مسجد جامع تاریخی ساوه یک مسجد تاریخی در ساوه، استان مرکزی است که با معماری زیبا و فضایی آرام، جایگاه ویژه‌ای در دل محلی که مردم به‌دنبال لحظات آرامش و دعا می‌گردند، دارد. اگر می‌خواهید در کنار نماز، از تاریخ و فرهنگ منطقه لذت ببرید، حتماً اینجا را بزنید. یه جای دلباز و خوش‌برخورد، با فضای سنتی که هر قدمش حس می‌کنید. در طول روز باز است، پس هر زمان که بخواهید، می‌توانید به آن سر بزنید و لحظه‌ای از زندگی روزمره‌تان را فراموش کنید.
مسجد جامع ساوه، که در دل شهر و محله سلمانیه قرار گرفته، یه بنای تاریخی با قدمت هزار ساله است که در طول زمان از آتشکده پیش‌اسلامی تا دوره سلجوقی، ایلخانی و صفوی تکامل یافته؛ همه این تغییرات در گنبد، مناره، محراب‌ها و گچ‌بری‌های گوناگون دیده می‌شود. بازدیدکنندگان اغلب از زیبایی‌های معماری خشت و گل، کتیبه‌های کوفی روی مناره و گچ‌بری‌های دقیق محراب‌های ایلخانی و صفوی تعریف می‌کنند، ولی همزمان با این تحسین، مشکلاتی مثل درهای بسته، نیاز به تماس تلفنی برای باز کردن، و گاهی عدم پاسخگویی کارکنان (مثلاً در روزهای تعطیل یا زمان‌های ناهار) گزارش شده که تجربه‌ی بازدید را مختل می‌کند. در عین حال، محوطه وسیع مسجد باعث می‌شود که کفش راحتی بپوشید و در ساعات اولیه صبح یا قبل از غروب برای عکاسی بهترین نور را پیدا کنید. مجموعاً، این مسجد نه تنها یک مکان عبادی بلکه یک گنجینه‌ی معماری و تاریخی است که با وجود چالش‌های دسترسی، هنوز هم جذابیت خاصی برای گردشگران و محلی‌ها دارد.
HESAM ASHOORI
۴ ماه قبل
۵
دایره‌المعارف هزارساله معماری ایرانی
مسجد جامع ساوه صرفاً یک بنای مذهبی نیست؛ یک آزمایشگاه بزرگ معماری است که ردپای هنر پیش از اسلام، دوران سلجوقی، ایلخانی و صفوی را در خود جای داده است. این بنا یکی از نخستین مساجد ایران است که از خشت و گل ساخته شد و به مرور زمان، با آجر و کاشی جانی دوباره گرفت.
تحلیل ساختار و نبوغ مهندسی:
مناره سلجوقی و کتیبه‌های برجسته: مناره‌ای که امروز به صورت منفرد در کنار مسجد ایستاده، شاهکاری از آجرکاری دوران سلجوقی است. مهندسان آن زمان با استفاده از طرح‌های گره‌چینی آجری، نه تنها به مناره زیبایی بخشیدند، بلکه با ایجاد بافت‌های برجسته، مقاومت بنا را در برابر نیروهای برشی باد افزایش دادند. کتیبه‌های کوفی روی این مناره، شناسنامه دقیق هنر خطاطی در سده ششم هجری است.
گنبدخانه و ایوان‌های عظیم: گنبدخانه مسجد جامع ساوه با آن دهانه وسیع، نشان‌دهنده تسلط معماران بر محاسبات انتقال بار است. گوشواره‌ها و فیل‌پوش‌ها به شکلی طراحی شده‌اند که سنگینی گنبد را به دیوار‌های قطور جانبی منتقل کنند. محراب‌های گچبری شده داخل این فضا، با جزییاتی چنان دقیق ساخته شده‌اند که گویی پارچه‌ای از توری را بر روی دیوار کشیده‌اند.
تحول از شبستان به ایوان: ساختار فعلی مسجد نشان‌دهنده تغییر الگوی مساجد ایران از سبک «شبستانی» (بوم‌گرد) به سبک «چهار ایوانی» است. این تغییر ساختار در طول قرن‌ها، بدون تخریب هویت اولیه بنا انجام شده که نشان از احترام معماران دوره‌های بعدی به سازه پیشین دارد.
پیشنهاد کاربردی:
برای درک واقعی شکوه این بنا، حتماً از «محراب‌های ایلخانی» دیدن کنید؛ ظرافت گچ‌بری‌های این بخش در کل ایران کم‌نظیر است. بهترین زمان برای عکاسی از مناره و نمای کلی مسجد، ساعات اولیه صبح یا یک ساعت قبل از غروب است که نور مایل، برجستگی‌های آجرکاری را با ایجاد سایه‌های دقیق، به خوبی نمایان می‌کند. توجه داشته باشید که محوطه مسجد بسیار وسیع است، پس کفش راحتی بپوشید. همچنین، به دلیل مرمت‌های دائمی در بخش‌هایی از ایوان‌ها، مراقب داربست‌ها و محدوده کارگاه‌های مرمتی باشید. اگر به جزییات علاقه دارید، یک دوربین با زوم مناسب همراه داشته باشید تا بتوانید کتیبه‌های بالایی مناره را که با چشم غیرمسلح به سختی دیده می‌شوند، رصد کنید.
از اولین مساجد ایران که در ادوار مختلف تکمیل و مرمت و تزیین شده. کمتر به ان توجه شده است و اغلب دیده نمی شود. ظاهراً قبل از اسلام هم آتشکده بوده. حداقل هزار سال عمر بناست. گچبری ها و محراب و گنبد هرکدام برای خود شاهکاری است. متولیانی دارپ که همیشه در مسجد را باز نگه می دارند. در کنار مسجد قدیمی‌ترین مناره کتیبه دار ایران هم حاضر است.
بنظرم این مسجد یکی از زیباترین شاهکارهای تاریخی ایرانه و مناره و گنبدش فوق العاده زیبا هستن. قدمت مجموعه مسجد جامع ساوه حدود 1000 ساله و به دوره سلجوقی برمی گرده. امیدوارم مسوولان اداره میراث فرهنگی ساوه (که دقیقا کنار مسجد هست) کلید مسجد رو به فرد علاقه مند و خوش برخوردی بدن که بی دلیل گردشگران رو مجبور نکنه برن و دوباره چند صد کیلومتر راه رو مجددا برای دیدن داخل مسجد طی کنن (!!!!!)
I think this mosque is one of the most beautiful historical masterpieces of Iran and its minaret and dome are extremely beautiful. The Jameh mosque complex is about 1000 years old and goes back to the Seljuk period.
مسجد جامع ساوه از اولین مسجدهایی است که در ایران و در شهر ساوه ساخته شده و طی دوره‌های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده‌است. به‌طوری‌که نوسازی‌های انجام‌شده موجب شده‌است که اثری از بنای اولیه مسجد در روزگار کنونی باقی نماند. این مسجد تماماً از خشت و گل ساخته‌است و در نوع خود بی‌نظیر می‌باشد. این مسجد مشتمل بر یک صحن و گنبدی در جنوب، دو ایوان، یک مناره، چند شبستان، محراب‌هایی متعدد و قدیمی با خطوط کوفی و دو محراب از دوره صفویه با خط ثلث است.
