بقعه شیخ ابومسعود، جاذبههای گردشگریی که در قلب اصفهان واقع شده، یه جای فوق‌العاده برای گردش و یادگیری تاریخ است. این مکان با معماری سنتی و فضای آرامش‌بخش، برای گردشگرانی که دنبال تجربه‌ای متفاوت و روحانی هستند، خیلی جذابه. در محله‌ی جامی، نزدیک به بازار تاریخی، این بقعه جایگاه ویژه‌ای در میان جاذبههای شهر دارد و همیشه پر از بازدیدکننده‌ی علاقه‌مند به فرهنگ و هنر ایرانی. اگر به دنبال یه تجربه‌ی معنوی و تاریخی در اصفهان هستی، حتماً اینجا رو نباید از دست بدی؛ یه قدم داخل این بقعه، حس می‌کنید که زمان به آرامی می‌گذره.
باقعه شیخ ابومسعود رازی، که در قلب اصفهان و نزدیک محله علی قلی اقا قرار گرفته، به‌عنوان یکی از مکان‌های تاریخی و معنوی شهر شناخته می‌شود؛ بازدیدکنندگان اغلب از زیبایی سردر، کاشیکاری مینائی و خطاطی ثلثی آن، فضایی آرامش‌بخش و حسی از تاریخ قرن نهم و تیموریان لذت می‌برند. اما نظرات متنوعی هم وجود دارد؛ برخی از بازدیدکنندگان با ۳ یا ۲ ستاره، به‌دلیل دسترسی محدود، کمبود امکانات یا عدم تجربه‌ی واقعی در این مکان اشاره می‌کنند، در حالی که دیگران با ۴ یا ۵ ستاره، آن را «جای زیبا، تاریخی و معنوی» می‌نامند و حتی به‌عنوان «خانه انقلاب اسلامی و ولایت» به‌عنوان یک اثر ملی یاد می‌کنند. در کل، اگر به معماری سنتی، تاریخ و فضای روحانی علاقه‌مند باشید، این بقعه قطعاً ارزش دیدن را دارد، ولی بهتر است قبل از رفتن، مسیر و امکانات را بررسی کنید.
Fariborz Alaghehband
۹ سال قبل
۳
خانقاه شيخ ابومسعود رازي يا بقعه مسعوديه که درگذشته هاي دور قبرستان عمومي اصفهان بوده و حافظ ابونعيم مورخ و محدث و دانشمند بزرگ نيز در همين محل به خاك سپرده شده است.
از عماراتی که به نام خانقاه شیخ ابومسعود رازی یا بقعه مسعودیه معروف بوده است امروز جز سردری قابل توجه و بسیار زیبا چیزی برجای نمانده است. این محل درگذشته های دور قبرستان عمومی اصفهان بوده و حافظ ابونعیم مورخ و محدث و دانشمند بزرگ نیز در همین محل به خاک سپرده شده است.(متوفی به سال ۴۳۰ هجری قمری برابر با ۱۰۳۸ میلادی).
شیخ ابومسعود رازی از محدثین و دانشمندان نامدار قرن نهم هجری است که پس از مرگ یک مجموعه شامل چهارسو و حمام و باغ بسیار بزرگی در کنار مزار او ساخته شد و به درب شیخ شهرت یافت. سردری که اکنون باقیمانده و بیانگر معماری و خطاطی دوران آق قویونلوها است کتیبه ای است که با کاشی مینائی تزئین شده و آنرا با شکوه و بسیار زیبا توصیف کرده است.
