حیاط غربی

حیاط غربی کاخ آپادانای شوش، در مقایسه با حیاط‌های شرقی و مرکزی، فضایی اختصاصی‌تر و کاربردی‌تر محسوب می‌شد. این حیاط در ضلع غربی مجموعه قرار داشت و به دلیل نزدیکی به رودخانه شاوور و ایوان غربی تالار آپادانا، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. در ادامه، جنبه‌های مختلف این بخش از کاخ را بررسی می‌کنیم: ۱. پیوند با ایوان غربی و منظره رودخانه یکی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد حیاط غربی، مجاورت آن با ایوان غربی تالار آپادانا بود. این ایوان که دارای ۱۲ ستون عظیم سنگی بود، مستقیماً به حیاط غربی مشرف بود. معماران هخامنشی این بخش را به‌گونه‌ای طراحی کرده بودند که از فراز آن، منظره رودخانه شاوور و دشت‌های غربی شوش به خوبی دیده شود. این حیاط احتمالاً مسیری برای نسیم خنکی بود که از سمت رودخانه به داخل تالار اصلی هدایت می‌شد. ۲. کارکرد خدماتی و اداری باستان‌شناسان معتقدند که حیاط غربی برخلاف حیاط شرقی (که محل ورود رسمی ملل بود)، بیشتر جنبه اداری و خدماتی داشته است. دسترسی به انبارها، آشپزخانه‌های سلطنتی و محل استقرار خدمه عالی‌رتبه کاخ احتمالاً از طریق راهروهای منتهی به این حیاط صورت می‌گرفته است. در واقع، این بخش «پشت‌صحنه» مدیریت زندگی روزمره در یکی از بزرگ‌ترین کاخ‌های جهان باستان بود. ۳. تزیینات و تفاوت با سایر بخش‌ها اگرچه در حیاط غربی نیز از آجرهای لعاب‌دار استفاده شده بود، اما نقوش یافت شده در این بخش اغلب تکرار شونده و هندسی بوده‌اند. با این حال، کتیبه‌های خشتی کوچکی در این منطقه کشف شده که مربوط به حسابداری و آمارهای توزیع کالا در میان کارگزاران کاخ است، که تاییدی بر کارکرد اداری این حیاط می‌باشد. ۴. سیستم فاضلاب و خروج پساب به دلیل موقعیت جغرافیایی و شیب زمین به سمت رودخانه شاوور، حیاط غربی یکی از نقاط کلیدی در سیستم تخلیه آب کاخ بود. کانال‌های اصلی فاضلاب که از حیاط مرکزی و شرقی می‌آمدند، در نهایت از زیر یا مجاورت حیاط غربی عبور کرده و پساب‌ها را به سمت رودخانه هدایت می‌کردند تا سلامت سازه‌های خشتی کاخ تضمین شود. یک یافته جالب: در حفاری‌های نزدیک به حیاط غربی، بقایایی از مهرهای استوانه‌ای و اثر مهرهای متعددی یافت شده است که نشان می‌دهد این فضا محل تایید و بازرسی کالاهایی بوده که از بنادر یا دشت‌های غربی به کاخ وارد می‌شده است.

حیاط غربی مجموعه کاخ آپادانا و یکی از سه حیاط بزرگ آن