کاروانسرای خانات

کاروانسرای خانات ناصرالدین شاهی از بزرگترین کاروانسراهای داخل شهر تهران محسوب میشه که جدیدا شده محل فروش عمده خشکبار قدیم بهش میگفتن سرای روغنی ها چون روغن فروش ها اینجا مستقر بودن ماشین داخلش میشه ولی اون اطراف خیلی ترافیکه بهتره یکم بالاتر پایین تر توی پارکینگ بذارید زمین اینجا چهارگوش نامتقارنه اما صحن بنا جوری ساخته شده که چهارگوش متقارن دیده بشه ضلع شمالی کاروانسرا که الان یه سری مغازه و انبار توش درآوردن محل نگهداری چهارپایان در قدیم بوده درب مجموعه هنوز قابل بازدیده ارتفاع 5 متر از چوب روسی با 40 گل میخ زیبا

پررونق‌ترین دوره احداث و مرمت کاروان‌سراها را می‌توان دوره صفویه دانست. در این دوره شاه عباس یکم تصمیم به بازسازی و احیای جاده ابریشم گرفت و یکی از الزامات این کار را احیای کاروان‌سراها می‌دانست. اهمیت، آبادانی و رونق تهران قدیم از زمان دودمان صفوی آغاز شد. در طول روزگار قاجاری نیز تهران گسترش زیادی یافت و ساخت‌و‌سازهای فراوانی در آن انجام گرفت و در دوره سلطنت فتحعلی شاه محلات تازه و ساختمان‌های چندی در تهران احداث شدند. درگذشته بجای واژه دکان از خان استفاده می‌شده، خانات به معنی دکان ها می باشد.

تاریخچه و اهمیت قدمت: قدمت این کاروانسرا به اواخر دوره ناصری قاجار باز می‌گردد و از نظر وسعت، یکی از بزرگترین کاروانسراهای درون‌شهری تهران محسوب می‌شده است. مرکز تجارت: در گذشته، کاروانسرای خانات نقطه اصلی ورود و توزیع کالاهایی بود که از سمت جنوب به تهران می‌رسیدند. این کاروانسرا بیشتر محل نگهداری و فروش اقلام عمده مانند خشکبار و مواد غذایی بوده است. بازسازی و احیا: کاروانسرا در سال ۱۳۵۷ دچار آتش‌سوزی مهیبی شد که آسیب جدی به آن وارد کرد. اما پس از سال‌ها، این بنای تاریخی مورد مرمت و بازسازی قرار گرفت و امروز با حفظ کاربری تجاری خود، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. معماری و ویژگی‌ها کاروانسرای خانات از نظر معماری دارای ویژگی‌های منحصر به فردی است که آن را از سایر کاروانسراها متمایز می‌کند: حیاط بزرگ مرکزی: کاروانسرا به صورت سنتی و با یک حیاط مرکزی بزرگ ساخته شده است. حجره‌های دو طبقه: دورتادور حیاط حجره‌هایی قرار دارند که در قدیم محل انبار و استراحت بازرگانان بودند. طراحی شهری: برخلاف اکثر کاروانسراها که در خارج از شهر بودند، خانات به دلیل قرار گرفتن در مسیرهای اصلی جنوب به بازار، یک کاروانسرای درون‌شهری مهم به حساب می‌آمد. راسته خشکبار: امروزه، این کاروانسرا بیشتر به عنوان یکی از بزرگترین مراکز عمده‌فروشی خشکبار و آجیل در تهران شناخته می‌شود و بازار پررونقی دارد. اگر به بازدید از بناهای تاریخی تهران علاقه‌مندید، کاروانسرای خانات با تلفیقی از تاریخ و فعالیت تجاری امروزی، مکان جالبی برای دیدن است.

فضایی بسیار زیبا وتاریخی که شماروبه دوران قدیم میبره افسوس ماشین وموتورسیکلت راه میدن وزیبای وآرامش رابرهم میزند کاوانسرایی به سبک شاه عباسی که غیر از حیاط که دورتادور دکانهای خشکبار فروشی بصورت عمده ودارای دالانهایی در پشت مغازه ها که پر از مغازه های خشکبار فروشی است حداقل خرید به قیمت عمده پنج کیلومیباشد تخمه جات ومغزها وآجیل که سی درصدتاپنجاه درصدزیر قیمت بیرون عرضه میشود

کاروانسرای خانات یکی از بناهای تاریخی بسیار زیبا و کمترشناخته‌شده‌ی تهرانه که حال‌وهوای تهران قدیم رو زنده می‌کنه. معماری قاجاری، حیاط مرکزی و حجره‌ها فضای خاص و دل‌نشینی دارن. بازسازی مجموعه به‌خوبی انجام شده و الان ترکیبی از فضای فرهنگی، هنری و کافه‌ست که بازدید رو لذت‌بخش‌تر می‌کنه. برای عکاسی، قدم زدن و آشنایی با تاریخ شهری تهران جای فوق‌العاده‌ایه. اگر به بافت تاریخی و فضاهای اصیل علاقه دارید، حتماً دیدنش رو از دست ندید.