این کتیبه در دو سطر یکی به خط ثلث جلی به رنگ سفید و دیگری به خط ثلث با حروف ریز طلائی برزمینه آبی نوشته شده است. این کتیبه در زمان یعقوب فرزند اوزون حسن آق قویونلو نوشته شده و کاتب آن کمال الدین بن شهاب یزدی و تاریخ آن ۸۹۵ هجری قمری است. به نظر بسیاری از محققین و پژوهشگرانی که در باره معماری و کاشیکاری دوران ایلخانی بررسی کرده اند کاشیکاری این سردر بعدها الهام بخش بسیاری از کاشی کاران اصفهان بوده است«شیخ ابومسعود رازی» یکی از عرفا و محدثان سده نهم هجری قمری است. او برای مردم اصفهان مقام بلندی داشت و هنگامی که درگذشت در محل خانقاهش، مجموعه ای شامل یک بقعه زیبا و باغی را در آنجا ساختند که به «درب شیخ» معروف شد. این بقعه در گذر زمان تخریب شد و بسیاری از نفایس آن به تاراج رفت.آنچه فعلا از این مجموعه بزرگ بر جای مانده، یکی سردر زیبای آن است که کاشیکاری جالب توجهی دارد و شهرهای استان اصفهان - دیدنی های استان اصفهان - الهام بسیاری از کاشیکاران اصفهانی بوده است و دیگری بقعه یا گنبد پشت این سردر است که آن نیز از حیث معماری و برخی تزیینات به جا مانده واجد اهمیت تلقی می شود.یکی از نکات جالب توجه در این بقعه یادگارهایی است که در طول 500 سال گذشته، صوفیان یا مریدان شیخ بر در و دیوار آن با خطوطی ریز و خوش نوشته اند و خواندن شان سرگرمی جالبی برای گردشگران خواهد بود.بقعه شیخ ابومسعود، در سالیان اخیر توسط شهرداری اصفهان مرمت شده و با عنوان «خانه انقلاب اسلامی و ولایت» مورد بهره برداری قرار گرفت. بازدید از آن برای عموم آزاد است. در ضمن این بنا خیلی نزدیک به مجموعه علیقلی آقا قرار گرفته است. (نشانی: میدان شهدا، خیابان چهارباغ پایین، خیابان جامی)
شیخ ابومسعود رازی یکی از دانشمندان و به گفته برخی صوفیان قرن سوم هجری قمری است که پس از درگذشت وی و در دوران سلطان يعقوب آن قويونلو، در محلی که قبلا خانقاه بود و شیخ ابومسعود در آنجا به ارشاد و هدایت مردم می پرداخت برای او آرامگاهی ساختند؛ بنایی که شامل چهارسو و حمام و باغ بسيار بزرگ می شود. این محل به خانقاه شيخ ابومسعود رازی يا بقعه مسعوديه نیز شهرت دارد و در گذشته‌های دور به عنوان قبرستان عمومی اصفهان هم کاربرد داشته است. این بنا که یادگاری از دوره تیموریان در اصفهان است بعد از بازسازی در بهمن 1390 به عنوان خانه انقلاب اسلامی و ولایت به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
سردر بنا که شاخص‌ترین قسمت آن است، معماری، خطاطی و هنر دوران آق قويونلوها را نشان می‌دهد و شامل کتیبه‌ای است كه با كاشی مينایی تزئین شده و از شکوه و زیبایی بقعه سخن می‌گوید. کتیبه مذکور با زمینه آبی در دو سطر و به خط ثلث نوشته شده است. کاتب این کتیبه کمال‌الدین بن شهاب یزدی بوده و محققین با بررسی این کتیبه‌ها متوجه شدند، این نوع کاشیکاری الهام بخش بسیاری از کاشیکاران اصفهان بوده است. یکی دیگر از بخش های قابل توجه این بنا، سرداب آن است که قبر شیخ نیز در آن قرار دارد که البته امروز اثر زیادی از آن باقی نمانده است. درِ این سرداب همیشه به روی شما باز است و گاهی میزبان مراسم مذهبی نیز می‌شود. داخل این بنا بدون شک شما را به تحسین وا می‌دارد؛ گچبری‌های زیبا به رنگ سفید و آبی که فضایی آرامش‌بخش به وجود آورده اند.
خوب است بدانید علاوه بر شیخ ابومسعود رازی، مدفن یکی دیگر از نامداران اصفهان به نام حافظ ابونعيم از مورخان و محدثان بزرگ نیز در این محل قرار دارد.
این بنا در تاریخ ۲۲ آذر ۱۳۱۳ با شماره ثبت ۲۱۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
