خلوت کریم خانی

فروردین ۱۴۰۴ خلوت کریم‌ خانی در محوطه کاخ گلستان قرار دارد ؛ که بنایی سر پوشیده و ستون‌دار به‌صورت ایوان سه دهنه می‌باشد. در مرکز ساختمان آن حوضی ساخته شده است. قبر ناصرالدین شاه در خلوت کریم خانی قراردارد که از شهرری به اینجا انتقال یافته است.

این عمارت و کسی که در آن حالا آرمیده حکایت جالبی دارد: «با مرگ کریم خان زند در سحرگاه سیزدهم صفر ۱۱۹۳ه.ق امرا و بزرگان زندیه در شیراز به نزاع و درگیری برخاستند و سرانجام وقتی زکی خان بر دیگر مدعیان پیروز شد و بر اوضاع تسلط یافت، جسد وکیل را بعد از سه روز که روی زمین مانده بود در یکی از حجرات عمارت کلاه فرنگی در باغ مجاور ارگ کریم‌خانی که بخشی از آن امروزه به نام باغ نظر یا موزه پارس شهرت دارد، به خاک سپردند. درست سیزده سال بعد آغامحمدخان قاجار چون به شیراز دست یافت، از حق دیرین و محبت‌های قدیم وکیل در حق خویش چشم پوشید و در روز ورود به شهر در ۱۸ شوال۱۲۰۶ ه.ق دستور داد مقبره وکیل را تخریب کنند و باقیمانده جسد او را به تهران ببرند و در محل عبور روزانه‌اش دفن کنند. مشهور است که استخوان‌های وکیل تا پایان دوره قاجار در همان محل پله‌های ورودی خلوت کریم‌ خانی باقی بودند. بعضی روایات هم اشاره دارند که تنها سر او به تهران آورده و در آن محل دفن کردند. با فرو افتادن قاجاریه و اوجگیری احساسات ضد قاجاری این مسأله هم مجدداً بعد از دقیقاً ۱۳۴ سال مورد توجه قرار گرفت. در یکی از جلسات مجلس در آذر ۱۳۰۴ یکی از نمایندگان پیشنهاد جابه‌جایی استخوان‌های وکیل را مطرح کرد: «آقا شیخ محمدعلى طهرانى: ... البته همه آقایان مى‌دانند وقتى که سلطنت منتقل به قاجاریه شد یک نفر از بزرگ‌ترین سلاطین ایران کریم خان زند که خدمات او نسبت به ایران و اخلاق ایران و استقلال ایران در تمام تواریخ ایران بلکه تواریخ خارجه مشحون است نعش این رادمرد وطن پرست اخلاقى را از مقبره او حرکت دادند و استخوان‌هاى او را آوردند به طهران و آغامحمدخان امر کرد در زیر تخت مرمر دفن کنند که هر وقت می‌رود روى تخت پا به استخوان‌هاى او بگذارد. حتى بنده در تاریخ سر جان ملکم دیدم که این اسائه ادب نسبت به بزرگ‌ترین پادشاهان ایران نادر شاه افشار هم اتفاق افتاده است... بنده تقاضا می‌کنم از روح پاک مجلس که روح پاک ایرانى است که از دولت حاضر بخواهند که این استخوان‌هاى پر از شهامت و شجاعت و وطن‌پرستى و اسلامیت را از این مکان بیرون بیاورند و به یک مکان مقدس که قابل براى احترام باشد دفن کنند...» چند روز بعد در حضور رضا شاه این کار در محل خلوت کریم‌ خانی کاخ گلستان انجام گرفت. بالای این عمارت کاشیکاری هایی با طراحی و رنگ بندی بسیار زیبایی وجود دارد که خیلی با سلیقه ام جور در می آمد

بنای کوچک با سنگ مزار ناصرالدین شاه

آرامگاه یک شاه و یک سنگ توقفگاه آرامش در ارگ قاجار، یادگاری از کریم خان زند که به تهران آمد. خلوت کریم‌خانی، فضایی نیمه‌باز و مسقف در گوشه‌ای از مجموعه کاخ گلستان است. این عمارت کوچک، تنها بخش باقی‌مانده از بناهای دوران زندیه در ارگ تهران است که در زمان قاجار به عنوان یک "خلوت" و محل استراحت شخصی شاهان مورد استفاده قرار گرفت. 📌 نکات کلیدی قدمت: هسته اصلی این خلوت مربوط به دوران کریم خان زند (قرن ۱۲ هجری قمری) است، هرچند که تغییرات ناصرالدین شاه آن را کوچک کرد. سنگ قبر ناصرالدین شاه: مهم‌ترین جاذبه تاریخی آن، سنگ قبر مرمرین ناصرالدین شاه قاجار است که پس از ترور او، مدتی در این محل نگهداری می‌شد و سپس به موزه منتقل گردید. تخت فتحعلی شاه: تخت سنگی بزرگی از دوران فتحعلی شاه در این خلوت قرار دارد که ارزش تاریخی و هنری بالایی دارد. فضای آرام: این عمارت به دلیل قرارگیری در کنج مجموعه و داشتن حوض و آب‌نما، فضایی آرام و دل‌نشین ایجاد می‌کند که تضاد با شکوه پر زرق و برق تالارهای بزرگ کاخ دارد. نتیجه‌گیری سریع: خلوت کریم‌خانی، مکانی برای درک پیوند معماری و تاریخ زندیه و قاجاریه است؛ آرامشی در قلب مجموعه پرهیاهوی سلطنتی.

