HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
اگر در کویر خراسان جنوبی به دنبال شکوهی از دوران قاجار هستی، باغ خان بشرویه (که به «خانه طاووسی» یا «خانه شیبانی» هم معروف است) مقصدی است که نباید از دست بدهی. این بنا نه فقط یک خانه، بلکه نمادی از قدرت و ذوق معماران کویری در یکی از قدیمیترین شهرهای خشتی ایران است. تاریخچه و مالکیت این عمارت باشکوه در اواسط دورهی قاجار ساخته شده و متعلق به امیرحسنخان طبسی (حاکم وقت منطقه) بوده است. به دلیل وسعت زیاد حیاط و درختان فراوانش، مردم محلی آن را «باغ خان» نامیدهاند. بعدها به دلیل سکونت خانوادههای «طاووسی» و «شیبانی» در این مکان، به این نامها نیز شهرت یافت. جالب است بدانی که این بنا بیشتر جنبهی حکومتی و اداری داشته و محلی برای پذیرایی از میهمانان خاص خان بوده است. معماری؛ بازی نور و آب در قلب کویر باغ خان نمونهای درخشان از معماری درونگرا و متناسب با اقلیم گرم و خشک است: حوضخانه رویایی: زیباترین بخش بنا، حوضخانهی هشتضلعی آن است. سقف این فضا دارای رسمیبندیهای استادانه و گنبد کلاهفرنگی است که نور را از پنجرههای مشبک به داخل هدایت میکند. شاخهای از آب قنات معروف بشرویه ابتدا وارد این حوضخانه میشده تا فضا را خنک کند و سپس برای آبیاری به سمت درختان حیاط سرازیر میگشته است. شاهنشین و ایوانها: در ضلع شرقی و غربی حیاط، دو ایوان رفیع روبروی هم قرار دارند. شاهنشین اصلی در پشت ایوان شرقی واقع شده که محل استقرار خان بوده است. در گذشته بادگیری بر فراز این ایوان وجود داشته که هوای خنک را به شاهنشین و سردابهی زیر آن میرسانده است. تزیینات گچبری: برخلاف نمای بیرونی که ساده و با کاهگل پوشانده شده، دیوارهای داخلی حیاط و اتاقها با قاببندیهای گچی و نقشهای ترنج تزیین شدهاند که ظرافت هنر قاجاری را به رخ میکشند. اطلاعات بازدید آدرس: بشرویه، بافت تاریخی، خیابان ملاعبدالله تونی بشروی، کوی ملاسعدی. نزدیک به: این بنا در نزدیکی موزه خصوصی بشرویه (خانه ملاعبدالله تونی) و خانه مستوفی قرار دارد، بنابراین میتوانی با یک پیادهروی کوتاه از چندین اثر ارزشمند دیدن کنی. نکته بازدید: با توجه به مرمتهای انجام شده توسط شهرداری، این مکان گاهی برای فعالیتهای فرهنگی استفاده میشود. پیشنهاد میکنم قبل از رفتن، از باز بودن درِ اصلی اطمینان حاصل کنی یا با راهنمایان محلی همراه شوی.
