گرمابه تاریخی میرزا کریم به عنوان یک موزه تاریخی در قزوین شناخته میشود که تاریخ محلی را از طریق معماری و آثار نمایش میدهد. خدمات اصلی شامل نمایشگاههای دائمی و موقتی مرتبط با تاریخ و فرهنگ منطقه است. دسترسی به این مکان در قزوین از طریق آدرس مربوطه راحت است و با وسایل نقلیه عمومی قابل دسترس است. فضا، بافت تاریخی و معماری قدیمی، تجربهای آموزنده و آرام را برای بازدیدکنندگان فراهم میکند. نکته متمایز این مکان تاریخی بودن آن است که به بازدیدکنندگان امکان لمس تاریخ را با حفظ ارزشهای میراثی میدهد.
گرمابه تاریخی میرزا کریم، که در محلهی قدیمی قزوین نزدیک بازار و امامزاده علی قرار گرفته، یکی از قدیمیترین و اصیلترین حمامهای قاجار شهره؛ بازدیدکنندگانی که به تاریخ و معماری علاقهمندند، از کاشیکاریهای ظریف، گنبدهای شیشهای گلجام و سیستم گرمایشی سنتی «گربه رو» لذت میبرند و قصههای نذری و جنهای شبانهاش را با هیجان میشنوند. اما طرفداران فضای ترسناک، مخصوصاً وقتی که این بنا به اتاق فرار تبدیل شده، میگویند که حالا صد برابر ترسناکتر است؛ در حالی که دیگران هنوز هم از آرامش حوض سنگی و فواره کوچک در سربینهی هشتضلعی لذت میبر
HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
۵
گرمابه میرزا کریم یکی از قدیمیترین و اصیلترین حمامهای قزوین است که در نزدیکی بازار و محلهی قدیمی «دروازه درب کوشک» قرار دارد. این بنا متعلق به دوره قاجار است و به همت شخصی به نام «میرزا کریم» ساخته شده تا باری از دوش کسبه و مسافرانِ بازار بردارد.
داستانِ «آبِ نذری» و میرزا کریم: در میان اهالی قدیمی محله روایت است که میرزا کریم مردی بسیار متدین و مردمدار بوده. میگویند او بخشی از درآمد حمام را وقفِ نانِ شبِ فقرای محله میکرده و یک روز در هفته (معمولاً عصر پنجشنبه) حمام را برای کسانی که توان مالی نداشتند رایگان میکرده است. هنوز هم قدیمیهای قزوین وقتی از کنار این بنا رد میشوند، برای بانیاش فاتحهای میخوانند.
داستانِ «مستأجرِ نامرئی»: مانند بسیاری از حمامهای قدیمی که سقفهای گنبدی و دالانهای تاریک داشتند، دربارهی گرمابه میرزا کریم هم قصههای عامیانهای از حضور «جن» یا «موجودات پنهان» در گرمخانه (ساعات نیمهشب) شنیده میشد. دلاکان قدیمی میگفتند اگر شبهنگام صدای ریختنِ آب از خزینه میآمد، کسی نباید کنجکاوی میکرد؛ چون معتقد بودند حمام در آن ساعت در اختیار «آنها» است!
ویژگیهای معماری و هنری:
سربینهی هشتضلعی: رختکن یا سربینهی این حمام پلانی هشتضلعی دارد و با کاشیکاریهای ظریف اسلیمی و خشتی تزیین شده است. حوض سنگی وسط سربینه با فوارهای کوچک، علاوه بر زیبایی، به تلطیف هوای محیط کمک میکرد.
نورگیرهای سقفی (جامخانه): غنای مهندسی این بنا در سقفهای گنبدی آن است. شیشههای عدسیشکل (گلجام) روی سقف تعبیه شدهاند که نور را به صورت یکنواخت پخش میکنند و در عین حال از دیده شدنِ داخل حمام از روی پشتبام جلوگیری میکنند.
سیستم گرمایش (گربه رو): زیر کف حمام، کانالهای باریکی به نام «گربه رو» وجود دارد که دود و گرمای آتشدان (تون) را هدایت میکرده تا کف حمام همیشه گرم باشد؛ یک سیستمِ گرمایش از کفِ کاملاً سنتی و هوشمندانه.
نکات کاربردی برای بازدید:
تغییر کاربری: این حمام در سالهای اخیر بازسازی شده و مدتی به عنوان سفرهخانه سنتی فعالیت میکرد. حتماً پیش از رفتن بررسی کن که آیا برای بازدید عمومی باز است یا در قالبِ یک فضای خدماتی فعالیت میکند.
لوکیشن: این بنا در خیابان سپه (شهدا) و نزدیکی کوچه محمدیه قرار دارد. میتوانید بعد از دیدنِ سردر عالیقاپو، با چند دقیقه پیادهروی به این حمام برسید.