کاخ گلستان، نگین معماری و تاریخ تهران، یکی از مهم‌ترین میراث‌های فرهنگی ایران است. این مجموعه باشکوه در قلب تهران و در نزدیکی بازار بزرگ قرار دارد و قدمت آن به دوران صفویه می‌رسد، اما بیشترین شکوه و توسعه‌اش در عصر قاجار شکل گرفت. کاخ گلستان ترکیبی از معماری ایرانی و اروپایی است و تالارها، ایوان‌ها و باغ‌های آن جلوه‌ای بی‌نظیر از هنر و زیبایی را به نمایش می‌گذارند. تالار آیینه، شمس‌العماره و عمارت بادگیر از بخش‌های شاخص این مجموعه‌اند. کاخ گلستان علاوه بر ارزش تاریخی، محلی برای برگزاری مراسم رسمی و تاج‌گذاری شاهان قاجار بوده است. امروزه این کاخ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و یکی از محبوب‌ترین جاذبه‌های گردشگری تهران به شمار می‌رود.

مجموعه جهانی کاخ گلستان Khalvat Karimkhani خلوت کریم خانی محیط جالب و باحالی داره برای بازید شاید حداکثر ده دقیقه بخواد وقت بگیره اما حتما بازدید کنید.

خلوت کریمخانی در کاخ گلستان مجاور تالار سلام قرار داره. در مرکز ساختمان حوضی وجود داره که آب قنات شاه از اون می جوشید. دو اثر هنری در اونجا وجود داره از جمله سنگ مزار ناصرالدین شاه و تخت فتحعلی شاه. این بنا در واقع مفصلی میان باغ قصر و حیاط ایوان تخت مرمر بود.وقتی کریمخان زند آن را بنا نهاد یک حیاط مرکزی کوچک بود که دورتادور آن عمارتی دو طبقه ساختند. بسیاری از صدراعظم های دوره فتحعلی شاه در این عمترت استقرار می یافتند.وزارت خارجه دوره ناصری هم مدتی در این حیاط استقرار داشت. رضاشاه در همان ابتدای سلطنتش برای آنکه چهره قاجار را مخدوش کند دستور داد پله های این عمارت را بکنند زیرا شایعاتی بر سر زبان ها بود که آقا محمدخان قاجار از سر کینه استخوان های کریم خان زند را در آنجا زیر پای محل رفت و آمد خود دفن کرده است.

بخشی از کاخ گلستان ساخته‌شده در ۱۱۷۳ هجری قمری به دستور کریم خان زند، ایوانی سه دهنه ستون‌دار و سرپوشیده در شمال غربی محوطه است که به تالار سلام چسبیده. معماری سنتی با حوض جوشان کوچک، ستون‌های سنگی و تزیینات آجری، محل عبور از اندرونی به دیوان‌خانه بود. حاوی سنگ قبر مرمری ناصرالدین شاه (منقوش به اشعار و منتقل شده به این محل) و تخت مرمری فتحعلی شاه با نقش‌های برجسته با مترو (ایستگاه پانزده خرداد) دسترسی آسان دارد صبح بروید تا از شلوغی و گرما در امان باشید. عکاسی بدون فلش مجاز است کفش راحت بپوشید چون محوطه پیاده‌روی می‌طلبد

خلوت کریم خانی یا جلوخان یکی از بناهای دوران کریم خان زند است که در سال ۱۱۷۳ هجری قمری احداث گردید این بنا محل راه عبوراز اندرون و باغ گلستان به دیوانخانه و تالار تخت مرمر بود؛ ولی در زمان ناصرالدین شاه به سبب تغییر وضع ساختمانها آن معبر مسدود گردید خلوت کریمخانی بنایی سر پوشیده و ستون‌دار به‌صورت ایوان سه دهنه می‌باشد. در مرکز ساختمان آن حوضی ساخته شده است و پیشتر از این آب قنات شاه از میانه حوض می‌جوشیده‌است.در حال حاضر دو اثر هنری در خلوت کریمخانی وجود دارد که یکی سنگ مزار ناصرالدین شاه و دیگری تخت فتحعلی شاه می‌باشد

خلوت کریمخانی در گوشه غربی محوطه کاخ گلستان قرار دارد. قبلا در میانه این بنا حوضی کوچک وجود داشته که آب قنات شاهی از ابنمای این حوض بیرون می اومده و در باغ جاری می شده است.

