مسجد جامع تاریخی ساوه

دایره‌المعارف هزارساله معماری ایرانی مسجد جامع ساوه صرفاً یک بنای مذهبی نیست؛ یک آزمایشگاه بزرگ معماری است که ردپای هنر پیش از اسلام، دوران سلجوقی، ایلخانی و صفوی را در خود جای داده است. این بنا یکی از نخستین مساجد ایران است که از خشت و گل ساخته شد و به مرور زمان، با آجر و کاشی جانی دوباره گرفت. تحلیل ساختار و نبوغ مهندسی: مناره سلجوقی و کتیبه‌های برجسته: مناره‌ای که امروز به صورت منفرد در کنار مسجد ایستاده، شاهکاری از آجرکاری دوران سلجوقی است. مهندسان آن زمان با استفاده از طرح‌های گره‌چینی آجری، نه تنها به مناره زیبایی بخشیدند، بلکه با ایجاد بافت‌های برجسته، مقاومت بنا را در برابر نیروهای برشی باد افزایش دادند. کتیبه‌های کوفی روی این مناره، شناسنامه دقیق هنر خطاطی در سده ششم هجری است. گنبدخانه و ایوان‌های عظیم: گنبدخانه مسجد جامع ساوه با آن دهانه وسیع، نشان‌دهنده تسلط معماران بر محاسبات انتقال بار است. گوشواره‌ها و فیل‌پوش‌ها به شکلی طراحی شده‌اند که سنگینی گنبد را به دیوار‌های قطور جانبی منتقل کنند. محراب‌های گچ‌بری شده داخل این فضا، با جزییاتی چنان دقیق ساخته شده‌اند که گویی پارچه‌ای از توری را بر روی دیوار کشیده‌اند. تحول از شبستان به ایوان: ساختار فعلی مسجد نشان‌دهنده تغییر الگوی مساجد ایران از سبک «شبستانی» (بوم‌گرد) به سبک «چهار ایوانی» است. این تغییر ساختار در طول قرن‌ها، بدون تخریب هویت اولیه بنا انجام شده که نشان از احترام معماران دوره‌های بعدی به سازه پیشین دارد. پیشنهاد کاربردی: برای درک واقعی شکوه این بنا، حتماً از «محراب‌های ایلخانی» دیدن کنید؛ ظرافت گچ‌بری‌های این بخش در کل ایران کم‌نظیر است. بهترین زمان برای عکاسی از مناره و نمای کلی مسجد، ساعات اولیه صبح یا یک ساعت قبل از غروب است که نور مایل، برجستگی‌های آجرکاری را با ایجاد سایه‌های دقیق، به خوبی نمایان می‌کند. توجه داشته باشید که محوطه مسجد بسیار وسیع است، پس کفش راحتی بپوشید. همچنین، به دلیل مرمت‌های دائمی در بخش‌هایی از ایوان‌ها، مراقب داربست‌ها و محدوده کارگاه‌های مرمتی باشید. اگر به جزییات علاقه دارید، یک دوربین با زوم مناسب همراه داشته باشید تا بتوانید کتیبه‌های بالایی مناره را که با چشم غیرمسلح به سختی دیده می‌شوند، رصد کنید.

از اولین مساجد ایران که در ادوار مختلف تکمیل و مرمت و تزیین شده. کمتر به ان توجه شده است و اغلب دیده نمی شود. ظاهراً قبل از اسلام هم آتشکده بوده. حداقل هزار سال عمر بناست. گچبری ها و محراب و گنبد هرکدام برای خود شاهکاری است. متولیانی دارپ که همیشه در مسجد را باز نگه می دارند. در کنار مسجد قدیمی‌ترین مناره کتیبه دار ایران هم حاضر است.

بنظرم این مسجد یکی از زیباترین شاهکارهای تاریخی ایرانه و مناره و گنبدش فوق العاده زیبا هستن. قدمت مجموعه مسجد جامع ساوه حدود 1000 ساله و به دوره سلجوقی برمی گرده. امیدوارم مسوولان اداره میراث فرهنگی ساوه (که دقیقا کنار مسجد هست) کلید مسجد رو به فرد علاقه مند و خوش برخوردی بدن که بی دلیل گردشگران رو مجبور نکنه برن و دوباره چند صد کیلومتر راه رو مجددا برای دیدن داخل مسجد طی کنن (!!!!!) I think this mosque is one of the most beautiful historical masterpieces of Iran and its minaret and dome are extremely beautiful. The Jameh mosque complex is about 1000 years old and goes back to the Seljuk period.

