بافت تاریخی اردکان یه جاذبه گردشگری در اردکان، استان یزد، ایران است که با معماری سنتی و تاریخچهی غنی، جایگاه ویژهای در دل گردشگران و محلیها پیدا کرده. اینجا میتونید با هنرهای دستی، صنایع دستی و حتی گربههای خانگی آشنا بشید. در محلهای که اطرافش بازارهای سنتی و کوههای سرسبز، تجربهای متفاوت و دلنشین برای هر کسی که به تاریخ و فرهنگ علاقهمنده. یه یادآوری ساده: روزانه باز است، پس هر وقت خسته شدی، میتونی یه پیادهروی کوتاه در این جاذبه بزن.
بافت تاریخی اردکان مثل یه گنجینهی زنده از گذشتهی کویر ایرانه؛ کوچههای باریک و خشتی که با بادگیرهای بلندش، حس میدادن که در دل یه شهر یونان کوچک قدم میزنی، و نورپردازی شبانهاش که هر گوشهاش رو به یه صحنهی فیلمسازی تبدیل میکنه، همهچیزش باعث میشه آدم حس کنجکاوی و آرامش رو در کنار هم تجربه کنه. مردم محلی خونگرم و مهماننوازن، همیشه با یه سلام گرم یا یه داستان کوتاه در کنار آبانبارها یا دربندها منتظرته، و حتی دوچرخهسواران هم میتونن در این مسیرهای تنگ و دلنشین گشت بزنن. سوغاتیهای ارده، حلوا و سایر خوراکیهای سنتی هم یه لذت اضافی میدن، در حالی که بازسازیهای اخیر و نورپردازیهای مدرن، با حفظ اصالت، تجربهی تاریخی رو بهروز و دلنشین کرده. اگر دنبال یه سفر به گذشتهی کویر، یه گشتوگذار شبانهی آرام و یه حس واقعی از تاریخ هستی، بافت تاریخی اردکان جای ایدهآلیه؛ فقط یه قدم بزن، نفس بکش و بگذار خاطرات کودکیات دوباره زنده بشن.
Yousef Alizadeh
یک سال قبل
۵
قدم زدن توی بافت تاریخی ، همیشه حس زیبایی به آدم هدیه میده . خوش به حال قدیمیها که زندگی تو این فضای خاص شهری رو تجربه کردن .
کوچههایی که همیشه گذرگاه پیادهها و دوچرخه سوارها بوده . همه از کنار هم عبور میکردن و سلام میکردن . و این عادت تا امروز هم باهاشونه . مثل دو پیرمردی که دیشب به من سلام دادن ، بدون اینکه بدونن کیام و از کجا اومدم .
اهل هر کجا که هستین ، واجبه یکبار قدم زدن در بافت تاریخی اردکان یا یزد رو تجربه کنید ، تا پل بزنید به دوران کودکیتون ... یا اگه جوونتر از این حرفها هستین یا تجربهاش رو نداشتین ، با این محیط آشنا بشین و عاشقش بشین
واقعا زیبا. نورپردازی شب فوق العادست. قدم زنی با پای پیاده و یا با دوچرخه خیلی لذت بخشه. پرسه زنی رو هم در روز و هم در شب تجربه کنید.
اگه یه راهنمای محلی باهاتون باشه که خیلی بهتره اگرم نبود حتما خودتون قدم زدن رو امتحان کنید.
از سوغاتی های ارکان هم خودتون رو بینصیب نذارین. حلوا ارده، ارده و هر چیزی که مربوط به کنجده
بافت تاریخی اردکان، که به دلیل خانههای خشتی و کوچههای باریکش به «یونان کوچک» معروف است، یکی از دستنخوردهترین فضاهای اساطیری کویر ایران است. در باورهای محلی، هر بخش از این شهرِ خشتی، از محلات تا قناتها، با دنیای ایزدان و اسطورههای باستانی گره خورده است.
