HESAM ASHOORI
۵ ماه قبل
وقتی از سمت شرق شیراز به سمت ارتفاعاتِ مشرف به محلهی نصر حرکت میکردم، بر فراز یک تپهی سنگی به بقایای بنایی رسیدم که شناسنامهی پیشازاسلامِ این شهر محسوب میشود: قصر ابونصر. من مقابل صخرههایی ایستادم که لایه به لایه تاریخ هخامنشی، سلوکی، اشکانی و ساسانی را در خود حفظ کردهاند. حسی که در لحظهی اول به من دست داد، حسِ کشفِ یک تختجمشیدِ کوچک و گمنام بود که برخلافِ شکوهِ مرمرینِ پارسه، اینجا با طبیعتی وحشی و سنگی گره خورده است. من با دقت به تکستونها و درگاههایِ سنگیِ باقیمانده نگاه کردم؛ چیزی که برایم شگفتانگیز بود، شباهتِ عجیبِ برخی از این سنگتراشیها به معماریِ تختجمشید بود. در واقع، تحقیقات نشان میدهد که ابوسعیدِ بویه در دورهی اسلامی، برخی از سنگهای باستانی را از مکانهای دیگر به اینجا منتقل کرده تا این قصر را تزیین کند. وقتی به تهستونهای مدور و نقشبرجستههای فرسوده خیره میشوی، متوجه میشی که این تپه نه فقط یک قصر، بلکه یک دژِ استراتژیک برای حفاظت از راه تجاریِ منتهی به خلیج فارس بوده است. من لابلایِ دیوارههایِ سنگی قدم زدم و به این فکر کردم که طبقِ لوحهای گلیِ کشف شده، نامِ باستانیِ این منطقه احتمالاً همان «تیرازیس» یا شیرازِ اولیه بوده است. منظرهای که از بالای تپهی قصر ابونصر به دشت شیراز داری، مخصوصاً در هوای صاف، بینظیر است. من دیدم که چطور بافتِ شهریِ جدید تا پایِ این دژِ باستانی پیش آمده، اما هنوز هم ابهتِ کوهستان بر منطقه غلبه دارد. محوطه کاملاً باز و بدون حصار است، که این موضوع هم باعثِ بکر بودنِ فضا شده و هم متأسفانه باعث شده برخی بخشها در معرض تخریب قرار بگیرند. مسیر دسترسی تا پای تپه آسفالت است، اما برای رسیدن به بنای اصلی باید یک سربالاییِ سنگی و کوتاه را بالا بروی. آنتندهی در این ارتفاع عالی بود. من موقع بررسیِ درگاههایِ سنگی متوجه شدم که اگر به زوایایِ تراشِ سنگها دقت کنی، هنوز ردِ قلمِ معمارانِ باستانی را میبینی؛ این جزئیات در زیر نورِ مایلِ صبح زود با وضوح بیشتری دیده میشوند. یک تجربهی شخصی که داشتم؛ اگر مثل من به عکاسیِ پانوراما علاقه داری، لبهی غربیِ تپه بهترین نقطه برای ثبتِ تلاقیِ ویرانههایِ سنگی با دورنمایِ شهرِ شیراز است. فقط حواست باشد که چون این محوطه نگهبانِ دائمی و مسیرِ مشخصِ پیادهروی ندارد، کفشِ کوهنوردیِ سبک بپوش تا روی سنگهای لغزنده سر نخوری. همچنین، به دلیل خلوت بودن منطقه، بهتر است بازدیدت را به ساعاتِ روشناییِ روز محدود کنی و حتماً با همراه به این مکان بروی.
