کاروانسرای ایوانکی

یه روز جمعه اوایل اسفند ۱۴۰۳ رفتیم کاروانسرای ایوانکی، خوب بازسازی شده بود ولی نسبت به کاروانسراهای شاه عباسی که قبلاً دیده بودم چیز بارز و شگفت‌انگیزی نداشت. اطرافشم پر از بناهای نیمه ویرانه بود. رستوران هم داشت. غذاش بد نبود. در کل همه چیزش متوسط رو به خوب بود.

ساختمان این کاروانسرا از سنگ و آجر بناشده و دارای تزیینات آجرکاری است. شکل کاروانسرا ازنظر معماری چهار ایوانی است. این کاروانسرا که دارای پلانی مربع شکل است، به‌صورت شرقی – غربی بوده و ورودی آن از ضلع شرقی بنا است. ایوان‌ها به‌صورت عریض اما کم ارتفاع قرارگرفته‌اند. ازجمله زیبایی‌های این بنا، تقارن در کل بنا است. حجره‌های دورتادور حیاط و قسمت بیرونی درب به‌صورت آجری قرارگرفته‌اند که جلوه‌های خاصی به بنا بخشیده‌اند.

کاروانسرای شاه‌عباسی ایوانکی، نخستین ایستگاه مهم در مسیر جاده ابریشم پس از خروج از ری به سمت شرق (خراسان) بوده است. این بنا که متعلق به دوره صفویه است، به دلیل قرارگیری در نزدیکی گردنه خطرناک «قصر بهرام» و دشت کویر، از اهمیت امنیتی و بازرگانی استراتژیک برخوردار بوده است. تحلیل کالبدی و ویژگی‌های فنی این کاروانسرا به شرح زیر است: ۱. معماری و پلان (چهار ایوانی) کاروانسرای ایوانکی با پلان مربع شکل و به سبک چهار ایوانی ساخته شده است که کامل‌ترین الگوی کاروانسراهای ایرانی محسوب می‌شود: حیاط مرکزی: فضایی باز که تمام حجره‌ها و ایوان‌ها رو به آن باز می‌شوند، این طراحی باعث ایجاد امنیت کامل در برابر دستبرد راهزنان می‌شده است. تقارن: هندسه بنا کاملاً متقارن است؛ ایوان‌های شمالی و جنوبی در مقابل هم و ایوان‌های شرقی و غربی نیز روبروی یکدیگر قرار دارند که علاوه بر زیبایی، به توزیع یکنواخت بارِ سازه کمک می‌کند. ۲. حجره‌ها و سیستم گرمایشی حجره‌ها: دورتادور حیاط، اتاق‌هایی برای استراحت مسافران تعبیه شده است. هر حجره دارای یک ایوانچه در جلو است که به عنوان فضای واسط عمل می‌کند. بخاری دیواری (شومینه): در داخل هر حجره، طاقچه‌ها و بخاری‌های دیواری خشتی تعبیه شده تا مسافران در شب‌های سرد کویر بتوانند خود را گرم کنند. ۳. اصطبل‌های وسیع (شترخان) یکی از بخش‌های مهم این کاروانسرا، راهروهای عریضی است که در پشت حجره‌ها قرار دارند: این فضاها که به شترخان معروف هستند، محل نگهداری چهارپایان و کالاها بودند. تهویه: سقف شترخان‌ها دارای روزنه‌هایی برای خروج بوی دام و ورود هوای تازه است. ضخامتِ دیوارها در این بخش به قدری زیاد است که در تابستان‌ها هوای بسیار خنکی دارد. ۴. تزیینات و مصالح آجرکاری: نمای بنا تماماً از آجر است. تزیینات آجرکاری در سردر ورودی و لچکیِ ایوان‌ها به صورت هندسی و بسیار ساده اما باوقار اجرا شده است. سنگ‌چینی پایه: به دلیل رطوبت احتمالی و فرسایش خاک در منطقه، پی و ردیف‌های پایینی دیوارها از سنگ‌های بزرگ و مقاوم ساخته شده است. مختصات بازدید: موقعیت: استان سمنان، شهرستان گرمسار، یک کیلومتری جنوب شهر ایوانکی. وضعیت: این بنا در سال ۱۳۵۴ ثبت ملی شده و در سال‌های اخیر عملیات مرمت بر روی سقف و دیوارهای آن جهت تبدیل شدن به یک مجتمع اقامتی-گردشگری صورت گرفته است.

کاروانسرای شاه عباسی که مرمت شده بود و در دست بخش خصوصی بود، ولی ورودیه آن عجیب بود، نفری ۵۰ هزار تومان در نوروز ۱۴۰۳ 😮

خوشبختانه شاهد مرمت و بازسازی این کاروانسرا هستیم ولی با خون جگر و غصه، چرا که اصلا طرح مناسبی جهت مرمت و دلسوزی لازم انجام نمی شود، حقیقتا اینجا می تواند یکی از جاذبه های تفریحی، فرهنگی ایوانکی شود.