این بخش از کاخ گلستان دارای کاشیکاری های زیبا و خوشرنگی است. سنگ مزار ناصرالدین شاه و تخت فتحعلی شاه در این قسمت قرار دارند.

سنگ مزار ناصرالدین شاه رو از داخل حرم عبدالعظیم به اینجا منتقل کردن و بعضی از مردم از داخل شیشه روی سنگ مزارش پول میریزم جالبه خالی ها هم از این حرکت تقلید کردن.

این بنا ظاهرآ در سال ۱۱۷۳ هجری قمری و در زمان کریم‌خان زند احداث گردیده و در زمان ناصرالدین شاه، که بنای جدید تالار سلام ساخته می شده‌است، قسمت اعظم آن تخریب گردیده و امروزه تنها بخشی از آن باقی‌مانده‌است. خلوت کریم خانی یا جلوخان یکی از بناهای دوران کریم خان می‌باشد. این محل راه عبوراز اندرون و باغ گلستان به دیوانخانه و تالار تخت مرمر بود؛ ولی در زمان ناصرالدین شاه به سبب تغییر وضع ساختمانها آن معبر مسدود گردید. در این محل نیز یک تخت مرمرین قرار دارد که بسیار کوچکتر و ساده‌تر از تخت مرمر اصلی است. معروف است که ناصرالدین شاه این گوشه کاخ گلستان را بسیار دوست داشته و اغلب در این محل خلوت می کرده و قلیان می‌کشیده.

این قسمت از کاخ گلستان داستان جالب و غم انگیزی دارد ، آغا محمد خان قاجار پس از آنکه به سلطنت رسید دستور داد استخوانهای کریم خان زند را به اینجا بیاورند و در زیر پله های این کاخ دفن کنند که هر روز از روی آنها عبور کند ، بعدها که ناصرالدین شاه به حکومت رسید انجا را محصور کرد و چون محصور بود به عنوان مکان دنجی که خلوت بود استفاده میکرد به همین دلیل خلوت کریمخانی نام گرفت.

خلوت کریمخانی واقع در مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان در مرکز تهران و در حاشیه خیابان پانزده خرداد قرار دارد. این بنا در زمان کریم خان زند ساخته شد گرچه در دوره ناصرالدین شاه قاجار بخش مهمی از آن تخریب شد و چون ناصرالدین شاه این مکان را خیلی دوست داشت اغلب در این محل خلوت کرده و قلیان می کشیده در زمان انقلاب 57 ایران سنگ قبر ناصرالدین شاه از روی مزار ایشان در شهر ری برداشته شده و به این محل منتقل شد ضمنا تختی مرمرین متعلق به فتحعلی شاه هم در این مکان نگهداری می شود.

در این مکان دل آدم میگیرد، وقتی متوجه میشود چه بر سر پیکر کریم خان وکیل الرعایا، آمد. اما به هر حال این مکان معماری زیبا، ظریف و متفاوتی دارد. یک اثر عجیب، کنسول لچکی مانندی است که طبقه فوقانی را به کاخ اصلی وصل میکند.

محوطه کوچکی ، ایوان مانند که در قدیم الایام چشمه کوچکی از حوض میان آن بیرون میامده و در باغ روان میشد. تخت مرمرینِ کوچکی هم در آن وجود دارد. جالب اینکه سنگ قبر ناصر الین شاه هم اینجاست.

عجب خلوتی به هر جای این کاخ نگا میکنی میگی کاش من جای اونا بودم😂

یکی دیگر از بخش‌های کاخ گلستان. بسیار زیبا و چشم نواز که احساس خوبی از حضور در آن به انسان دست می‌دهد. دیدن سنگ کاری ها و کاشی کاری ها جالب توجه هست.

تهران قدیم و حس حدود چهل سال به قبل تهران و حس سادگی و نوستالژیک طهران، حسی که در دود تهران امروز فراموش شده و ما دچار بی هویتی شده آیم، درد امروز ما قبل از سیاست و اقتصاد، درد بی هویتی و مشکلات اجتماعی و فرهنگی است که این درد شامل ساختمان سازی های ما نیز شده است، خلوت کریم خانی گم شده امروز ماست