مکان تاریخی دیدنی خانات متاسفانه تبدیل شده به یه مکان کثیف وبه درد نخور. فقط برای خرید تنقلات مناسبه درضمن رستوران سنتی ای که داخلشه خیلی خوبه

کاروانسرای خانات یکی از اماکن تاریخی و گردشگری تهران است که در شمال میدان شوش، جنوب چهار راه مولوی، میدان امین السلطان، خیابان صاحب جمع قرار دارد. ساخت کاروانسرای خانات را با توجه به ويژگی‌های معماری به اواخر دوران ناصرالدین شاه قاجار و سال‌های حدود ۱۲۶۱ هجری شمسی نسبت داده‌اند. هرچند از تاريخ دقيق ساخت بنا اطلاعی در دست نيست اما در نقشه تهران نیز که در سال ۱۲۷۰ هجری شمسی توسط نجم‌الملک تهیه شده است، عمارت کاروانسرا وجود دارد. کاروانسرا در جوار جاده برون شهری تهران یعنی جاده حضرت عبدالعظیم بنا شد که آن زمان خارج از بافت تهران قرار داشته است. تا اواسط سلطنت ناصرالدین شاه تهران هنوز در حصار صفوی، محصور بود و در این زمان حصار قدیمی تهران خراب و حصار جدید ناصری گرداگرد آن ساخته شد و بدین ترتیب ضلع جنوبی حصار از خیابان مولوی به خیابان شوش تغییر کرد و با توسعه شهر، کاروانسرای خانات به داخل شهر تهران افتاد. اراضی آن محدوده در سال‌های پایانی دوره ناصری تا اواخر قاجار به امین‌السلطان، صدر اعظم پادشاهان ناصرالدین شاه، مظفرالدین شاه و محمد علی شاه تعلق داشت. کاروانسرای خانات در همین اراضی و ضلع شرقی میدان امین السلطان احداث شده بود. کاروانسرای خانات تهران کاروانسرای خانات توسط موسی خان امین‌الملک در سال ۱۲۸۹ هجری شمسی به آقای سید علی اردهالی واگذار شد و سپس در اختیار سید جعفر اردهالی و در نهایت محمد اردهالی قرار گرفت. عمارت کاروانسرای خانات، بزرگترین بنا در نوع خود در داخل بافت مرکزی شهر تهران و همچنین داخل بافت تاریخی بوده که فاقد حریم مصوب است.

جای دیدنی نیست دیگه بعد از اینکه مغازه مغازه کردنش و فروختن به شخص. البته مرکز پخش اجیل الان و می تونین اجیل های خوبی اینجا پیدا کنین.

خودم هنوز نتونستم برم ببینم. یکی از دوستان چندتا عکس برام فرستاد که واقعا دلم میخواد برم ببینم. مکان‌های قدیمی مثل کاروانسراها برای جلب توریست خیلی خوب هستن و کاش شهرداری‌ها برای حفاظت و نگهداری از اونا برنامه داشته باشن. ولی همیشه به چیزی که بیشتر توجه دارن زمین‌های این مکان‌هاست و تغییر کاربری و بقیه ماجرا...

دیدن کاروانسراها هیچ وقت برام تکراری نمیشه مطمئن باشید که دیدن این کاروانسرا خالی از لطف نیست گرچه بیشتر شبیه بازار آجیل فروشها شده غذای رستوران خانات هم خوب بود و دکوراسیون سنتی اون حتما براتون جذاب خواهد بود.

یه کاروانسرا قدیمی که محل عمده فروشی ها هست

غرفه ها فقط کلی فروشی هستن بصورت کارتنی یا گونی

رستوران واقع شده در این کاروانسرا دیگر فعال نیست و گویا چند ماهی است(از خرداد 1400) که تعطیل شده است.