مسجد جامع ساوه از اولین مسجدهایی است که در ایران و در شهر ساوه ساخته شده و طی دوره‌های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده‌است. به‌طوری‌که نوسازی‌های انجام‌شده موجب شده‌است که اثری از بنای اولیه مسجد در روزگار کنونی باقی نماند. این مسجد تماماً از خشت و گل ساخته‌است و در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد. این مسجد مشتمل بر یک صحن و گنبدی در جنوب، دو ایوان، یک مناره، چند شبستان، محراب‌هایی متعدد و قدیمی با خطوط کوفی و دو محراب از دوره صفویه با خط ثلث است.

واقعا زیباست. مسجد جامع ساوه همانند مسجد جامع اصفهان و مسجد جامع اردستان، دارای دوره‌های ساخت متنوعی در طول تاریخ خود است. تزئینات مسجد بسیار متنوع بوده و شامل گچ‌بری‌هایی مربوط به دوره‌های مختلف از جمله محراب‌ها و محراب نماهای ایلخانی، کاشی‌کاری روی گنبد،گچ‌بری تخمه‌گذاری محراب صفوی گنبدخانه، که از نمونه‌های منحصربه‌فرد در ایران است، تزئینات آجر مهری دورە ایلخانی و صفوی در ایوان جنوبی و غربی و گنبدخانه است..

جزو معدود آثار تاریخی بازمانده در شهر ساوه هست. بنای مسجد خشتی هست و تجربه و دیدن فضاش هم از جهت اطلاعات معماری و فرهنگی خوبه و هم از جهت حس و حالش. پیشنهاد می کنم برید حتما. اگه رفتید و تعطیل بودن در بزنید که در رو براتون باز کنن.

مسجد جامع ساوه از اولین مسجدهایی محسوب میشه که در ایران و در شهر ساوه ساخته شده. این مسجد در دوره‌های مختلف، بارها بدست معماران بازسازی شده طوریکه این روزها تقریبا اثری از بنای اولیه مسجد رو نمیشه پیدا کرد. مسجد جامع ساوه از خشت و گل ساخته‌ شده و دارای یک صحن و گنبدی در جنوب، دو ایوان، یک مناره، چند شبستان، محراب‌هایی متعدد و قدیمی با خطوط کوفی و دو محراب از دوره صفویه با خط ثلث است. یکی از ویژگی های مهم این بنای تاریخی، دیدن اثاری از سه مقطع تاریخی (قبل از اسلام، قرون اولیه اسلامی و دوران صفوی) است. طبق شواهد موجود، مکان مسجد فعلی در دوران ایران باستان، آتشکده بوده ولی در دوره اسلامی تبدیل به مسجد شده چراکه در دو گوشه ضلع جنوبی مسجد، ساختمانی است خشتی و گلی به شکل علامت بعلاوه،(متقاطع) که از وجود آتشکده در روزگار پیش از اسلام حکایت داره. تا به حال به‌طور دقیق تاریخ بنای مسجد جامع ساوه تعیین نشده، اما قدیمی‌ترین شیء که در این مجموعه پیدا شده، کتیبه‌هایی بوده که در قرن چهارم هجری قمری نوشته شده‌ که یعنی قدمت این بنا حداقل به هزار سال قبل برمیگرده

بافت معماری ایرانی-اسلامی به خوبی در طراحی این مسجد به چشم میخوره و آدم رو مبهوت خودش میکنه.

مسجدی بسیار خاص و متفاوت که پیش از اسلام از آن به عنوان آتشکده استفاده می شده و بعد ها در دورهان سلجوقیان به مسجد تغییر کاربری پیدا کرده. از ویژگی های این بنا داشتن چهار محراب متفاوت در دوران مختلف است که متاسفانه یکی از این محراب ها دزدیده شده. ایوان جنوبی که به سمت قبله و دارای گنبد است را ایوان استاد و ایوان غربی را ایوان شاگرد نامیده اند که به گفته مردم محلی ایوان جنوبی را استاد اجرا کرده و ایوان غربی کار شاگرد آن بوده.

