آب‌انبار میرزا مهدی

معماری و ظاهر این آب انبار با تمام آب انبار های مرسوم شهرهای گرم و کویری ایران کاملا فرق داره که خودش رو از بقیه متمایز کرده است.

آب انبار میرزا مهدی که در مرکز شهر ساری در استان مازندران واقع شده یکی از جاذبه های تاریخی این استان به شمار می رود. زمانی نه چندان دور مردم برای دسترسی به آب در فصول گرم سال، آب های فراوان بارش های زمستانی را در سازه های به نام آب انبار ذخیره می نمودند تا در تابستان های کم آب از آن ها استفاده نمایند. ساری نیز مانند بسیاری از شهرهای ایران از این قاعده مستثنی نبوده و دو نمونه از این آب انبارها را در دل خود جای داده است که یکی از آن ها آب انبار میرزا مهدی می باشد. این بنا با آجر و ملاط ساخته شده و مربوط به دوره افشاریه و یا زندیه است. گنبدی هلالی بر فراز آن قرار دارد و دریچه هایی نیز برای تأمین روشنایی در آن تعبیه شده است. طرح آب انبار، مدور با گنبدی هلالی است که تماما با مصالح آجر و ملاط ساروج ساخته شده است. این آب انبار بر خلاف آب انبار های دیگر علاوه بر در ورودی اصلی، در دیگری نیز در سمت شمالی دارد که در مواقع ضروری به جهت لایروبی و تمیز کردن، از آن استفاده می شده است. این اثر در تاریخ ۱ آبان ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۱۰۰۵ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منبع: سیتی پدیا

آب انبار میرزا مهدی آب انبار میرزا مهدی در شهر ساری واقع شده یکی از جاذبه های تاریخی این شهر به شمار می رود. این بنا با آجر و ملاط ساخته شده و دارای گنبدی هلالی است، دریچه هایی نیز برای تأمین روشنایی در آن تعبیه شده است. در محوطه آب انبار سفره خانه سنتی میرزا مهدی قراردارد و کیفیت قلیونش متوسطه.

آب‌انبار میرزا مهدی واقع در خیابان ۱۸ دی ساری به شماره ۱۰۰۵ در تاریخ ۱۳۵۳/۸/۱ ثبت شده‌است.[۱]آب انبار میرزا مهدی در یکی از محلات کهن ساری ساخته شده بود که اینک وجود ندارد. نام این محله «ملا آق بابا» بود. «محلهٔ ملاآقا بابا، از طرف شمال به محلهٔ همت‌آباد، از طرف جنوب به محله نوآمبار، از طرف مشرق به کهنه باغ‌شاه و از طرف مغرب به محله شاه غازی بن منتهی می‌شد.»[۲] ملاآقا بابا، فرد روحانی از تلارم دودانگه بود و تمکن مالی خوبی داشت؛ به همین دلیل موقوفات زیادی در شهر ساری ایجاد کرد؛ یکی از آن‌ها تکیه‌ای بود که در زمان پهلوی اول هنگام احداث خیابان ۱۸ دی تخریب شد و دیگر اثری از محله و تکیه باقی نماند.[۳]آب انبار میرزامهدی یکی از آثار برجای مانده از این محله تاریخی است. قدمت این آب انبار بر اساس اطلاعات موجود در پرونده ثبتی، مربوط به دورهٔ افشاریه - زندیه است. این آب‌انبار دارای عناصر مخزن گنبدی شکل، ورودی، راه‌پله، پاشیر و خیشخان است. مخزن آن با پلان مدور و سقف گنبدی آجری است که بالای آن خیشخانی با گنبد مخروطی شکل با ۶ روزن عمل تهویه درون مخزن را انجام می‌داد.[۴]ارتفاع تقریبی گنبد از قسمت بیرونی بنا ۵/۸ متر و قطر گنبد تقریباً ۱۲ متر است. همانند دیگر آب‌انبارها، ورود به مخزن آب‌انبار میرزا مهدی نیز از طریق یک ورودی مجزا صورت می‌گرفت که متأسفانه این ورودی تخریب شده‌است. در پرونده ثبتی این اثر به این موضوع اشاره شده‌است: «در ورودی و سردر آن در حد شرقی بوده که چندی قبل توسط مستأجر خراب شده».[۵]ورودی اصلی به فضای راه‌پله که در حال حاضر رو به خیابان ۱۸ دی و در ضلع جنوبی مخزن ساخته شده‌است، دارای یک تاق جناغی و آجرکاری خفته راسته در نما است. راه ورود به پاشیر این آب‌انبار از طریق ورودی و راه‌پله‌ای با دو پاگرد می‌باشد. پوشش تاق‌دار فضای داخلی را در قسمت بیرون بنا با استفاده از شیوه کنوسازی به سطحی تخت و شیبدار تبدیل کرده‌اند. بر خلاف آب‌انبارهای دیگر که فضای راه‌پله و پاشیر جنب گنبد و مخزن قرار گرفته، فضای راه‌پله و پاشیر این اثر، روبه‌روی مخزن تعبیه شده‌است. فضای پاشیر آن نیز دارای پلان مربع شکل و با سقف بلندی است که نورگیری بالای آن برای روشنایی و تهویه وجود دارد. به علت تخریب ورودی مخزن در دهه‌های گذشته دیوار رو به مخزن را در فضای پاشیر تخریب کرده‌اند تا یک راه ورود به فضای مخزن ایجاد نمایند. پوشش نورگیر نیز در حال حاضر تخریب و یک سازه بتنی حلقه‌ای جایگزین آن شده‌است. مصالح مورد استفاده در این بنا همانند آجر ۵*۲۰*۲۰، ملات آهکی و اندود ساروج در بدنه مخزن می‌باشد.[۶] عرصهٔ اطراف مخزن حدود بیست سال است در اختیار بخش خصوصی قرار دارد و تبدیل به چایخانه شده‌است.

اصلا به بنا رسیدگی نمیشه لای آجرهای آب انبار بوته ی شاتوت درومده بود ریشه های این گیاها کم کم به بنا آسیب میرسونه...

عاشق اینجام کافه سنتی اینجا رو حتما امتحان کنین

توش نرفتم ولی بیرونش فوق العاده و ترسناکه

خانه

حیدری

ل

Read more about more