مسجد و مدرسه حیدریه، مکان تاریخی در قزوین، منطقه ۱، یکی از جاذبههای تاریخی شهر است. این مکان برای علاقهمندان به تاریخ و معماری ایرانی جذاب است و در محلهای آرام و سنتی قرار گرفته. اگر به دنبال یک تجربه فرهنگی و آرامش هستید، حیدریه جای مناسبی برای بازدید است. حتماً زمان خود را برای گشت و گذار در این مکان تاریخی کنار بگذارید.
در قلب محلهی قدیمی بلاغی، مسجد و مدرسه حیدریه یکی از گنجینههای معماری ایران است که با ترکیبی از آجرکاری ساده سلجوقی و گچبریهای پیچیدهی کوفی، چشمنوازهست. بازدیدکنندگان از زیبایی محراب، کتیبههای گلدار و لاجوردی، و ترکیب آجر و گچ که در آن دورهی سلجوقی بهخوبی بهکار رفته، تحسین میکنند. بسیاری از نظرات اشاره میکنند که این بنا پیش از اسلام به عنوان آتشکدهی زردتشتی بوده و پس از زلزلهی سال ۵۱۳ توسط امیر خمارتاش بازسازی شد؛ همین تاریخچهی چندین دورهی معماری، آن را به یک نقطهی دیدنی برای علاقهمندان به تاریخ تبدیل کرده است. در کنار این، گفته میشود که در دورهی قاجار، بخشهایی از ساختمان به مدرسه تبدیل شد و هنوز هم صدای بچهها در ح
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
مسجد و مدرسه حیدریه قزوین شناسنامهی آجرکاری و گچبری ایران است. جایی که هر کتیبه و نقشش دلیلی تاریخی دارد و شکوهِ عصر سلجوقی را در کالبد یک بنایِ خشتی زنده نگه داشته است.
ریشههای ساسانی: مانند بسیاری از مساجد کهن، پیِ این بنا بر ویرانههای یک آتشکدهی ساسانی گذاشته شده است. بسیاری معتقدند این همان «جامع اصحاب ابوحنیفه» است که در متون تاریخی از آن یاد شده.
شاهکار گچبری: غنای بصری حیدریه در محراب و کتیبههای آن نهفته است. گچبریهای این بنا به قدری دقیق و هنرمندانه هستند که در کتابهای معماری جهان به عنوان نمونههای شاخص تدریس میشوند. کتیبههای کوفیِ گلدار، مارپیچ و مشبک که با رنگ آبی لاجوردی تزیین شدهاند، اوجِ هنرِ خطاطی با گچ را نشان میدهند.
سقفِ آهنی: گنبد اصلی مسجد در اثر زلزلهی سال ۵۱۳ هجری شکاف برداشت و بعدها فروریخت. امروزه برای حفاظت از آن تزییناتِ بینظیر، یک سقف شیروانی آهنی روی بنا کشیده شده که اگرچه با معماری اصیلش همخوان نیست، اما مانع از نابودیِ کاملِ گچبریها شده است.
تغییر کاربری: در دورهی قاجار، با اضافهکردن حجرههایی در اطراف، این فضا به مدرسه تبدیل شد. تا همین سالهای اخیر نیز بخشی از محوطهی آن در اختیار یک مدرسهی ابتدایی بود و صدای هیاهوی بچهها با سکوتِ سنگینِ تاریخ گره خورده بود.
نکات مهم:
محرابِ سلجوقی: به جرات میتوان گفت محرابِ حیدریه یکی از باشکوهترین محرابهای دوران سلجوقی در کل ایران است؛ تضادِ آجرکاری ساده با پیچیدگیِ گچبریهای اطراف آن، هوشِ معمار را به رُخ میکشد.
لوکیشن: این بنا در محلهی قدیمی «بلاغی» (پنبهریسه) قرار دارد. بافت اطرافش هنوز حال و هوای قزوینِ قدیم را دارد و قدم زدن در آن لذتبخش است.
هماهنگی: گفته میشود معمار این بنا و مسجد جامع عتیق قزوین احتمالاً یک نفر بوده است؛ شباهت عجیبِ نقشونگارهای این دو بنا گویای این ادعاست.
مسجد حیدریه قزوین (جامع صغیر) بنایی کهن در شهر قزوین است. این اثر در تاریخ ۹ مرداد ۱۳۱۲ با شمارهٔ ثبت ۲۰۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۱] در دوره کنونی پس از کاوش در ضلع شرقی گنبدخانه آثاری یافت شد که تخمین زده میشود هم زمان با دوره آل بويه میباشد. وجود بازسازی بدستور امیر خمار تاش (وزیر سلطان ملکشاه سلجوقی) پس از زمین لرزه سال ۴۹۸ هجری شمسی، اساس و بنیان این بنا به دوران قبل از اسلام باز میگردد، زمانی که این مکان یک آتشکده زردتشتی بود.
این مسجد را هم باید از مساجد بسیار قدیمی دانست که پس از زلزله سال ۵۱۳ توسط امیر خمارتاش تجدید بنا شده است. رافعی و مستوفی آن را “جامع اصحاب ابوحنیفه” خوانده اند و قدمت بنای نخستیناش به قرن دوم هجری میرسد. گفته میشود پیش از اسلام نیز آتشگاه بوده است. در دیوار جنوبی مسجد محرابی واقع است که از نظر طرح و نوع کار یکی از بهترین نمونههای محرابهای دوره سلجوقی به شمار میرود. در داخل محراب آیاتی از قرآن کریم، با گچبری زیبایی در زمینهای لاجوردی نوشته شده و در اطراف محراب و داخلی باندها شش کتیبه به خطوط کوفی و نسخ وجود دارد. کتیبههای کوفی گلدار، کوفی گل و برگ دار و کوفی پیچیده این قسمت ها از نظر فرم و حالت ، جلوهگر یک دنیا زیبایی است. جبهه محراب نسبتا سالم ولی از نیم آن تا سطح زمین به واسطه رطوبت ریخته است. ترکیب متناسب آجر تراش و گچ، محراب نفیس و باشکوه، دارا بودن هشت طاق نما و کتیبههای مسحور کننده نسخ و کوفی تزئینی از گچ، ویژگی خاصی به مسجد بخشیده و آن را همواره به عنوان یکی از شاهکارهای هنر دوره سلجوقی مطرح ساخته است. این مسجد در محله بلاغی قرار دارد.
مجموعه تاریخی بسیار جذابیه برای من از دوره های تاریخی مختلف با کاربرد متفاوت هستش البته جا برای بها دادن بهش زیاده ولی مثل هزار موزه دیگه ی ما واینکه ورودی نداره رایگانه