانی که با آرد این آسیابهای آبی پخته میشود، به دلیل سرعت پایین چرخش سنگ و داغ نشدن آرد، طعم و کیفیت بسیار بالاتری نسبت به آردهای صنعتی دارد. تفرجگاه: اطراف آسیاب پنجم (دهنه) به دلیل مجاورت با کوه و جریان آب، به یکی از زیباترین مناطق برای پیکنیک و استراحت گردشگران تبدیل شده است. قصهها و باورهای محلی کوالانچی: در گذشته، هر آسیاب مسئولی داشت که به او «کوالانچی» میگفتند. او نه تنها مسئول آرد کردن گندمها بود، بلکه شبها باید نگهبانی میداد تا کسی سهم آب قنات را منحرف نکند. برکت سنگ: قدیمیها میگفتند سنگ آسیاب نباید هیچوقت خشک بچرخد، چون صدای «نالهی سنگ» بدشگون است و برکت را از روستا میبرد؛ به همین دلیل همیشه سعی میکردند جریان گندم به داخل سنگ قطع نشود. نکته برای بازدید: بهترین زمان برای بازدید از این مجموعه، عصرهاست؛ وقتی نور خورشید به کوههای رقه میتابد و میتوانی پیادهروی کوتاهی در مسیر قنات میان آسیابها داشته باشی.
