آرامگاه بی بی دختران(بی بی خدیجه) یه زیارتگاه زیبا در شیراز، استان فارس است. این زیارتگاه در منطقه ۸ واقع شده و برای علاقهمندان به زیارت و تاریخ، جایگاه ویژهای دارد. زیارتگاهها در ایران معمولاً در اطراف شهرهای بزرگ یا مناطق تاریخی قرار میگیرند و فضایی معنوی و آرامشبخش ارائه میدهند. اگر دنبال یه مکان برای دعا و آرامش هستید، آرامگاه بی بی دختران میتواند گزینهی مناسبی باشد. قبل از رفتن بهتر است زمان بازدید را بررسی کنید.
اگر در کوچه پس کوچههای محلهی قدیمی «سنگ سیاه» شیراز قدم بزنی، گنبدی ساده اما بلند را میبینی که متعلق به آرامگاه بیبی دختران است. این بقعه که مدفن «بیبی خدیجه» (معروف به امعبدالله)، از نوادگان امام زینالعابدین (ع) است، داستانها و باورهای عامیانهی شیرینی را در دل خود جای داده که آن را به یکی از مکانهای خاص شیراز تبدیل کرده است.
نامگذاری و باورهای عامیانه
علت اصلی نامگذاری این بقعه به «بیبی دختران»، به یک رسم قدیمی در میان دختران شیرازی برمیگردد. در گذشته، دختران مجردی که آرزوی ازدواج و گشایش در بخت داشتند، به این امامزاده متوسل میشدند. آنها با نیت پیدا کردن همسری شایسته، پارچه یا نخی را به ضریح یا در و دیوار این بقعه میبستند و به امعبدالله متوسل میشدند. به دلیل تکرار این رسم توسط دختران جوان، کمکم این مکان در گویش محلی به «بیبی دخترون» مشهور شد.
جالب است بدانی که برخی پژوهشگران بر این باورند که این مکان در دوران باستان معبد زرتشتی و متعلق به آناهیتا (ایزدبانوی آبها و باروری) بوده است. آنها معتقدند همانطور که معبد آناهیتای تهران به «بیبی شهربانو» تغییر نام داد، این مکان نیز در گذر زمان از معبد آناهیتا به آرامگاه بیبی دختران دگرگون شده تا قداست خود را در دوران اسلامی حفظ کند.
معماری و تاریخچه
بنای فعلی آرامگاه داستانی زنانه دارد؛ گفته میشود بنیاد اولیه آن را یک زن از سلاطین دوران زندیه (یا بنا بر برخی منابع، همسر امیر مبارزالدین از سلسله آل مظفر) نهاده است. این بنا بعدها در اثر زلزله تخریب شد و توسط محمدقلی خان ایلخانی بازسازی گشت، به همین دلیل معماری آن ترکیبی از ظرافتهای زندیه و قاجار است.
بنای دو طبقه: آرامگاه دارای دو طبقه و یک زیرزمین است. مقبرهی اصلی بیبی خدیجه در زیرزمین قرار دارد که با سنگهای گندمک فرش شده است.
حیاط و حوض: در جلوی بقعه، حوضی مربعی شکل و دو باغچه کوچک وجود دارد که فضای باصفایی به محوطه بخشیدهاند.
تزیینات: برخلاف بسیاری از امامزادهها، گنبد این بنا کاشیکاری پرزرق و برقی ندارد و سادگی آجری آن حس آرامش عجیبی به زائران میدهد، هرچند داخل بقعه تزیینات چوبی و منبتکاریهای زیبایی دیده میشود.