شهر زیر زمینی سامن، یک مکان تاریخی در همدان، یکی از جاذبههای کمتر شناخته‌شده اما جذاب این استان است. این شهر زیرزمینی با مسیرهای پیچیده و اتاق‌های مخفی، داستانی از دوران باستان را روایت می‌کند که هر بازدیدکننده را به سفری در زمان می‌برد. اگر علاقه‌مند به تاریخ و ماجراجویی هستید، حتماً قبل از رفتن، یه کوله‌پشتی با آب و غذا ببرید تا از تجربه‌تان لذت ببرید. این مکان در دل کوه‌های همدان قرار گرفته و با نورپردازی طبیعی، فضایی شگفت‌انگیز ایجاد می‌کند. بازدید از شهر زیرزمینی سامن نه تنها برای علاقه‌مندان به تاریخ بلکه برای کسانی که به دنبال یک تجربه متفاوت در دل طبیعت هستند، مناسب است.
شهر زیرزمینی سامن، با ۳ تا ۶ متر عمق و حدود ۳ هکتار، یه جاذبه‌ی تاریخی و عجیب است که هزاران سال پیش ساخته شده و هنوز هم در دل سنگ گرانیت در حال کشف است؛ خیلی‌ها از جذابیت بی‌نظیر تونل‌های تو در تو، اتاق‌های دستکند و معماری مشابه نوش‌آباد کاشان تعریف می‌کنند، ولی همزمان همچنین به‌دلیل محدودیت‌های دسترسی، بوی خاک، ارتفاع کم و نبود راهنماهای کافی، تجربه‌ی بازدید را گاهی خسته‌کننده و حتی گم‌کننده می‌سازد. برخی بازدیدکنندگان می‌گویند فقط از ساعت ۶ بعد از ظهر باز است و بلیط‌ها ۱۰ تومان می‌شود، در حالی که دیگران گزارش می‌دهند هنوز بخش‌های زیادی از شهر در حال کاوش و بازگشایی است و ممکن است تعطیل باشد؛ اما در کل، اگر علاقه‌مند به تاریخ، معماری زیرزمینی و ماجراجویی‌های باستان‌شناسی باشید، حتماً باید یکبار این شهر را تجربه کنید.
Md Marcopolo
یک سال قبل
۵
جذابیت بی نظیر این شهر فریبنده باعث میشه، شما ساعت و نور رو از یاد ببرین.
این شهر با مساحتی برابر با 3 تا 5 هکتار از بخش های متعددی تشکیل شده است که شامل راهروها، سالن ها، اتاق های متعدد می شود. هر کدام از این قسمت ها به صورت مجزا دارای سکوها، تاقچه ها و دریچه های متفاوتی هستند که تداعی کننده‌ی کاربری خاص و احتمالاً آیینی در مجموعه است. این مجموعه دارای بیش از 50 فضای دستکند ایجاد شده در بستر سنگ بستر گرانیتی (گل پنبه ای) است که در عمق 2 تا 8 متری از سطح زمین قرار دارد و شامل اتاق ها و سالن هایی می شود که از طریق دریچه ها، درگاهی ها و راهروها به هم مرتبط می شوند. هر کدام از این فضا ها به دلیل ابعاد متفاوت و داشتن پدیده های متنوع دارای ویژگی های منحصر به فردی هستند. در این فضاها ویژگی هایی از قبیل کف مصنوعی، کف تراشیده شده در سنگ بستر، درگاه ها، سکو، طاقچه و حفره جای پیه سوزها موجود است. معماری این مجموعه به لحاظ ساختار و ویژگی های فضایی، دارای مشابهت هایی با مجموعه های معماری دستکند زیرزمینی از جمله نوش آباد کاشان است
کهن شهر سامن :
نگین باستانی زاگرس، با قدمتی بیش از ده هزار سال، یکی از کهن‌ترین زیستگاه‌های انسانی و شهری ایران به شمار می‌رود. استمرار سکونت انسان در منطقه سامن، به دلیل موقعیت ویژه جغرافیایی آن، از دوران پیشاتاریخ و زمان فرمانروایی اقوام باستانی زاگرس‌نشین مانند لولوبی‌ها، گوتیان و کاسی‌ها آغاز شده و تا امروز به صورت پیوسته ادامه داشته و در هیچ دوره‌ای طی ده هزار سال گذشته خالی از سکنه نبوده است. گرچه شهر زیرزمینی سامن به‌خودیِ خود اثری بسیار مهم و کم‌نظیر در ایران و در نوع خود در جهان است، اما آنچه ارزش و عظمت آن را چند برابر می‌کند، انسجام اجتماعی مردم سامن و هماهنگی در طراحی و اجرای بسیار دقیق سازندگان آن در زمان ساخت است. جانمایی هوشمندانه، مکان‌یابی سنجیده در استفاده از قنات موجود و اجرای برنامه‌ای منظم با مدیریت بسیار کارآمد و قوی در دل سنگ سخت،نشان دهنده دانش فنی، مهندسی پیشرفته و خرد جمعی و تلاش خستگی ناپذیر مردم باستانی سامن است که کمتر به آن پرداخته شده و شایسته توجهی ویژه میباشد.
