مجسمه شیرهای چینی

ﺷﻴﺮﻫﺎى ﺳﻨﮕﻰ ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﻌﺪآﺑﺎد در ﻣﺠﺎورت ﻛﺎخ ﻣﻮزه ﻣﻠﺖ ﺑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﻘﺮﻳﺒﻲ ٥/٥ ﻣﺘﺮ دو ﻣﺠﺴﻤﻪ ﺷﻴﺮﺳﻨﮕﻲ ﺑﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﻛﻮﭼﻚ ﺟﻠﺐ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﻲ نمایند ﺑﻴﻦ اﻳﻦ دو ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻧﮕﺎه ﻣﺎ درﺳﺖ در اﻣﺘﺪاد ﻣﻴﺰﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ دوره ﭘﻬﻠﻮی ﻗﺮار ﻣﻲﮔﻴﺮد ، ﻛﻪ اﻳﻦ ﺧﻮد ﺷﺎﻫﺪی ﺑﺮ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎ در ﺟﺎﻳﮕﺎه اوﻟﻴﻪ اﺳﺖ. ﺷﺎﻳﺪ اﻳﻦ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻌﻨﻲ ﺑﺎﺷﺪ اﻳﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎ در ورودی ﻣﺤﻞ ﭘﺬﻳﺮاﻳﻲ روﺑﺎز ﻛﺎخ ﻗﺮار داﺷﺘﻪاﻧﺪ. اﻳﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎ ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﺟﻔﺖ ﻣﺠﺴﻤﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﺷﻴﺮ ﻧﺮ و ﻣﺎده ﺳﺎﺧﺖ ﭼﻴﻦ اﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﺮ روی ﭘﺎﻳﻪ ﺳﻨﮕﻲ ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ ﻛﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲرﺳﺪ ﭘﺎﻳﻪ ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺟﺪاﮔﺎﻧﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ؛ ﭼﺮاﻛﻪ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﭘﺎﻳﻴﻦ ﺗﺮی دارد . ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻧﺮ در ﺳﻤﺖ راﺳﺖ ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻣﺎده ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ اﺳﺖ . ﺑﺮ روی ﮔﺮدن ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻧﺮ ﻳﻚ زﻧﮕﻮﻟﻪ و در زﻳﺮ ﭘﺎﻳﺶ ﻳﻚ ﮔﻮی وﺟﻮد دارد. ﻳﺎﻟﻬﺎﻳﺶ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻓﺮﺧﻮرده و ﺑﺮﮔﺸﺘﻪ ﺑﺮ روی ﭘﺸﺖ ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻛﻨﺪهﻛﺎری ﺷﺪه اﺳﺖ.دﻫﺎﻧﺶ ﺑﺎز اﺳﺖ ﻛﻪ اﻟﺒﺘﻪ وﻳﮋﮔﻲ دﻫﺎن ﺑﺎز و وﺟﻮد زﻧﮕﻮﻟﻪ ﺑﺮﮔﺮدن درﻣﻮرد ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻣﺎده ﻫﻢ ﻧﻴﺰ دﻳﺪه ﻣﻲﺷﻮد. ﻣﺠﺴﻤﻪ ﻣﺎده ﻫﻢ ﺑﺎ وﻳﮋﮔﻲ ﺷﺎﺧﺺ ﺗﻮﻟﻪ ﺷﻴﺮ در ﺑﻴﻦ ﭘﻨﺠﻪﻫﺎ ﺑﻪ راﺣﺘﻲ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺸﺨﻴﺺ اﺳﺖ . ﺑﺎ ﺑﺮرﺳﻲ و ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺷﻴﺮﻫﺎی ﻧﺮ و ﻣﺎده ﻧﮕﻬﺒﺎن در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭼﻴﻦ ، ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﻣﺸﺎﺑﻪ ﺷﻴﺮﻫﺎی ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺳﻌﺪآﺑﺎد ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ ﺷﺪ ﻛﻪ ﻗﺪﻣﺖ آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻗﺮن ١٨ﻣﻲ رﺳﺪ. وﻟﻲ ﺑﺎ وﺟﻮد اﻳﻦ ﻧﻤﻲ ﺗﻮان ﺑﺎ اﻃﻤﻴﻨﺎن در ﻣﻮرد ﻗﺪﻣﺖ اﻳﻦ ﺟﻔﺖ ﺷﻴﺮ اﻇﻬﺎرﻧﻈﺮ ﻛﺮد . ﺷﻴﺮﻫﺎى ﻧﮕﻬﺒﺎن در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭼﻴﻦ در ﻃﺒﻴﻌﺖ ﭼﻴﻦ ، ﺷﻴﺮ وﺟﻮد ﻧﺪارد و در ﮔﺬﺷﺘﻪﻫﺎی دور ﻫﻢ وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺘﻪ اﺳﺖ . اﻣﺮوزه در ﭼﻴﻦ ، ﺷﻴﺮ ﺗﻨﻬﺎ در ﺑﺎغ وﺣﺶﻫﺎی ﺑﺰرگ زﻧﺪﮔﻲ ﻣﻲﻛﻨﺪ ؛ اﻣﺎ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻧﻘﺶ اﻳﻦ ﺟﺎﻧﻮر وارد ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺷﺪه اﺳﺖ؟ آﺷﻨﺎﻳﻲ ﭼﻴﻨیها ﺑﺎ ﺷﻴﺮ از ﻃﺮﻳﻖ ﺟﺎده اﺑﺮﻳﺸﻢ و ﻏﺮب آﺳﻴﺎ ﺑﻮده اﺳﺖ. در زﺑﺎن ﭼﻴﻨﻲ ﺑﻪ ﺷﻴﺮ shí (獅) ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻲ ﺷﻮد ﻛﻪ ﺑﺮﺧﻲ از ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮان آن را ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از واژه ﻓﺎرﺳﻲ ﺷﻴﺮ ﻣﻲداﻧﻨﺪ. ﻋﻨﺼﺮ ﺷﻴﺮ در ﻓﺮﻫﻨﮓ ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﺗﺪرﻳﺞ در ﺗﻤﺎم اﻳﻦ ﺳﺮزﻣﻴﻦ ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺖ و وﻳﮋﮔﻲ ﻫﺎی ﺧﺎص ﺧﻮد را ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎﻳﻲ و دوره ﺳﺎﺧﺖ آن را ﭘﻴﺪا ﻛﺮد و ﺳﭙﺲ از ﭼﻴﻦ ﺑﻪ ﺟﺎﻫﺎی دﻳﮕﺮ آﺳﻴﺎ از ﺟﻤﻠﻪ ژاﭘﻦ ، ﻛﺮه ، ﺗﺒﺖ و... ﮔﺴﺘﺮش ﻳﺎﻓﺖ. ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎی ﻧﺮ و ﻣﺎده ﺷﻴﺮاز ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻣﻌﻤﺎری ﭼﻴﻨﻲ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻋﻤﻮﻣﺎً از ﺳﻨﮓ و ﺑﺮﻧﺰ و... ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه اﻧﺪ. ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎی ﺳﻨﮕﻲ ﻣﻮﺳﻮم ﺑﻪ (石獅子) shíshīzi ﻫﺴﺘﻨﺪ .اﻳﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﻣﺬﻫﺒﻲ ﺑﻮداﻳﻲ ﺑﻮده و ﺷﺎﻣﻞ ﻳﻚ ﻣﺠﺴﻤﻪ ﺷﻴﺮ ﻧﺮ ﻛﻪ ﭘﻨﺠﻪاش را ﺑﺮروی ﻳﻚ ﮔﻮی ﮔﺬاﺷﺘﻪ و ﻳﻚ ﺷﻴﺮﻣﺎده اﺳﺖ ﻛﻪ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﺗﻮﻟﻪ ﺷﻴﺮ دﻳﺪهﻣﻲﺷﻮد. اﻳﻦ ﺷﻴﺮﻫﺎ دراﻋﺘﻘﺎد ﺑﻮداﻳﻴﺎن ﻣﺤﺎﻓﻆ ﻣﻌﺎﺑﺪ از ﻧﻔﻮذ ارواح ﺧﺒﻴﺜﻪ و اﻧﺴﺎﻧﻬﺎی ﺷﺮور اﺳﺖ و در اﻳﻦ آﻳﻴﻦ ﻣﻔﻬﻮﻣﻲ ﻓﺮﺧﻨﺪه ﭘﻴﺪا ﻛﺮده اﻧﺪ. ﻣﺠﺴﻤﻪ ﺷﻴﺮدر اﺑﺘﺪا ﻓﻘﻂ در ﻣﻌﺎﺑﺪ ﺑﻮداﻳﻲ دﻳﺪه ﻣﻲ ﺷﺪ، ﺳﭙﺲ ﻛﻢ ﻛﻢ ﺑﻪ ﻣﻨﺎزل ﻣﻌﻤﻮﻟﻲ ﻧﻔﻮذ ﻛﺮد. اﻣﺮوزه اﻳﻦ ﻣﺠﺴﻤﻪﻫﺎ درورودی ﻛﺎﺧﻬﺎ ، ﻣﻘﺒﺮهﻫﺎ و ﺣﺘی ﻣﻨﺎزل و ﺑﻨﺎﻫﺎی ﻣﺪرن ﻫﻢ ﺑﻪ ﻛﺎر ﻣﻲروﻧﺪ.