میدان کهنه، یک موزه یادبود در قم است که با فضای آرام و دعوتکننده، روایت عمیقی از واقعه تاریخی را به بازدیدکنندگان نشان میدهد. این مکان برای دوستداران تاریخ، دانشآموزان و اهل فرهنگ مکانی مناسب برای پیگیری آثار و تصاویر دورههای مختلف است و جو دوستانهای را در کنار احترام به تاریخ به بازدیدکنندگان القا میکند.
میدان کهنه، جاذبهای که هنوز هم حس قدیمی و تاریخی شهر قم رو بهخاطر بازارچههای سنتی، رنگرزی، سرّاجی و نجاریهای قدیمی حفظ کرده، اما با توجه به نظرات مختلف، نگهداری و بازسازی آن هنوز در سطح مطلوب نیست؛ بعضی بازدیدکنندهها از فضای آرامتر و معماری منارهی سلجوقی کهنه و ارتفاع ۲۴ متر لذت میبرن، در حالی که دیگران به کمبود امکانات، قیمتهای گاهی بالا و عدم توجه مسئولین به نگهداری اشاره میکنن. در کل، اگر به دنبال تجربهای نوستالژیک، خرید ترهبار و دیدن منارهی تاریخی باشی، میدان کهنه جای خوبیه، ولی حتماً با چشم باز و آمادهی چالشهای کوچک در بازارچهها قدم بزن.
HESAM ASHOORI
۵ ماه قبل
۳
میدان کهنه یکی از قدیمیترین هستههای شهری و تاریخی در قم است که زمانی نقش محوری در بافت اجتماعی و اقتصادی شهر داشته و امروز نشانهای زنده از گذشتهی قم محسوب میشود. این میدان در گذشته محل تلاقی بازارها و مسیرهای تجاری بوده و اطرافش بناها و فضاهای تاریخی متعددی مثل مسجد و مناره میدان کهنه قرار دارند که بخشهایی از هویت تاریخی شهر را بازتاب میدهند.
اگر از بازار قدیمی قم عبور کرده باشی، احتمالاً حس کردهای که این محدوده چهقدر با زندگی روزمره مردم گره خورده است؛ مشاغل سنتی مثل رنگرزی، سرّاجی و نجاری هنوز ردِ آن دورههای گذشته را حفظ کردهاند و دیدنشان مثل برگشتن به زمانی است که اینجا مرکز تجارت شهری بود.
در سالهای اخیر هم تلاشهایی برای بازآفرینی و ساماندهی میدان کهنه انجام شده تا این فضا علاوهبر ارزش تاریخی، دوباره جایگاهی زنده در بافت شهر پیدا کند و به مکانی برای گردش، خرید و تعامل اجتماعی تبدیل شود.
برای بازدید، بهترین تجربه وقتی است که آهسته در اطراف میدان قدم بزنی و هم بازارهای اطراف، هم مناره و مسجدهای قدیمی را ببینی. اینجا بهخاطر بافت قدیمش معمولاً آرامتر از بخشهای مرکزی شهر است و میشود حس کرد چطور قم در طول قرنها تغییر کرده و در عین حال رد سنتها و زندگی شهری هم پابرجا مانده.
قدیمی ترین بازار محلی قم هست که در خیابان آذر واقع شده. این بازار مربوط به دوران قاجاریه هست و هنوز حال و هوای نوستالژی و قدیمی خودش رو داره. قیمت های مناسبی داره نسبت به مناطق دیگه قم
مناره کهنه قدیمی ترین مناره ایران و سومین مناره قدیمی جهان متعلق به قرن سوم هجری قمری
بنا بر متون تاریخی، قدمت مناره میدان کهنه به سال ۲۹۱ هجری قمری بازمیگردد و به نظر میرسد که در دوران حکومت «یحیی بن اسحق»، در مجاورت «مسجد ابولصدیم حسین اشعری»، احداث شده است
مناره میدان کهنه با ارتفاعی بیش از ۲۴ متر و قطری حدود چهار متر ساخته شده است. معماری این منار بهصورت رگچین آجری است و آن را شبیه اکثر منارههایی احداث کردهاند که در دوران سلجوقیان ساخته میشد. منار با دو راهپله بهشکل مارپیچ و بهصورت رفت و برگشتی با تعداد ۶۳ پله بنا شده است. امروزه یکی از این راهها به پشت بام و دیگری به فضای داخلی مسجد فعلی میرسد که به «مسجد میدان کهنه» شهرت دارد.
با در نظر گرفتن سبک معماری انجامشده و نیز اسلوب آجرکاری در این اثر تاریخی، شباهت بسیاری در این منار با «منار مسجد میدان ساوه» و همچنین «مناره آجری خرمآباد» مشاهده میشود که هر دو متعلق به قرن پنجم هجری قمری هستند. این منار قدیمی نیز همانند دیگر منارههای هم دوران خود، دارای کتیبهای آجری در بخش تاج بنا بود که متاسفانه با گذر زمان از بین رفته است