شهر تاریخی سامن دارای چهار جاذبه شاخص و منحصر به فرد است :
🔸️۱_ شهر دستکند زیر زمینی در سه طبقه و در عمق ۶ متری زمین ، قدیمی‌ترین شهر زیر زمینی ایران و در نوع خود در جهان با قدمت ۱۰۰۰۰ سال (ده هزار سال) در زیر شهر کنونی سامن
🔸️۲_ آرامگاه سام و حام دو فرزند نوح نبی (ع) قدیمی ترین مقبره پیامبرزادگان در ایران و خاورمیانه با قدمت ۵۰۰۰ سال(پنج هزار سال) در آرامستان قدیمی سامن
🔸️۳_ برج خانقلی با مصالح خشت و گل قدمت ۷۰۰ سال (هفت صد سال) در محله چال خانقلی سامن
🔸️۴_قلعه يزدگرد آخرین مکان مقاومت پادشاه ساسانی در مقابله با اعراب با قدمت ( ۱۴۰۰ سال) در حاجی خدر سامن
شهر سامن در ۱۵ کیلومتری ملایر قرار دارد.
مقبره سام و حام دو فرزند نوح نبی (ع) در سامن، با قدمت ۵۰۰۰ سال قدیمی ترین مقبره پیامبرزادگان در ایران و خاورمیانه میباشد.
آثار نویسندگانی چون ابن فقیه همدانی کتاب البلدان نگارش شده حدود ۱۲۰۰ سال پیش ، یاقوت حموی کتاب معجم البلدان ، زکریا قزوینی کتاب عجایب المخلوقات، اسطخری یکی از برجسته ترین جغرافیدانان جهان اسلام و کتابهای اللباب في تهذيب الانساب و روضه الصفا و مجمع التواريخ و قصص همچنین با استناد به آیه ۴۴ سوره هود، محل به گل نشستن کشتی حضرت نوح (ع) و فرزندانش کوه جودی در حوالی نهاوند کنونی می باشد .بنای اولیه شهر نهاوند در ابتدا به جهت پایه گذاری حضرت نوح (ع) و فرزندانش نوح آوند نامیده می شده و سالهای طولانی از عمر خود را در این منطقه سپری و زندگی کرده اند.سام و حام فرزندان نوح نبی در شهر سامن چشم از جهان فروبستند و پیکرشان در آرامستان قدیمی این شهر به خاک سپرده شده است.مقبره کنونی سام و حام که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده مربوط به اواسط دوره قاجار است و بر روی بناهای قدیمی تر مربوط به دوره های ایلخانی و صفویه تجدید بنا شده است؛ البته مقبره اصلی به صورت سرداب چند متر پایین تر بوده که در تجدید بناهای متوالی در دوره های ایلخانی، صفویه و قاجار دچار تغییراتی شده است اما نوع مصالح و شیوه معماری در پایه های قدیمی مقبره قدمت ۵۰۰۰ ساله دارد . سامن در ۱۵ کیلومتری ملایر قرار دارد.
لذا نام بردن از نام امامزاده برای این مقبره کاملا اشتباه میباشد چون در فقه شیعه فرزندان حضرت علی (ع) و فاطمه زهرا را امامزاده می‌نامند.
