امامزاده محمد

فروردین ۱۴۰۴ برج چهل دختر دامغان با ارتفاع حدودا ۱۵متر بنایی آجری در مرکز شهر است که درفضای باز قرار گرفته و امکان بازدید آن بدون ورودی از بیرون هست ولی داخل آن اجازه بازدید ندارد. این برج مدور دارای تزیینات آجری بسیار زیبایی هست.

مشاهده در گوگل مپس

در بخش غربی شهرستان دامغان، بنایی قدیمی با پیشینه‌ای حدود اواسط قرن پنجم هجری قمری مشاهده می‌شود که به «برج چهل‌دختر« شهرت یافته است. سازه‌ای آجری که در پشت آرامگاه امامزاده جعفر، در کنار جاده‌ دامغان به سمنان و با ارتفاعی بالغ بر ۱۵ متر ساخته شده است. با توجه به کتیبه‌ای تقریبا ناخوانا به خط میخی که در بخش خارجی برج قرار دارد می‌توان قدمت آن را متوجه شد. ساختمان چهل‌دختران دامغان، به‌دلیل بهره‌مندی از گنبدی بزرگ، تزیینات زیبای نمای بیرونی، خطاطی و نیز استحکام قابل‌توجه آن که با گذشت زمان بسیاری همچنان پابرجاست، یکی از ارزشمندترین و زیباترین آثار تاریخی باقی‌مانده از ایران قدیم در شهرستان تاریخی دامغان است که با توجه به کتیبه‌ موجود به نظر می‌رسد که به همت «باو شجاع اسفر بیگی، پیر اصفهان» احداث شده است.

مشاهده در گوگل مپس

برج چهل‌دختران، یکی از زیباترین و سالم‌ترین برج‌آرامگاه‌های خشتی و آجری در ایران است که در مرکز شهر دامغان و در صحن امامزاده جعفر قرار دارد. این بنا که قدمت آن به حدود ۱۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد، شاهکاری از هنرِ آجرکاریِ عصرِ سلجوقی است. جزئیات این برجِ رازآلود را با هم مرور می‌کنیم: ۱. معماری؛ نبوغ در هندسه‌یِ مدور این برج با ارتفاع حدود ۱۵ متر، به شکل استوانه‌ای ساخته شده است. کاهش قطر: یکی از نکاتِ ظریفِ مهندسی در این بنا، کاهشِ نامحسوسِ قطرِ برج از پایین به بالاست. این ویژگی باعث شده که بنا در برابر زلزله‌های منطقه بسیار مقاوم باشد و پس از ده قرن همچنان استوار بماند. سقف: سقف برج به صورت پیازی (مخروطی) است که شباهت زیادی به برج پیر علمدار دارد، اما آجرکاری‌های آن ظریف‌تر ارزیابی می‌شود. ورودی: درگاه ورودی با قوس هلالی و ستونچه‌های کوچک تزیین شده که زیبایی خاصی به نمایِ ساده‌یِ آن بخشیده است. ۲. کتیبه؛ امضایِ ابوشجاع دورتادورِ بخش بالایی برج، کتیبه‌ای با خط کوفی مشبک دیده می‌شود. محتوا: بر اساس این کتیبه، بنا در سال ۴۴۶ هجری قمری به دستور شخصی به نام «ابوشجاع اصفهانی» ساخته شده است. بخشی از متن کتیبه چنین است: «امر ببناء هذا لقبة الامیر الجلیل ابوشجاع...». تزیینات: این کتیبه با استفاده از گچ‌بری و آجرکاریِ درهم‌تنیده، یکی از اسنادِ مهمِ خوشنویسیِ قرن پنجم هجری به شمار می‌رود. ۳. رازِ نام «چهل دختر» نام چهل‌دختر یا چهل‌دختران در فرهنگ ایرانی (به‌ویژه در مناطق کویری) بسیار تکرار شده است. افسانه محلی: برخی بر این باورند که چهل دخترِ تارکِ دنیا این بنا را ساخته‌اند یا در آن پناه گرفته‌اند. ریشه‌های باستانی: باستان‌شناسان معتقدند این نام ممکن است ریشه در دوران پیش از اسلام و آیین‌های مربوط به «آناهیتا» (ایزدبانوی آب) داشته باشد که بعدها با بناهای دوران اسلامی پیوند خورده است. ۴. داخل برج؛ آرامگاهی ساده در مرکز برج، یک قبر ساده‌ی گچی وجود دارد که فاقد هرگونه تزیین یا سنگ‌نبشته است. مشخص نیست این مزار متعلق به کیست، اما شکوهِ معماریِ بنا نشان می‌دهد که برای شخصیتی بلندپایه ساخته شده است. برج چهل‌دختران، جواهری آجری در قلب دامغان است که سادگی و عظمت را به زیباترین شکل ممکن با هم آمیخته است.

مشاهده در گوگل مپس

برج چهل دختران در کنار امامزاده جعفر دامغان، یک برج تاریخی آجری و زیباست. در نوروز 1404 امکان ورود به برج نبود و متاسفانه راهنما یا توضیحات خاصی هم در کنار آن مشاهده نشد. اما فضای بزرگ پیرامون برج و ساختمان دو امامزاده حس خوبی میداد.

مشاهده در گوگل مپس