HESAM ASHOORI
۶ ماه قبل
کاخ هدیش در شوش، در واقع همان بخش خصوصی و محل سکونت اصلی پادشاه است که در جنوبیترین قسمت مجتمع کاخهای هخامنشی قرار دارد. واژه «هدیش» در زبان پارسی باستان به معنای «نشیمنگاه» یا «جایگاه سکونت» است. اگر کاخ آپادانا را تالار پذیرایی رسمی تصور کنیم، هدیش خانه شخصی و محل استراحت پادشاه و نزدیکان او بوده است. در ادامه، ویژگیهای برجسته این بخش را بررسی میکنیم: ۱. معماری و ساختار داخلی برخلاف تالارهای بارعام که فضاهای بسیار وسیع و یکپارچه داشتند، کاخ هدیش از مجموعهای از اتاقهای کوچک و بزرگ تشکیل شده بود که حول حیاطهای مرکزی کوچکی شکل گرفته بودند. این سبک معماری «درونگرا»، به منظور حفظ محرمیت و همچنین ایجاد کوران هوا در گرمای تابستان طراحی شده بود. ۲. مصالح و تزیینات دیوارههای کاخ هدیش بسیار ضخیم بودند (گاهی تا ۴ متر) و عمدتاً از خشت خام ساخته میشدند. اما برای تزیینات، از هنرهای ظریفتری استفاده میشد: کفسازی: کف اتاقها با ملاتی سرخرنگ (شبیه به سنگ) پوشانده شده بود که ظاهری بسیار مجلل به فضا میبخشید. دکوراسیون دیواری: دیوارهای داخلی با اندود گچ و نقاشیهای دیواری با رنگهای گیاهی و معدنی تزیین شده بودند. در برخی نقاط، از پانلهای آجری لعابدار با نقوش نیلوفر آبی و نقوش هندسی استفاده شده بود. ۳. تفاوت با هدیشِ تختجمشید اگرچه نام هر دو بنا «هدیش» است، اما تفاوتهای سازهای مهمی دارند: در تختجمشید، هدیش سنگی است و بر روی صفه (تخت) ساخته شده است. در شوش، به دلیل اقلیم منطقه، هدیش ترکیبی از شالودههای سنگی و دیوارهای عظیم خشتی است که برای مقابله با گرمای خوزستان بسیار کارآمدتر بود. ۴. یافتههای باستانشناسی در این بخش در محدوده کاخ هدیش شوش، اشیایی یافت شده که نشاندهنده زندگی روزمره در دربار است: مهرها و گلنوشتهها: که نشاندهنده نامههای خصوصی و اداری پادشاه هستند. زیورآلات و اشیاء لوکس: از جمله سنجاقهای مفرغی، ظروف سنگی بسیار صیقلی و تکههایی از تزیینات طلا که احتمالاً از لباسهای فاخر پادشاه جدا شده بودند. یک واقعیت تاریخی: برخی باستانشناسان معتقدند که کاخ هدیش در شوش، به دلیل قدمت و اهمیتش، الگوی اولیه برای ساخت کاخهای خصوصی در سایر پایتختهای هخامنشی بوده است. این بنا شاهدی بر ذوق هنری و اهمیت دادن ایرانیان باستان به «آسایش و آرامش» در کنار «قدرت و شکوه» است.