در ادامه، روایتهای سحرآمیز و باورهای عامه پیرامون بافت تاریخی اردکان را مرور میکنیم:
۱. کوچههای «آشتیکنان»؛ جادویِ نزدیکی
کوچههای بسیار باریک و سقفدارِ بافت قدیم، در باور مردم تنها برای ایجاد سایه نبودند. میگفتند این کوچهها به گونهای ساخته شدهاند که هیچکس نتواند بدون سلام و کلام از کنار دیگری بگذرد. اسطورهی محلی میگوید «فرشتهی دوستی» در این کوچههای تنگ سکنی دارد و هر دو دشمنی که در این گذرها سینه به سینهی هم میشوند، ناخودآگاه کینهشان به مهر تبدیل میشود.
۲. دروازهی بازار و محافظانِ نادیدنی
بافت تاریخی اردکان دارای دروازههایی بوده که در باور عامه، هر کدام طلسمی برای محافظت از اهالی داشتند. مردم معتقد بودند که شبهنگام، وقتی صدایِ جیرجیرِ لولاهای سنگین دروازه بلند میشد، «ایزد سروش» بر فراز برجهای دیدهبانی مستقر میشد تا مانع ورود «دیوانِ خشکسالی» و «غولهایِ بیابان» به حریمِ شارستان شود.
۳. بادگیرهایِ اردکان؛ نیستانِ آسمانی
بادگیرهای بلند و یکطرفهی اردکان در اساطیرِ محلی به «نایهایِ زمین» تشبیه میشوند. مردم میگفتند این بادگیرها با آسمان در حال گفتگو هستند و نسیم خنکی که از آنها به داخل خانهها میوزد، نفسِ پاکِ کوهستانهای دوردست است که توسط فرشتگان به قلب کویر آورده شده تا خانهها را از «نفسِ گرمِ اهریمن» پاک کند.
۴. دربندها؛ دژهایِ کوچکِ خانوادگی
در بافت قدیم اردکان، فضاهایی به نام «دربند» وجود دارد که چندین خانه را در بر میگیرد. در باورهای قدیمی، هر دربند مانند یک قلعهی کوچک بود که توسط «ارواحِ نیاکان» محافظت میشد. میگفتند تا زمانی که اجاقِ خانههایِ یک دربند روشن باشد و بوی نانِ تازه در فضا بپیچد، هیچ موجود شروری جرئت ورود به آن حریم را نخواهد داشت.
۵. آبانبارها؛ خلوتگاهِ «مادرِ آب»
آبانبارهایِ اردکان با پلههایِ عمیق و تاریکشان، جایگاهی اسرارآمیز در ذهن مردم داشتند. باور بر این بود که در پایینترین پله، جایی که دسترسی به آبِ خنک ممکن میشود، «آناهیتا» در انتظار است. زنان برای طلبِ فرزند یا برکتِ سفره، گاهی در کنار ورودیِ این آبانبارها نذر میکردند، چرا که معتقد بودند آبِ در عمقِ زمین، نزدیکترین راه به دعایِ مستجاب شده است.
شهر تاریخی اردکان مثل یزد شهری تاریخی با بادگیرهای بلند و کوچه های قدیمی پیچ در پیچ و باریک و خشتی و گلی است.اگر سری به این شهر زدید حتما قدم زدن در میان این کوچه ها را از دست ندهید.
بافت تاریخی اردکان بزرگ و پیچ درپیچ و پر از مکان های تاریخی ، مسجد ها ، آب انبارها ، درواره ها ، آسیاب ها ، حمام ها و خانه ها و دکان های تاریخی و قدیمی است که هنور در انها زندگی و کسب می شود.
یک کوچه تنگ و باریک با سقف کوتاه هم دارد که به کوچه آشتی کنان معروف است.
مخصوصا اگر دنبال آرامش هستید شب هنگام را برای قدم زدن در این مکان انتخاب کنید.
مردمان بسیار خونگرم و مهمان نوازی هم دارد که واقعا حس بسیار خوبی به شما منتقل خواهد کرد.