در مورد این کاروانسرا دوران صفوی، بیشتر کاربران تاریخچه آن را ارسال کرده اند اما مطلب مهم اینست که این مکان با زحمت و هزینه زیاد بازسازی شده است و در اختیار بخش خصوصی برای بهره برداری اصولی قرار گرفته. ولی متاسفانه استقبال چندانی گویا نمی شود که دلیل اصلی آن ممکن است بخاطر مکان آن و محیط اطراف باشد. اگر قصد بازدید از کوه ها و غارهای نمکی گرمسار را دارید یا قصد سفر به تهران از این جاده را دارید حتما شبی را در این مکان تاریخی زیبا بگذرانید. حس گذران یک شب در یک کاروانسرای قدیمی با همان شکل و ترکیب قطعا لذت بخش خواهد بود. داخل این مکان سوپرمارکت، رستوران، کافی شاپ و چای و قلیان خانه هم هست. اتاق ها به کولر آبی و شوفاژ و رختخواب مجهز هستند. سرویس های بهداشتی تمیز در دو سمت کاروانسرا وجود دارد. اگر شب های جمعه بروید موسیقی زنده از ساعت 8.30 تا 11 شب اجرا دارند. داخل حیاط میز و صندلی چیده شده و سکوهای روبروی اتاق ها هم قابل استفاده است. اگر می خواهید این مکان زیبا برای گردشگری و اقامت پابرجا بماند حتما با رزرو یکی دو شب در این مکان تاریخی از مرمت کننده و بخش خصوصی آن حمایت کنید. فاصله این مکان از تهران حدود 70 کیلومتر است، تهرانی هم می توانند با صرف مسافت و وقت کمی، شبی را در این مکان بگذرانند. قیمت اتاق ها واقعا مناسب و حتی پایین است. پرسنل خوب و مهمان نواز هستند. ما برای رفتن به کوه و غارهای نمکی، یک شب اینجا اقامت داشتیم که واقعا خاطره خوبی برایمان بجا گذاشت.اتفاقا شب جمعه بود که موسیقی زنده هم بود. برای شما که اتاق اجاره می کنید، هزینه دیگری برای ورودی ندارد و فقط در صورت سفارش غذا یا چای و... هزینه آنها را پرداخت خواهید کرد. فردا آنروز هم با فاصله 17 دقیقه به کوه ها و غارهای نمکی رسیدیم. فضای پارک ماشین هم به اندازه کافی در جلو کاروانسرا هست.

این کاروانسرا در حال حاضر بعنوان اقامتگاه بومگردی استفاده میشه. رستوران زیبا و بزرگی در اون قرار داره و قیمتهای رزروش هم مناسب و مقرون بصرفه ست. باتوجه به مسافت کمی که با تهران داره ، میتونه یکی از لوکیشنهایی باشه که آخر هفته رو بخواهید در اون سپری کنید

قراره یه رستوران و بومگردی اینجا افتتاح بشه

محیط خلوت و ساکتی داره ، جای پارک ماشین ، برای اقامت هم اقتصادی محسوب میشه

این بنا در حال باز زنده سازی است ( در حال مرمرت و تغییر کاربری به اقامتگاه است )ما دی ماه نگاهی گذرا به این کاروانسرا انداختیم . برای دسترسی به این کاروانسرای در حال مرمت بهتر است از جاده خاکی که برای دسترس به دامداری های پایین دست احداث شده استفاده کنید. چرا که جاده خاکی بالای کاروانسرا کمی ناهموارتر است و هنگام بارش دچار مشکل می شوید. از ریختن زباله در اطراف کاروانسرا به شدت پرهیز کنید. به دلیل اینکه این ملک به تصرف شخصی درآمده، از گذاشتن عکس ها معذور شدم

کاملا بازسازی شده وآماده پذیرائی ازگردشگران عزیز کافی شاپ ورستوران درجه یک درحدمنطقه یک تهران واقعا بینظیره🌹

بازدید کنندگان محترم از این پس همه روزه امکان بازدید، اقامت و پذیرایی در این بنای تاریخی را خواهند داشت.

پیشنهاد می کنم حتما یک شب اقامت در این کاروانسرا را تجربه کنید ، محلی تاریخی و زیبا

متاسفانه تعطیل بود و فعالیتی ندارد . میتواند به بومگردی خوبی تبدیل شود .

فضای بکر و جذاب برای عکاسی.

زیباست

کاروانسرا شاه عباسی

Delicious food in a historical place! It can be one of your best experiences in Iran if you are in love with culture and hungry for a Persian dish ;)

very nice but closed. This placed is always closed but if want to visit you have to get the permission from cultural heritage office

Best place, best people,best accomodation