مسجد جامع ساوه یکی از اولین مساجد ساخته شده در کشورمان، ایران است که می‌ توان در آن آثاری از ۳ دوره‌ ی تاریخی پیش از اسلام، قرن های اولیه ی ورود اسلام در ایران و عصر صفویه را در ساختمان آن مشاهده نمود. مسجد جامع ساوه یکی از بناهای بسیار ارزشمند در ایران و شهرستان ساوه است که از هر نظر تاریخی که فکرش را بکنید، ارزشمند و مهم است. این مسجد تاریخی کاملا از موادی همچون خشت و گل ساخته شده ‌است و در نوع خود بنایی بسیار بی‌ نظیر می‌ باشد. محوطه ی این مسجد بزرگ از یک صحن و گنبدی در قسمت جنوبی آن، ۲ ایوان، ۱ مناره، چند شبستان و محراب‌ هایی متعدد و چندگانه و قدیمی که با خط کوفی تزئین شده است. البته لازم به ذکر است که این مسجد از ۲ محراب نیز تشکیل شده است که از دوره ی صفویه برای این مسجد به یادگار مانده است و با خط ثلث بر روی آن نوشته شده است. از جمله ی خصوصیت های این بنای مهم تاریخی و مذهبی در شهرستان ساوه این است که در خود به صورتی کاملا واضح نمودهایی از ۳ مقطع مختلف تاریخی که شامل دوره ی قبل از اسلام، قرون اولیه ی ورود اسلام به ایران و دوران حکومت صفوی در آن به وضوح دیده می‌ شود.

مسجدی زیبا بزرگ با حیاط و ایوان و شبستان و اجرکاری و گنبد و مناره خاص خود دل هر بیننده ای را می‌رباید. با معماری سلجوقی و تیموری که از نظر معماری شبیه مسجد تاریخانه دامغان میباشد

ما ساعت دو ظهر رسیدیم و بسته بود اما روی در شماره ای گذاشته بودن که باهاشون تماس گرفتیم و گفتن رفتن ناهار بخورن و ساعت چهار میان، ساعت چهار هم نیومدن و وقتی دوباره باهاشون تماس گرفتیم گفتن کار دارن و نمیتونن بیان و اونجا نیستن و خوب صحبت نکردن خلاصه ما موفق به بازدید ازش نشدیم و رفتار خوبی هم ندیدیم متاسفانه.

مسجد جامع ساوه یکی از اولین مساجدی است که در ایران ساخته شده است. شواهد نشان می‌دهد که بنای اولیه این مسجد، در دوران پیش از اسلام آتشکده بوده است که پس از سال‌ها مسلمانان آن را به مسجد تبدیل کرده‌اند. در مسجد جامع ساوه آثاری از سه مقطع تاریخی سلجوقی، ایلخانی و دوره صفویه وجود دارد. بنای اولیه این مسجد از خشت و گل بوده است. قدیمی‌ترین شیء در مسجد کتیبه‌هایی متعلق به قرن چهارم هجری یعنی نزدیک به هزار سال پیش است. گنبدخانه مسجد، قدیمی ترین بخش آن است که تاریخ احداث آن به قرن چهارم  و پنجم بازمی‌گردد. مناره مسجد جامع ساوه که به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است متعلق به دوران سلجوقی است و آجرکاری فوق‌العاده‌ای دارد.

یکی از قدیمی ترین مساجد جامع دو ایوانه که دست کم در سه مقطع زمانی پیش از اسلام و اوایل اسلام و صفوی ساخته شده، هر چند تغییرات زیادی نسبت کاربری اولیه داشته، وجود آتشکده قبل مساجد نیاز به بررسی بیشتر و مدارک و منابع معتبر تری ست. وجود یک مناره به ارتفاع حدود 14.5 متر که پیش تر تا 30 متر هم بوده گویای اتفاق های زیادی ست که مسجد از سر گذرانده. فضای زیر گنبد خانه بسیار زیباست و گچ کاری و مقرنس کاری چشم نوازند.