کاروانسرای خانات بزرگ‌ترین کاروانسرای درون‌شهری تهران در شمال میدان شوش، جنوب چهارراه مولوی، خیابان صاحب جمع میدان امین السلطان واقع شده‌است.[۱] مساحت این بنا حدود ۱۰۵۰۰ متر مربع و دارای ۷۰ حجره داخل حیاط و ۴ بازارچه پشت حجره‌ها با دربی به ارتفاع شش متر از چوب روسی و ۴۰ گل میخ ساخته شده‌است

ساخت کاروانسرای خانات را به اواخر دوران ناصرالدین شاه قاجار و سال‌های حدود ۱۳۰۰ هجری قمری نسبت داده‌اند. در نقشه تهران نیز که در سال ۱۳۰۹ هجری قمری توسط نجم الملک تهیه شده، عمارت کاروانسرا وجود دارد. کاروانسرای خانات بزرگ‌ترین کاروانسرای درون‌شهری تهران در شمال میدان شوش، جنوب چهارراه مولوی، خیابان صاحب جمع میدان امین السلطان واقع شده‌است. مساحت این بنا حدود ۱۰۵۰۰ متر مربع و دارای ۷۰ حجره داخل حیاط و ۴ بازارچه پشت حجره‌ها با دربی به ارتفاع شش متر از چوب روسی و ۴۰ گل میخ ساخته شده‌است.

در بافت قدیمی شهر تهران کاروانسرایی کهن قرار دارد که در گذشته میزبان بازرگانان و مسافران بوده است و یکی از بزرگترین کاروانسراهای درون شهری تهران شمرده می‌شد. می‌گویند کاروانسرای خانات بیش از یک قرن پیش و در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه قاجار در جنوب چهار راه مولوی و در خیابان صاحب جمع امروزی ساخته شد. جالب است بدانید که به این بنا سرای روغنی‌ها نیز می‌گفتند چرا که در روزگاران قدیم محل خرید و فروش روغن بود. همچنین به حجره، خان می‌گفتند که این کاروانسرا با داشتن 52 حجره به کاروانسرای خانات معروف شد. در آن روزها برخی از تاجران به صورت فصلی حجره‌ها را اجاره می‌کردند، کالاهای‌شان را در طبقه پایین عرضه می‌کردند و در طبقه بالا به استراحت می‌پرداختند. پس از مدتی با تغییر شیوه‌های حمل‌ونقل، تغییر و از رونق افتادن برخی از کسب‌وکارها، کاروانسراها کاربری سابق خود را از دست دادند. با گذشت روزهای بسیار، امروز این کاروانسرا محل عرضه خشکبار، آجیل، حبوبات و...است و می‌توانید با قدم زدن در آن گشت‌وگذاری کوتاه در دل تاریخ داشته باشید. همچنین به تازگی در بخشی از این کاروانسرا، رستوران و سفره‌خانه سنتی بازگشایی شده ‌است و به شما این فرصت را می‌دهد تا در دل یک بنای تاریخی شکم‌گردی را هم تجربه کنید. کاروانسرای خانات در 1 مهر 1382 با شماره ۱۰۴۱۸ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

تنها کاروانسرای تهران که متأسفانه حال خوبی ندارد و به حال خودش رها شده. بانک دارهای بخش تنقلات و ادویه جات حجره های اینجا رو اجاره کردن. دیگه تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل. دیگه کاملاً قابل پیش بینی هست که چه وضعیتی داره. هر چند که من واقعا دوست دارم اینجا رو.

جای جالبیه ما رستوران سنتی که در این کاروانسرا بود رفتیم خوب بود بد نبود از نظر قیمت هم متوسط بود کسایی که به بناهای تاریخی و قدیمی علاقه دارن براشون خیلی جالبه ولی در کل خوبه که ادم حراقل یکبار بره اینجا خیلی جالبه رستورانش یه خورده کوچیکه اما جای دنج وارومی هست به یک رفتن میارزه در مورد رستورانش بگم حالت حجره ای داره و کاملا راحت هستید

ساختمان‌های رفیع و بلند در کنار بافت تاریخی و قدیمی در تهران، شهر پارادوکس‌ها قد علم کرده‌اند. کاروانسرای خانات یادگاری از تهران قدیم است که با وجود مدرنیته شدن مردمان این شهر همچنان جایگاه دلنشینی در دل‌های تهرانی‌ها دارد.

مرمت شده و در حال حاضر بنکدارها و عمده‌فروش‌های خشکبار و آجیل اونجا حجره دارن. یه رستوران هم داره که غذاش بدی نیست. در واقع متوسطه. ارزش یک بار رفتن و امتحان کردن رو داره. توی خود محوطه می‌تونید پارک کنید. فقط حواستون باشه کوچه پس کوچه‌های اون حوالی فضای متفاوتی داره.