قلعه استاناوند یک موزه تاریخی در گرمسار است که با دیوارهای کهن و جناحهای رازآلودش، سفری به گذشته میدهد. فضای داخلی آرام و نماهای باستانی فرصت مناسبی برای آشنایی با تاریخ محلی و سبک زندگی قدیمی را فراهم میکند. اینجا مناسب دوستداران تاریخ، خانوادهها و گردشگرانی است که دوست دارند از نزدیک با فرهنگ منطقه آشنا شوند و لحظاتی فراموش نشدنی را تجربه کنند.
قلعه استاناوند، که در دل ارتفاعات دماوند و نزدیک رود حبله رود در گرمسار قرار گرفته، یه جای تاریخی با قدمتی که شاید به دوره ساسانی برسه ولی معروفترین دورهاش دوره اسماعیلیان است؛ این قلعه بهعنوان یک پایگاه دفاعی و در مسیر فرار در دل درههای رودخانهها ساخته شده بود. بازدیدکنندگان میتونن از دیوارهای سنگی که هنوز در حال ریزش و فرسایش هستند، چشمانداز زیبایی از طبیعت اطراف دماوند رو ببینن، ولی دسترسی بهجایگاهش سخت است؛ راه ورودی از سمت رودخانه نیست و مسیر صعبالعبوریه که باید از داخل قلعه عبور کنید. خیلیها حس میکنن نگهداری و مرمت این اثر تاریخی بهخوبی انجام نشده و این باعث میشه گردشگران زیادی بهدنبال این مکان نباشن، در حالی که اگر بهطور مناسب نگهداری بشه میتونه جاذبهای بزرگ برای علاقهمندان به تاریخ و کوهنوردی بشه. در مجموع، قلعه استاناوند یه جای تاریخی جذاب با چشماندازهای خیرهکننده است، اما دسترسی سخت و کمبود مرمت باعث میشه تجربهاش کمتر از حد انتظار باشه.
Shahab Bakhshian
۴ ماه قبل
۴
قلعه استوناوند یکی از قلعههای تاریخی منطقه دماوند است که بر فراز ارتفاعات و در موقعیتی استراتژیک ساخته شده. برخی پژوهشها احتمال میدهند بنیان اولیه آن به دورهی شاهنشاهی ساسانی برسد، اما شهرت و اهمیت اصلی این قلعه مربوط به دورهی اسماعیلیان نزاری است که از آن به عنوان پایگاه دفاعی استفاده میکردند.
امروزه بقایای دیوارها و ساختار سنگی آن، چشماندازی زیبا از طبیعت اطراف دماوند را پیش روی بازدیدکنندگان قرار میدهد و برای علاقهمندان به تاریخ و کوهنوردی مقصدی جذاب به شمار میرود.
زمانی که رودخونه کم آبه بازدید کنید چون راه ورودی به اون سمت رودخونه نیست و مسیر صعب العبوری به درون قلعه وجود داره
قدمت سه هزار سال که جایگاه موبد موبدان بوده
نوشتن بقایای ساعت آفتابی هم اونجا پیدا شده
سومین دژ غیرقابل نفوذ زمان خودش بوده
قلعه استوناوند مربوط به دوره اسماعیلیان است و در شهرستان گرمسار ، در ابتدای دره حبله رود واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۵۸۰۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است . چیزی که بر من روشن نشد این است که حداقل نگهداری و مرمت برای این اثر تاریخی باشکوه و شگفت انگیز که میتوانست گردشگران بسیاری برای این منطقه به ارمغان بیاورد انجام نشده است . جنس کوهی که این بنای تاریخی برروی دامنه و قله آن بنا شده به صورت خطرناکی ریزشی و فرسایشی است و فکر نمیکنم تا مدت زمان زیادی دوام بیاورد هرچند که همین حالا هم مخروبه است . به دلیل حجم زیاد آب حبله رود موفق به بازدید از نزدیک قلعه نشدم . شاید راهی بجز عبور از رودخانه هم داشت اما من موفق به یافتنش نشدم
یه قلعه مربوط به دوره اسماعیلیان هست، البته تحقیقات تاریخی زیادی روش انجام نشده اما با توجه به محل استقرارش میشه پذیرفت که قدمت بیشتری داشته باشد، توضیح در زمان ساسانیان معمولاً شهرهای بزرگ ایران در دشت های داخلی در دلتای رودخانه های مستقر می شدند و مسیر دره رودخانه به عنوان یک راه فرار محلی در مواقع حمله دشمنان استفاده می شده به همین منظور هم در ابتدای دره های بزرگ معمولاً قلعه ها یا دژهای دفاعی مستقر می شدند و خط اول دفاع از مردم شهر از همین قلعه ها شروع می شده ، دلتای حبله رود هم محل استقرار شهری باستانی خاراکس بوده و قلعه استوناوند هم احتمالاً با هدف دفاع از مردم شهر در مواقع حمله دشمن تاسیس شده است، نمونه همین قلعه در قسمت شمالی شهر ایوان کی در دره رودخانه جمع آبرود هم وجود داره در دره ورودی روخانه جاجرود هم قلعه چنگی وجود داشته بنابراین میشه حدس زد که قلعه استوناوند هم تاریخی قدیمی تر از اسماعیلیان داشته باشه بنای قلعه تشکیل شده از یک دیواره دفاعی قلعه اصلی و برج نگهبانی که دقیقاً در تپه روبروی قلعه اصلی در قسمت غربی واقع شده است.