ای کاش انقدر یادگاری روی دیوارآتش نبود البته خوده یادگاری ها هم دیگه تاریخی هستن و‌نشون میدن فرهنگمون از قدیم همین بوده (یادگاری از سال ۱۲۱۷) روی دیوار مسجد هست . از طرفی شواهد نشون میده زیر مسجد چیزی هست ولی دسترسی را بهش مسدود کردن (شواهد مثل هواکش های داخل زمین که مشخصه برای خارج کردن رطوبت طبقه پایین هست و راه‌پله هایی که ادامش مسدود شده) البته الان مسدود نشده ، قدمت انسداد ها نشون میده ماله بیش از ۵۰-۶۰ سال پیشه

🕌 مسجد جامع ساوه؛ هزار سال تاریخ، معماری و روایت مسجد جامع ساوه از کهن‌ترین مساجد تاریخی ایران است که در قلب شهر ساوه قرار دارد. بنای فعلی آن بر پایه سازه‌هایی از دوران پیش از اسلام ساخته شده، اما شکل‌گیری اصلی‌اش به دوره‌های مختلف تاریخی، به‌ویژه میان قرن سوم تا ششم هجری قمری / حدود سال‌های ۲۰۰ تا ۵۰۰ شمسی بازمی‌گردد — یعنی نزدیک به ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ سال پیش. مهم‌ترین بخش‌های بنا، از جمله گنبدخانه‌ی آجری، محراب گچ‌بری‌شده و مناره بلند با کتیبه‌های کوفی، مربوط به دوره سلجوقیان است. این مسجد نمونه‌ای برجسته از معماری اسلامی ایرانی در قرون میانه محسوب می‌شود: ساده، مستحکم، معنوی و منطبق با اقلیم منطقه. ✨ در یکی از دیوارهای این مسجد، کتیبه‌ای کهن یافت شده که به روایتی شفاهی و ریشه‌دار در میان مردم اشاره دارد: بر اساس این روایت، امام رضا (ع) در مسیر هجرت تاریخی خود از مدینه به مرو، در این مسجد توقف کرده و نماز گزارده است. گرچه این روایت سند تاریخی قطعی ندارد، اما بخشی از حافظه معنوی مردم ساوه به شمار می‌رود و نشانی از پیوند مسجد با باورهای عمیق مذهبی منطقه است. امروز، مسجد جامع ساوه، تنها یک بنای مذهبی نیست؛ بلکه میراثی زنده از بیش از هزار سال ایمان، هنر و فرهنگ ایرانی‌اسلامی در دل فلات مرکزی ایران است.

یه شماره جلوی در بود که باید زنگ بزنید تا بیان در رو باز کنن

مسجدی در نهایت خلوص و زیبایی. Jameh Mosque of Saveh، minimalist and purity. Spiritual space without luxury.

بنای تاریخی و قشنگیه. امیدوارم روزی تبدیل به کتابخانه یا مکانی فرهنگی بشه.

مسجد جامع ساوه از اولین مسجدهایی است که در ایران و در شهر ساوه ساخته شده و طی دوره‌های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده است. به‌طوری‌که نوسازی‌های انجام‌شده موجب شده است که اثری از بنای اولیه مسجد در روزگار کنونی باقی نماند. این مسجد تماماً از خشت و گل ساخته است و در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد. این مسجد مشتمل بر یک صحن و گنبدی در جنوب، دو ایوان، یک مناره، چند شبستان، محراب‌هایی متعدد و قدیمی با خطوط کوفی و دو محراب از دوره صفویه با خط ثلث است. خصوصیت این بنای تاریخی-مذهبی آن است که نمودهایی از سه مقطع تاریخی (قبل از اسلام، قرون اولیه اسلام و دوران صفوی) در آن دیده می‌شود. آثار و بقایای موجود بیانگر این مطلب است که در مکان مسجد فعلی در دوران ایران باستان، آتشکده بوده و در دوره اسلامی تبدیل به مسجد شده است.